VII SA/Wa 429/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-17

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy dotyczącej samowoli budowlanej, w szczególności datę powstania garaży, opierając się jedynie na akcie notarialnym, i czy uzasadnienie decyzji było wystarczające?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 KPA) przez organy obu instancji. Brak było należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności daty powstania garaży, a uzasadnienie decyzji było wadliwe. Organ odwoławczy błędnie zacytował zapis planu zagospodarowania przestrzennego, co wpłynęło na jego rozumowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki 9 garaży typu "blaszak", które zostały samowolnie postawione częściowo na działkach skarżących po 1998 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Lokalizacja garaży była niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego miasta C. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący kwestionowali datę powstania garaży, twierdząc, że istniały one już w latach 80-tych, a akt notarialny z 1998 roku nie uwzględniał ich w opisie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi D., W. i M. Ś. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garaży. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007r , nr [...] po rozpatrzeniu odwołań W. Ś., A. Ś. i M. Ś. od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2004 r. (znak: [...]) nakazującej D. i W. Ś. i M. Ś. dokonanie rozbiórki 9 sztuk garaży typu "blaszak" samowolnie postawionych częściowo na działkach nr [...] w C. przy ul. L. -utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W wyniku czynności kontrolnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził , że po 1998r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na działkach nr [...] w C. przy ul. L. , posadowiono 9 sztuk garaży typu "blaszak". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ustalił, że lokalizacja przedmiotowych garaży jest niezgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z planem miasta C.. Zgodnie z zapisami w planie, jest to teren pod zabudowę mieszkaniową szeregową z dopuszczeniem usług nieuciążliwych. W/w plan nie przewiduje możliwości tymczasowego zagospodarowania działki do czasu zagospodarowania zgodnie z planem". Na podstawie powyższych ustaleń zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr [...], z dnia [...] marca 2004, nakazująca D. i W. Ś. i M. Ś. dokonanie rozbiórki 9 sztuk garaży typu "blaszak" samowolnie postawionych częściowo na działkach nr [...] w C. przy ul. L. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji organu pierwszej instancji , zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przedmiotowa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w oparciu o art. 48ust. 1 Prawa budowlanego jest prawidłowa. Inwestorzy naruszyli art. 28 prawa budowlanego z 1994 r., który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i wybudował omawiane obiekty w warunkach samowoli budowlanej. Prace budowlane wykonane bez zachowania wymogów określonych w przepisach prawa budowlanego skutkują wszczęciem przez organ nadzoru budowlanego postępowania wyjaśniającego w ramach nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie stan faktyczny wypełnia przesłanki normy prawnej zawartej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w myśl której: "właściwy organ, nakazuje w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budową". Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 2 może dojść do legalizacji, ale tylko w przypadku, jeżeli budowa: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie lokalizacja garaży jest niezgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z planem miasta C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że bezzasadnie skarżący w odwołaniu podnoszą, że przedmiotowe garaże powstały przed rokiem 1998, bowiem zgodnie z aktem notarialnym przedłożonym przez W. Ś. działka przez niego nabyta od D. G. w dniu [...] grudnia 1998 r. była działką nie zabudowaną. Organ I instancji przyjął, zatem zasadnie iż przedmiotowe garaże powstały po 1998 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący D. i W. Ś. oraz M. Ś. dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnieśli, że garaże stawiane były przez różnych inwestorów w latach 80-tych . Akt notarialny z 21grudnia 1998r. nie uwzględniał garaży ,w opisie nieruchomości, której dotyczył, ale te były usytuowanych na niej już przed 1998r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu, w toku niniejszego postępowania doszło do obrazy przepisów art.7 , 77 i 107 kpa wobec braku dokładnego wyjaśnienia sprawy i wobec braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu sprawy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, mają być ustalone przez organy w taki sposób by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Organ rozpatrujący sprawę powinien więc, rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności. Wszelkie niejasności jakie pojawiają się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji ze zgromadzonym materiałem procesowym budzą wątpliwość, czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło zgodnie z rzeczywistością. Powołane zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 kpa) oraz przepisy Działu II, rozdziału 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wymagają, aby w toku postępowania, organy podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a także by z własnej inicjatywy przeprowadzały dowody służące ustaleniu stany faktycznego. Ponadto , zgodnie z przepisem art. 107 kpa decyzja administracyjna wydana przez organ powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ wskazuje m.in. jakie okoliczności sprawy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazać należy, że tylko realizując wskazane wyżej zasady organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że doszło w niej do naruszenia wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie nie przeprowadzono prawidłowo postępowania dowodowego i nie ustalono kiedy powstał, konkretnie każdy z garaży, bądź cały kompleks. Oparcie się przez organy na zapisie aktu notarialnego, nie może być wystarczające, gdy zważyć na charakter zabudowy, a także wobec kwestionowania tej okoliczności przez skarżących . Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem ustaleń musi być data popełnienia samowoli budowlanej w odniesieniu do każdego z garaży , bądź całego kompleksu ,jeżeli powstał w jednym czasie. Powyższe ustalenia są niezbędne dla prawidłowego zastosowania podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. W zależności od poczynionych ustaleń, co do daty popełnienia samowoli budowlanej organ zastosuje odpowiednio przepisy prawa budowlanego, nie można wykluczyć, że zastosuje nawet prawo budowlane z 1974r. Sąd z urzędu zwraca uwagę na brak staranności w opracowaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W kontekście oceny zgodności inwestycji z planem , organ zacytował zapis planu, pomijając słowo "nie" w zdaniu o tym, czy plan przewiduje tymczasowe zagospodarowanie działki. Ten błąd czyni rozumowanie organu nielogicznym, wymaga dla prawidłowego zrozumienia odwołania się do rzeczywistej regulacji planu . Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu i to, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą organ. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit. , c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. )

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło