VII SA/Wa 423/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-25

Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały tryb postępowania z art. 51 Prawa budowlanego, gdy skarżąca twierdziła, że doszło do samowolnej rozbudowy obiektu po jego zakończeniu i oddaniu do użytkowania, co powinno być rozpatrywane w trybie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, nie ustalając w sposób jednoznaczny, czy w sprawie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 36a Prawa budowlanego), czy też do rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 48 Prawa budowlanego). Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku gospodarczego. Odstępstwa te polegały na rozbudowie obiektu i zmianie jego przeznaczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca T. O. wniosła skargę, twierdząc, że doszło do samowolnej rozbudowy po zakończeniu budowy, co powinno być rozpatrywane w trybie art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 51.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. O. kwotę 260 (dwieście sześćdziesiąt złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego nakazał M. i R. B. sporządzenie i przedstawienie do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [..], w zakreślonym terminie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego (wykonanego przez osobę posiadającą uprawnienia), uwzględniającego zmiany wynikające z wykonywanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego parterowego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] (dawniej działka nr ew. [...]) położonej przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu wskazał, iż czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 2 lipca 2008 r. i 5 lutego 2009 r. wykazały zrealizowanie przedmiotowego budynku gospodarczego parterowego z istotnymi odstępstwami od projektu architektoniczno – budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] marca 1982 r., znak L.dz. [...], udzielającą M. i R. B. pozwolenia na budowę. Istotne odstępstwa dokonane w trakcie budowy polegały na rozbudowie przedmiotowego obiektu oraz zmianie jego usytuowania od strony północno - wschodniej w bezpośredniej granicy z działką sąsiednią, a także zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek warsztatowy (warsztat ślusarstwa ). Ponadto do przedmiotowego obiektu zostało dostawione zadaszenie o wymiarach 5,40m x 2,60m, o konstrukcji metalowej ze spadkiem dachu na własną posesję, pokryte polistyrenem przezroczystym. Ponieważ inwestorzy nie przedłożyli odpowiedniej dokumentacji zatwierdzającej w/w istotne odstępstwa, organ przyjął, że nastąpiły one samowolnie, tj. bez dopełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Dokonując powyższych ustaleń organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie należy przeprowadzić postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane, które mają na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. O., decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowe jest prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego gdyż istotne odstąpienia powstałe w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. [...] Inspektor podkreślił, iż organ I instancji po stwierdzeniu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, prawidłowo nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego określając termin wykonania obowiązku. Po upływie wyznaczonego terminu organ I instancji sprawdzi wykonanie nałożonego obowiązku I wówczas, zgodnie z przepisami (art. 51 ust. 4), wyda odpowiednią decyzję przewidzianą przepisami Prawa budowlanego. Niewykonanie w terminie nałożonego obowiązku skutkować będzie wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, sporządzenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez Skarżącą w odwołaniu stwierdził, iż w świetle Prawa budowlanego, nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że powiatowy organ nadzoru budowlanego przedłożony projekt zbada również pod względem zachowania odpowiednich przepisów dot. warunków technicznych oraz przepisami zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T O wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej. Skarżąca zakwestionowała ustalony stan faktyczny sprawy oraz tryb prowadzonego postępowania. Skarżąca podniosła, iż inwestor dokonał samowolnej rozbudowy nie w trakcie budowy lecz po zakończonej budowie budynku gospodarczego parterowego. W związku z powyższym zdaniem skarżącej inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę lecz samowolnie wykonał rozbudowę budynku, która powinna podlegać rozbiórce w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 107 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, nie ustaliły w żaden sposób czy w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego czy też do rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania twierdziła, iż inwestor prowadził prace budowlane związane z rozbudową przedmiotowego obiektu w latach 2000 – 2008. Organy obu instancji nie ustaliły daty wykonanej rozbudowy oraz nie wyjaśniły czy budowa prowadzona na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1982 r., znak L.dz. [...], o pozwoleniu na budowę została zakończona przez zgłoszenie budynku do użytkowania zgodnie z pkt 3 pozwolenia na budowę. W sytuacji kiedy inwestor dokonał zgłoszenia budynku do użytkowania budowa prowadzona na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę została zakończona. Wszelkie prace budowlane prowadzone po zgłoszeniu użytkowania budynku nie mogą stanowić odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Rozbudowa obiektu budowlanego po jego oddaniu do użytkowania powinna być prowadzona na podstawie nowego pozwolenia na budowę. Natomiast rozbudowa bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje zastosowaniem przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego przy stosowaniu trybu określonego w art. 48 bądź 50 i 51 Prawa budowlanego powinny mieć na uwadze sytuacje w których wskazane tryby mają zastosowanie. Mianowicie art. 48 Prawa budowlanego dotyczy budowy, a użyte w art. 48 ust 1 sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany lub jako część innego obiektu budowlanego, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. Przepis art. 50 ust 1 Prawa budowlanego dotyczy wszystkich innych niż budowa robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego (np. rozbiórka bądź remont obiektu budowlanego). W rozpoznawanej sprawie organy powinny ustalić czy inwestor dokonał istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego czy też dokonał rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Od powyższego ustalenia zależy prawidłowość zastosowania odpowiedniego trybu legalizacyjnego przy uwzględnieniu uwag dotyczących zakresu stosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego i art. 50 Prawa budowlanego. Z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 z poźn. zm.) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło