VII SA/Wa 424/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO w [...]), działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: kpa) i art. 17 pkt. 1 kpa oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. Ł. od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]września 2013 r., nr [...]w przedmiocie cofnięcia M. Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami według kategorii C, D, B+E, C+E, D+E i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Z akt sprawy wynika, że Komendant [...]Policji pismem z dnia [...]lipca 2012 r. wniósł o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. Ł., w związku z przekroczeniem przez kierującego limitu 24 punktów karnych, przyznawanych za popełnienie wykroczeń drogowych popełnionych w okresie od [...]października 2010 r. do [...]sierpnia 2011 r. Decyzją z dnia [...]października 2012 r. nr [...] Prezydent [...]orzekł w przedmiocie skierowania M. Ł. na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E Decyzję doręczono stronie w dniu [...]października 2012 r., a zatem stała ostateczna i wykonalna w dniu [...]listopada 2011 r. Następnie w dniach [...]listopada 2012 r., [...]listopada 2012 r. oraz [...]grudnia 2012 r. M. Ł. uzyskał pozytywne wyniki egzaminu teoretycznego i w zakresie prawa jazdy kategorii A oraz B. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2013 r. nr [...] Prezydent [...]orzekł w przedmiocie cofnięcia M. Ł. kategorii C, D, B+E, C+E, D+E. 1 Powyższa decyzja został uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]lipca 2013 r. sygn. [...]. Następnie, wykonując wytyczne Kolegium, w dniu [...]sierpnia 2013 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania wobec nieprzedłożenia pozytywnego wyniku egzaminu kontrolnego, zawiadamiając stronę o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 10 § 1 kpa. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...]Prezydent [...]orzekł w przedmiocie cofnięcia M. Ł. prawa jazdy kategorii C, D, B+E, C+E, D+E, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż do dnia wydania decyzji, pomimo upływu miesięcy od wydania skierowania, kierujący nie dostarczył zaświadczenia o zdaniu egzaminu kontrolnego w zakresie tych kategorii, których dotyczy decyzja. W odwołaniu od powyższej decyzji M. Ł., wniósł o przywrócenie mu uprawnień kategorii C, D, B+E, C+E, D+E. Wskazał, że w kategoriach w których zostało popełnione wykroczenie (A i B) zdał egzamin kontrolny. Uznał natomiast, że skoro nie popełnił wykroczeń podczas kierowania pojazdami kategorii C, D, B+E, C+E, D+E, to kierowanie go na egzamin z zakresu tych kategorii jest nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu ww. odwołania SKO w [...]wydało powołaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wskazał, że obowiązkiem skarżącego było niezwłoczne zapisanie się i przystąpienie do egzaminu kontrolnego. W ocenie organu skoro skarżący nie zgadzał się z powinnością zdania egzaminu ze wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, to swoje twierdzenia winien podnosić w odwołaniu od decyzji o skierowaniu na egzamin. Z chwilą kiedy decyzja ta stała się ostateczna, nie można jej lekceważyć czy pomijać bez jej podważenia w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia. SKO w [...]podniosło także, że we wniosku Komendanta [...]Policji z dnia [...]lipca 2012 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w związku z otrzymaniem przez M. Ł. 28 punktów karnych za 3-krotne naruszenie reguł ruchu drogowego w okresie od [...]października 2010 r. do [...]sierpnia 2011 r., podano: przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h - 8 pkt, przekroczenie prędkości pow. 50 km/h - 10 pkt, przekroczenie prędkości pow. 50 km/h -10 pkt. W ocenie organu ratio legis tak surowych przepisów dotyczących zatrzymywania praw jazdy oraz kierowania na egzamin kontrolny jest czasowe eliminowanie z ruchu kierowców nagminnie łamiących ruchu drogowego, a przez to stwarzających realne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu. Z wniosku Policji wynika, że skarżącemu przypisano 3-krotne bardzo wysokie przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h i pow. 50 km/h. jednocześnie organ powołał się na doniesienia medialne opierające się na danych policyjnych, z których wynika, iż nadmierna prędkość - znacznie przekraczająca prędkość dopuszczalną - jest przyczyną bardzo dużej liczby wypadków drogowych, w których uczestnicy wypadków ponieśli śmierć lub odnieśli ważne obrażenia. Organ przyznał, że istotnie wszystkie 3 wykroczenia kierujący popełnił prowadząc samochód osobowy, jednak stwarzane zagrożenie w przypadku pojazdów ciężarowych, autobusów czy połów pojazdów, w przypadku drastycznego przekraczania prędkości, jest jeszcze większe w przypadku samochodów osobowych. W konsekwencji ustawodawca trafnie przyjął założenie, iż kierowca nagminnie łamiący przepisy ruchu drogowego nie przyswoił należycie tych reguł, albo tez świadomie je ignoruje, co oznacza, iż dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu winien być albo wdrożony do przestrzegania spisów (poprzez powinność ponownego zdania egzaminu) albo eliminowany z ruchu (jeśli zda owego egzaminu. Dlatego ustawodawca nałożył obowiązek zdawania egzaminu kontrolnego na wszystkie kategorie, a nie tylko na te w ramach których popełniano wykroczenia. Powyższa decyzja SKO w [...] z dnia [...]listopada 2013 r., sygn. [...]została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. Ł.. Skarżący zwrócił uwagę na opieszałość w działaniu organów i zbyt długi okres wydawania decyzji administracyjnej. Wskazał, że w czasie rozpatrywania jego odwołania przez okres 4 miesięcy nie został w żaden sposób poinformowany o przyczynach zwłoki w postępowaniu, ani nie otrzymał żadnego wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Podniósł również, że wykroczenia zostały popełnione w latach 2010 i 2011 , a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]w uzasadnieniu swojej decyzji powołuje się na przepisy prawne, które weszły w życie w dniu 19 stycznia 2013r. Skarżący za bezprecedensowy uznał komentarz i osobiste sugestie osoby redagującej uzasadnienie do decyzji jak również "jej pouczający ton" i powoływanie się na doniesienia medialne w podobnych sprawach. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu wskazując na niezgodne z prawem cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w kategoriach, w których nie zostało popełnione wykroczenie. Zauważył, że w kategoriach, w których zostało popełnione wykroczenie, tj. kat. A i B zdał egzamin kontrolny, co powinno być równoznaczne z przywróceniem uprawnień we wszystkich kategoriach. Skarżący zaznaczył, że poprzez odebranie uprawnień w kat. C, D, B+E, C+E, D+E, w których nie popełnił wykroczenia pozbawiony został pracy, a tym samym zapewnienia bytu rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał, że podlega ona oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z niewadliwie ustalonego stanu faktycznego, którego nie podważa również skarżący wynika jednoznacznie, że Komendant [...]Policji pismem z dnia [...]lipca 2012 r. wniósł o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji M. Ł., w związku z przekroczeniem przez kierującego limitu 24 punktów karnych, przyznawanych za popełnienie wykroczeń drogowych popełnionych w okresie od [...]października 2010 r. do [...]sierpnia 2011 r. Wobec powyższego decyzją z dnia [...]października 2012 r. nr [...]Prezydent [...]orzekł w przedmiocie skierowania M. Ł. na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E. W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości zaskarżenia, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. W rezultacie decyzja ta stała ostateczna i wykonalna w dniu [...]listopada 2011 r. W konsekwencji obowiązkiem skarżącego było wykonanie obowiązków wynikających z tej decyzji tj. poddanie się egzaminom sprawdzającym kwalifikacje we wszystkich kategoriach określonych w ww. decyzji tj. A, B, C, D, B+E, C+E, D+E. Tymczasem skarżący w dniach [...]listopada 2012 r., [...]listopada 2012 r. oraz [...]grudnia 2012 r. poddał się egzaminom w zakresie prawa jazdy wyłącznie kategorii A oraz B. W świetle powyższego organ orzekający na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, był nie tylko uprawniony, ale wręcz obowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w tych kategoriach, w których skarżący zaniechał poddania się egzaminom sprawdzającym kwalifikacje tj. C, D, B+E, C+E, D+E. Rozważania organu dotyczące ratio legis obowiązujących przepisów, jakkolwiek odpowiadające zasadzie przekonywania określonej w art. 11 kpa, pozostają w istocie bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro ustawodawca wiąże z niepoddaniem się sprawdzeniu kwalifikacji obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w określonej kategorii. Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżącego dotyczącego braku zasadności cofnięcia uprawnień w kategoriach, w których nie popełnił wykroczenia należy zaznaczyć, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta nie jest uprawniony do badania zasadności kierowania kierowcy na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy określonych kategorii. Stanowi to bowiem przedmiot zupełnie odrębnego postępowania, które prowadzone jest na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Takie postępowanie zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone i zakończone decyzją Prezydenta [...]z dnia [...]października 2012 r. nr [...]w przedmiocie skierowania M. Ł. na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E. Należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO w [...], że skoro skarżący kwestionuje skierowanie na poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w poszczególnych kategoriach prawa jazdy to powinien tego rodzaju zarzuty poodnosić w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]października 2012 r. nr [...], nie zaś w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. Zarzuty tego rodzaju muszą zostać na tym etapie ocenione jako zdecydowanie spóźnione, a w konsekwencji chybione. Skoro skarżący nie podważał rozstrzygnięcia zawartego w ww. decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]października 2012 r. nr [...]doprowadzając do jej ostateczności i wykonalności to zobowiązany był poddaniu się sprawdzeniu kwalifikacji we wszystkich kategoriach określonych w tej decyzji. Z oczywistych przyczyn jako niewłaściwe należy ocenić działanie skarżącego, który dowolnie, według własnego uznania, poddał się sprawdzeniu kwalifikacji prawa jazdy jedynie w kategorii A i B. W tej sytuacji starosta nie miał innej możliwości, jak tylko cofnąć skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że pozostają one bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Jeżeli skarżący zarzuca zbyt długi okres rozpatrywania sprawy przez organy administracji publicznej to w tym zakresie przysługiwała mu skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, z których to środków skarżący nie skorzystał. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ppsa należało orzec jak w sentencji wyroku.