VII SA/Wa 427/11

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 427/11 ze skargi A. S. i M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać A. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 25 października 2011 r. na formularzu PPF wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż A. S. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i córką. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu w wysokości około 410 zł., na który składa się stypendium socjalne i naukowe wnioskodawczyni. Nie wskazała posiadania majątku, ani oszczędności. Wskazała, że jest studentką pozostającą bez pracy. Mąż wnioskodawczyni również jest osobą bezrobotną. Dodała, że posiadane ostatnie oszczędności zostały wydane w związku z niniejszą sprawą jeszcze na etapie postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni była zmuszona się zapożyczyć w celu pokrycia kosztów adwokackich niniejszej sprawy. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 214 m2. Innych danych we wniosku nie podała. Z uwagi na powyższe zarządzeniem z dnia 23 listopada 2011 r., opartym na przepisie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. zobowiązano wnioskodawczynię do: - podania z jakich środków obecnie wraz z rodziną się utrzymuje, - nadesłania zaświadczenia z uczelni, iż jest studentką, - nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu przez Mieczysława Skowrońskiego osobą bezrobotną, - podania jakie miesięczne koszty utrzymania ponosi (stałe wydatki na żywność, opłaty za mieszkanie, inne), - wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać decyzje przyznające pomoc za okres jednego roku wstecz, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. Wnioskodawczyni w odpowiedzi na ww. zarządzenie nadesłała przy piśmie z dnia 10 grudnia 2011 r. wyjaśnienia z których wynika, że miesięczne koszty utrzymania (opłaty stałe – gaz, prąd, woda, kanalizacja, telefon) kształtują się na poziomie około 850 zł., dodatkowo na żywność przeznacza około 750 zł. Dodała, że na pokrycie ww. kosztów otrzymuje pożyczki od rodziców i, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Do pisma zostało załączone zaświadczenie z urzędu pracy, z którego wynika, ze M. S. pozostaje osobą bezrobotną i nie ma prawa do zasiłku, zaświadczenie ze Szkoły Wyższej [...] w [...] o pozostawaniu studentką przez A. S. Ponadto dołączono wyciągi z banków, z których wynika, że na dzień 9 grudnia 2011 r. wnioskodawczyni dysponowała kwotą 50, 61 zł. Z uwagi na okoliczność, że pismo z wyjaśnieniami z dnia 10 grudnia 2011 r. zostało podpisane też przez M. S., zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2011 r. zwrócono się do M. S. na podstawie art. 257 p.p.s.a., o wyjaśnienie czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez A. S. na formularzu PPF, został złożony także w jego imieniu. Jeżeli tak, to należało podpisać złożony wniosek na nadesłanym formularzu PPF lub nadesłać nowy formularz PPF własnoręcznie wypełniony i podpisany przedstawiający własną sytuację materialną. M. S. nie odebrał ww. pisma, jednakże z uwagi na przepis art. 73 p.p.s.a. pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 9 stycznia 2012 r. W tym stanie rzeczy uznano, że wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 października 2011 r. został złożony wyłącznie przez A. S. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a takim jest przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową A. S. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni z rodziną utrzymują się ze stypendium ze szkoły oraz z pożyczek od rodziców. Wnioskodawczyni jest studentką, natomiast jej mąż pozostaje bez pracy. Wnioskodawczyni z mężem mają na utrzymaniu małoletnią córkę. Zaznaczyli ze wszystkie oszczędności wcześniej wydali w związku z niniejszą sprawą. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne opłacenie kosztów sądowych oraz opłacenie zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.