VII SA/Wa 428/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skarg R. B. i H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargi I. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. - dalej jako P.b.), art. 9ac ust. 1 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 710 ze zm. - dalej jako u.t.k.), oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. o pozwolenie na budowę z 18 kwietnia 2019 r. uzupełnionego 11 czerwca 2019 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę i rozbiórkę obejmującą budowę skrzyżowania dwupoziomowego w Ł., polegająca na budowie skrzyżowania dwupoziomowego (wiaduktu drogowego) w ciągu drogi powiatowej nr [...], nad linią kolejową nr [...] i nad drogą krajową [...], w km około [...] linii kolejowej, w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w km [...] tej linii, na działkach ew. nr: [...], obręb [...], w gminie Ł., powiat [...], województwo [...]. II. Postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 108 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Inwestora nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na wskazany we wniosku ważny interes społeczny i gospodarczy. III. Zażalenie od postanowienia z [...] stycznia 2020 r. nr [...] wywiedli R. B. i H. B. (dalej jako Skarżący). Podnieśli, że inwestor nie przedstawił wraz z wnioskiem kompletnej dokumentacji jak też nie umotywował w sposób przekonujący przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w związku z czym wydanie postanowienie istotnie narusza art. 108 § 1 i 2 k.p.a. IV. Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...], w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ zaznaczył, że Inwestor uzasadniając wniosek o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r. wskazał na interes społeczny wiążący się ze znaczącym zwiększeniem bezpieczeństwa osób przekraczających linię kolejową oraz mieszkańców pobliskich miejscowości. Dalej podniósł, że projektowana inwestycja ma strategiczne znaczenie dla rozwoju Polski i umożliwia dostosowanie parametrów linii do standardów wynikających z umów międzynarodowych, których głównym celem jest skrócenie czasu przejazdu, poprawa standardu podróży oraz zwiększenie konkurencyjności komunikacji kolejowej. Wskazał również, że postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. nr [...], Wojewoda [...] nadając rygor natychmiastowej wykonalności miał na względzie istnienie interesu społecznego oraz gospodarczego. GINB zaznaczył, że przytoczona w postanowieniu I instancji przesłanka - ważnego interesu społecznego, uzasadnia zastosowanie przez organ wojewódzki instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody. Na marginesie GINB zaznaczył, że odnośnie do zarzutu dotyczącego braku żądania przez organ wojewódzki od inwestora stosownego zabezpieczenia, żądanie zabezpieczenia jest jedynie możliwością nie zaś obowiązkiem. Ponadto dotyczy to wyłącznie sytuacji, gdy rygor natychmiastowej wykonalności zostaje nadany z uwagi na ważny interes strony. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w analizowanym przypadku przesłanką uzasadniającą nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę było, w ocenie organu wojewódzkiego, istnienie interesu społecznego oraz gospodarczego. Końcowo GINB ocenił, że organ wojewódzki prawidłowo wydał rozstrzygnięcie nadające decyzji z [...] grudnia 2019 r. rygor natychmiastowej wykonalności. V. Tożsame treściowo i zakresowo skargi na powyższe postanowienie wnieśli R. i H. B. zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r., z uwagi na to, że w sprawie w zakresie wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. S. A, pozwolenia na budowę skrzyżowania dwupoziomowego (wiaduktu drogowego) w Ł.; 2. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu postanowienia w następstwie przytoczenia okoliczności świadczących o spełnieniu na gruncie tej sprawy przesłanki interesu społecznego, gospodarczego i interesu strony w uzyskaniu przez inwestora w ogóle decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś w kontekście samego rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji; 3. art. 80 w zw. z art 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na orzekaniu w sprawie dotyczącej wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności wyłącznie w oparciu o okoliczności przedstawione przez inwestora we wniosku, a nie w oparciu o całokształt dowodów. Uzasadnienia skarg zawierały rozwinięcia postawionych zarzutów. Skarżący powołując się na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie postanowienia GINB a także o orzeczenie o kosztach postępowania. Zdaniem Stron organ błędnie zaaprobował powierzchowne powoływanie się Inwestora na interes społeczny w przedmiocie wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący zaznaczyli, że linia kolejowa funkcjonuje, więc spełnia swoją rolę pomimo niewybudowania dotychczas wiaduktu dwupoziomowego. Dalej podnieśli, że Inwestor na poparcie swojego wniosku nie udokumentował konkretnymi danymi, że budowa wiaduktu jest niezbędna ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Ponadto na poparcie swojego stanowiska Skarżący przywołali orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące przesłanek uzasadniających rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z art. 108 k.p.a. VI. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. VII. Z uwagi na to, że zarówno R.B., jak też H.B. wnieśli tożsame skargi dotyczące tego samego postanowienia, Sąd postanowieniem z 10 czerwca 2021 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 428/21 i VII SA/Wa 429/21, dalej prowadząc jest pod sygnaturą wcześniejszą - VII SA/Wa 428/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VIII. Skargi są niezasadne. Rozstrzygnięcia Wojewody i GINB zostały wydane na podstawie art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Stosownie natomiast do art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Przepis art. 108 § 1 k.p.a. określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza jednak obowiązku jego nadania. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścieśniającej. Istota tego rygoru polega na tym, że przeciwdziała on sytuacjom, gdy zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Przy czym zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja ta staje się wykonalna, mimo iż nie jest jeszcze ostateczna. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w powyższym przepisie, jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia niezbędności niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. W okolicznościach niniejszej sprawy Inwestor zwrócił się o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i rozbiórkę. W ocenie Sądu słusznie organ I instancji wskazał, że szybko wybudowany wiadukt zwiększy bezpieczeństwo osób przekraczających linię kolejową i wpłynie na poprawę warunków bezpieczeństwa ruchu (swoista bezkolizyjność ruchu). Ponadto Sąd podziela uwagi, że budowa przedmiotowego skrzyżowania dróg (drogowej i kolejowej) jest uzupełnieniem przebudowy linii kolejowej [...] będącej jedną z podstawowych inwestycji realizowanych w ramach poprawy infrastruktury kolejowej w Polsce (jest to element trasy Rail Baltica). Inwestycja ta ma zatem strategiczne znaczenie dla rozwoju Polski i umożliwia dostosowanie parametrów linii do oczekiwanych na poziomie europejskim standardów (wynikających m.in. z umowy AGC i AGTTC). Inwestor w sposób przekonujący zdaniem Sądu wyjaśnił, że głównym jej celem jest skrócenie czasu przejazdu, poprawa standardu podróży i zwiększenie konkurencyjności komunikacji kolejowej. Realizacja przedsięwzięcia stanowi także istotny element działań Inwestora, które mają na celu udostępnienie infrastruktury kolejowej przewozom osób i towarów z zapewnieniem bezpieczeństwa przejazdu - pociągów oraz umożliwi zrealizowanie przedsięwzięcia współfinansowanego przez Unię Europejską z instrumentu "Łącząc Europę". W szczególności jednak zwiększa bezpieczeństwo uczestników ruchu (drogowego i kolejowego). W tych okolicznościach nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli na jak najszybsze rozpoczęcie prac budowlanych co jednocześnie będzie przekładać się na ważny interes społeczny (realizacja inwestycji o doniosłym znaczeniu strukturalnym, zwiększenie bezpieczeństwa, wykorzystanie środków europejskich). Z powyższego wynika wiec "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia ww. decyzji w życie. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich oceny dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 756/20). Dlatego też za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone przez Wojewodę w zaskarżonym postanowieniu nadającym rygor natychmiastowej wykonalności, które zostało zasadnie utrzymane w mocy przez GINB. Dokonując analizy zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego Sąd uznał, że wyczerpująco zbadał on wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Stanowisko swoje należycie umotywował. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że w zaskarżonym postanowieniu brak jest jakichkolwiek uchybień formalnych, które organ odwoławczy popełniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi są niezasadne. Reasumując organy nie naruszyły powołanych w skardze przepisów procesowych, a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi ustawowe określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ bowiem wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie i skutki. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.