VII SA/Wa 426/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-12

Skład orzekający: Anna Żak, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, z naruszeniem warunków technicznych, została prawidłowo wydana i czy organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Inwestor prowadzący roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli wykorzystuje istniejące fundamenty, działa w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie wskazał jednak zakresu postępowania wyjaśniającego wymaganego przez art. 138 § 2 kpa, co stanowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, uzasadniające uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, zlokalizowanego około 70 cm od ogrodzenia działki sąsiada, co naruszało warunki techniczne. Inwestor twierdził, że budowa była prowadzona na istniejących fundamentach i że obiekt jest budynkiem mieszkalnym, a nie gospodarczym. Organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia charakteru i zakresu robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z marca 2004 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 426/04 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2003r. nakazującą W. J. rozbiórkę budynku gospodarczego na działce we wsi [...] gmina [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor realizuje rozbudowę budynku gospodarczego o wymiarach 8,10 x 6,00 m (plomba pomiędzy istniejącym garażem a budynkiem gospodarczym) bez pozwolenia na budowę. Obiekt zlokalizowany jest około 70 cm od istniejącego ogrodzenia z działką sąsiada, co jest niezgodne z obowiązującymi warunkami technicznymi. Zdaniem organu odwoławczego naruszenie § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r.,Nr 75, poz. 690) uniemożliwia zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, przewidującego możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeśli budowa obiektu budowlanego nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W tej sytuacji prawidłowym działaniem organu pierwszej instancji było nakazanie rozbiórki obiektu w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. J. podnosząc, iż roboty związane z realizacją przedmiotowego budynku prowadzone były na istniejących wcześniej fundamentach obory. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r., działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270),uwzględnił skargę w całości i uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2003r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu kwestię istotną dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest ustalenie daty oraz charakteru i zakresu robót wykonanych w spornym obiekcie w związku z zarzutem podniesionym w skardze. Wyjaśnienia wymaga, w ocenie organu odwoławczego, kwestia realizacji rozbudowy na istniejących fundamentach. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. W. podnosząc, iż zrealizowany budynek nie został posadowiony na starych fundamentach i nie jest to budynek gospodarczy, a mieszkalny, który posiada otwory okienne i drzwiowe oraz dwa kominy o wysokości 3 m w odległości 10 m od drzwi wejściowych jego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak w toku rozpoznania sprawy Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Przede wszystkim należy zauważyć, iż przyczyna podana przez organ odwoławczy jako podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Zarówno, bowiem rozbudowa (jak pisze organ drugiej instancji) jak i odbudowa (jak tego chce inwestor), chociażby wykonana z częściowym wykorzystaniem materiału pochodzącego ze starych elementów obiektu wcześniej rozebranego, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy traktowana być musi jako budowa, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Inwestor rozpoczął prace budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co kwalifikuje je jako prowadzone w warunkach samowoli budowlanej i bez znaczenia pozostaje fakt czy wykorzystywał w tym procesie istniejące wcześniej fundamenty czy też nie. Na marginesie należy także podnieść, iż stanowisko inwestora w tej kwestii było znane organom obu instancji, bowiem już podczas oględzin w dniu [...] lutego 2003r. podnosił, iż obiekt realizuje na istniejących fundamentach po budynku obory. Nietrafnym jest również stwierdzenie organu odwoławczego, iż postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie wyjaśniło zakresu oraz charakteru przeprowadzonych robót budowlanych. Z protokołu oględzin jednoznacznie wynika, bowiem, iż inwestor w dniu [...] lutego 2003r. realizował rozbudowę budynku gospodarczego o wymiarach 8,10 x 6,00m, stanowiącą plombę pomiędzy istniejącym garażem a budynkiem gospodarczym, w odległości 70 cm od ogrodzenia, bez pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Stosownie do regulacji zawartej, w art. 138 § 2 kpa podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jest konieczność przeprowadzenia, przed rozstrzygnięciem sprawy, postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i w związku z tym wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa jest niedopuszczalna. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ pierwszej instancji powinien ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, jednak przy tym, poza błędnym wskazaniem na okoliczności związane z wcześniej istniejącym fundamentem, nie określił zakresu postępowania wyjaśniającego, które powinno być przeprowadzone przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Wskazane naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 kpa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego – art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a także art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na treści art. 152 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło