VII SA/Wa 429/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-13

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji finansowej, w tym o kosztach utrzymania, zadłużeniu, dochodach i posiadanych aktywach. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że jest architektem, popadł w kłopoty finansowe, posiada dom i obciążenia kredytowe. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedstawienia szczegółowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej, kosztów utrzymania, zadłużenia oraz dokumentów potwierdzających dochody. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić B. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Wskazał, że w wyniku niniejszej sprawy popadł w kłopoty finansowe – jest architektem i nie ma środków na uiszczenie kosztów sadowych. Posiada dom o pow. 102 m2. Dodał, że posiada obciążenia kredytowe, działalność gospodarczą zawiesił, nie płaci czynszu. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 27 kwietnia br. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wyszczególnienia kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem mieszkania (opłaty stałe, prąd, gaz, podatki, telefon, woda, ścieki, ubezpieczenie, inne); i utrzymania własnego (żywność, ubrania, leki itp.), - wskazania na jaki cel wnioskodawca zaciągnął kredyt/-y, ile tych kredytów wnioskodawca posiada, w jakiej wysokości zostały zaciągnięte, jakie pozostały kwoty do spłaty i jaka jest miesięczna rata każdego z nich, - nadesłania kopii dokumentów PIT wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2015, - podania czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak należało wskazać model i rocznik oraz średnie miesięczne koszty utrzymania, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawca nie przedstawił żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Nadesłane informacje są niepełne, wnioskodawca w ogóle nie wskazał z czego się obecnie utrzymuje, czy otrzymuje pomoc od rodziny, instytucji pomocy, jakie posiada zadłużenie, czy je spłaca (z jakich środków), nie nadesłał dokumentów źródłowych (PIT, wyciąg z rachunku bbankowego). Wnioskodawca wskazał jedynie, ze ma zawieszoną działalność gospodarczą, posiada zadłużenie, nie płaci czynszu. W tym stanie rzeczy wobec okoliczności, że strona nie ustosunkowała się do wyjaśnienia tych wątpliwości odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło