VII SA/Wa 423/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-16
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Marta Kołtun-Kulik, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy starosta, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, ma pole do uznania administracyjnego, czy jest związany wnioskiem organu właściwego dłużnika i ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydawana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ma charakter decyzji związanej. Starosta, działając na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika i ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, nie posiada marginesu uznania administracyjnego i jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu zaległości alimentacyjnych. Skarżący argumentował, że stara się płacić alimenty, nawet będąc w zakładzie karnym, a utrata prawa jazdy uniemożliwi mu podjęcie pracy i spłatę zobowiązań. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznali, że starosta był związany wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy, wynikającym z ostatecznej decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659) oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: ,,K.p.a.’’, po rozpatrzeniu odwołania A. S. - utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu – A. S. prawo jazdy kat. A,B,C,BE i CE.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 489 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2017 r., o zatrzymanie prawa jazdy A.S. – orzekł o zatrzymaniu ww. dłużnikowi alimentacyjnemu prawo jazdy kat. A,B,C,BE i CE, wydane przez Starostę [...] w dniu [...] czerwca 2015 r.
Od powyższej decyzji Starosty [...], A. S. złożył odwołanie. W odwołaniu wyjaśnił, iż nie jest zgodne z prawdą, że uchyla się od płacenia alimentów. Zawsze starał się płacić alimenty w miarę swoich możliwości. Alimenty płaci nawet podczas pobytu w Zakładzie Karnym, także w miarę możliwości, co jest potwierdzone zaświadczenie z administracji Zakładu Karnego. W przypadku zabrania prawa jazdy będzie miał utrudniony dojazd do domu na przepustki, a po zwolnieniu z Zakładu Karnego ma zapewnioną stałą pracę, ale z koniecznością dojazdu 100 km od miejsca zamieszkania. W przypadku zatrzymania prawa jazdy nie będzie miał gdzie pracować, a co za tym idzie z czego spłacać alimentów. Tym samym wniósł o odstąpienie od zatrzymania prawa jazdy, co pozwoli mu w przyszłości na bieżąco regulować zobowiązania alimentacyjne. Do odwołania załączył opinię z zakładu pracy [...] o możliwości jego zatrudnienia.
Opisując przebieg postępowania organ odwoławczy podał, że w dniu [...] października 2017 r., do Starostwa Powiatowego w [...]wpłynął wniosek Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2017r. o zatrzymanie prawa jazdy A.S., który jest dłużnikiem alimentacyjnym. Do wniosku załączono decyzję o uznaniu A. S. za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jak również zawiadomienie skierowane do Prokuratury Rejonowej w [...] o popełnieniu przestępstwa, określonego w art. 209 § 1 Kodeksu karnego.
W dniu [...] listopada 2017 r. skarżący złożył w Starostwie [...]oświadczenie, iż przebywa w Zakładzie Karnym w [...] i zaczął spłacać alimenty. Załączył kserokopię zaświadczenia o dokonanych wpłatach.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja Starosty [...] wydana została w sposób prawidłowy i nie było podstaw do jej zakwestionowania.
Organ właściwy dłużnika tj. Wójt Gminy [...] podejmował bezskutecznie działania wobec dłużnika alimentacyjnego – A. S., a w konsekwencji wszczął odrębne postępowanie, po przeprowadzeniu którego zasadnie wydał w dniu [...] lipca 2017 r. decyzję uznającą dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
A. S. w okresie ostatnich 6 miesięcy bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w wysokości nie niższej niż 50% kwoty ustalonych alimentów.
Organ przytoczył przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zaznaczył, że Starosta [...], będąc związany wnioskiem Wójta Gminy [...], zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy A. S.. Wskazał, że nie był uprawniony do badania merytorycznej zasadności tego wniosku, który był konsekwencją przeprowadzenia odrębnego postępowania zakończonego ostateczną decyzją, uznającą dłużnika alimentacyjnego – A. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Powołując się na zaświadczenie komornika z [...] listopada 2017 r. o dokonanych wpłatach wskazał, że [...] marca 2017 r. wpłacone zostało 63,50 zł, [...] września 2017 r. 219,35 zł, zaś [...] października 2017 r. 229,65 zł. Podkreślił, że kwota bieżących alimentów wynosi 1620 zł miesięcznie.
Zdaniem organu odwoławczego podnoszona w odwołaniu przez A.S. konieczność posiadania prawa jazdy, nie miała bezpośredniego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
W skardze podniósł, że do dnia jej wniesienia starał się płacić zarówno zaległości, jak i bieżące alimenty – nawet pomimo tego, że przebywa w więzieniu. Nie jest w stanie płacić całej kwoty zasądzonych alimentów, m.in. z tego powodu, że Zakład Kany zabiera mu ok. 70 % zarobków. Do dyspozycji pozostaje mu ok. 100 zł miesięcznie. Zaznaczył, że zatrzymanie prawa jazdy zabierze mu ,,narzędzie pracy’’, a co za tym idzie możliwość dobrze płatnej pracy, spłacenia alimentów oraz zadłużenia.
Biorąc powyższe pod uwagę skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i pozostawienie mu prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z prawem.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 489 z późn. zm.), zgodnie z którym - starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b tego artykuły.
Natomiast w myśl art. 5 ust 3b - jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy Kodeks karny.
Niewątpliwie A. S. został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mocą decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...].
Wójt Gminy [...], powołując się na art. 5 ust 3b ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów, wystąpił w dniu [...] października 2017 r. do Starosty [...], z wnioskiem o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, załączając własną decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., wniosek o ściganie oraz informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Wobec tego należy stwierdzić, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów, obligowały organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
W ocenie Sądu brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy jest decyzją związaną. Ma ona charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej przesłanek nie pozostawia właściwemu staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności ani prawidłowości uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jest bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15, LEX nr 2177203).
Nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszony w skardze zarzut związany z pobytem skarżącego w Zakładzie Karnym oraz dokonanymi (w części) wpłatami na poczet alimentów.
Prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, determinowały wyłącznie dwie ustawowe przesłanki, to jest: po pierwsze - ostateczna decyzja, o której mowa w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawionym do alimentów i po drugie - skierowanie do starosty przez organ właściwy dłużnika wniosku o zatrzymanie prawa jazdy.
W związku z powyższym, rozstrzygnięcie organu należało uznać za prawidłowe - zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było zarzucić organom żadnych nieprawidłowości. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego konsekwencji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy, należało uznać je za nieskuteczne. Jak wskazano wcześniej, treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia miejsca na wątpliwości, co do jego interpretacji. W razie zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 3b ww. ustawy (ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skierowanie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty) organ miał obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Ocena ta wynika również z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2014 r., w sprawie o sygn. K 23/10 (OTK-A 2014/2/10), który wskazał, że: "art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 i 1548) w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności."
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło