VII SA/Wa 432/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-06
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadzącej gospodarstwo domowe z mężem, posiadającej mieszkanie, dom drewniany i dwie działki, osiągającej łączny dochód 3086,15 zł miesięcznie oraz dodatek pielęgnacyjny, a także ponoszącej wydatki na usługi prawne, leki, czynsz i inne, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach sądowych. Posiadany majątek, dochody oraz fakt samodzielnego zlecenia napisania sześciu skarg kasacyjnych wskazują na płynność finansową i brak podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J. W. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3086,15 zł miesięcznie, posiadają mieszkanie, dom drewniany i dwie działki. Wnioskodawczyni wskazała na wysokie koszty związane z prowadzeniem kilku spraw sądowych, w tym kosztów kserowania, przesyłek, literatury prawnej, a także na schorzenia i konieczność wspierania rodziny. W lipcu br. poniosła szereg wydatków, w tym na usługi prawne, czynsz, energię, leki, kredyt, podróże i życie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski – starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 086,15 zł. Dodatkowo mąż wnioskodawczyni otrzymuje dodatek pielęgnacyjny w wysokości 206,76 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947-48 r. wg. oświadczenia, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Wskazała, że ponosi wysokie koszty związane z kserowaniem dokumentów, przesyłką pocztową, rozmowami telefonicznymi i zakupami materiałów piśmienniczych, zakupem literatury prawnej. Podniosła, że są z mężem osobami schorowanymi (II grupa inwalidzka). Do cięższych prac fizycznych wynajmuje osoby trzecie. Prowadzi równolegle kilka spraw sądowych w których do rozpoznania jest 10 skarg kasacyjnych w tym 6 pisanych przez adwokatów z wyboru, co pociąga wysokie koszty. Dodała, że musi wspomagać najbliższą rodzinę zwłaszcza przy wykupie leków. Ma około 3 000 zł. długu u adwokatów.
Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu lipcu br. jakie strona wskazała, to: czynsz 560,53 zł., telefon 171,54 zł., energia elektryczna 38,03 zł., leki 201,24 zł., usługa prawna 800 zł., usługi pocztowe 73,10 zł., opłaty bankowe 21,16 zł., kredyt 526,01 zł., podróże na rozprawę 90 zł., życie i środki czystości, drobne art. odzieżowe oraz kosmetyki 1250 zł., tusz do drukarki 113,54 zł., ubezpieczenia i składki 142,77 zł., internet 111 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany, dwie działki. Dochód z którego się utrzymuje wraz z mężem to 3 086,15 zł. oraz 206,76 zł. dodatku pielęgnacyjnego. Wskazała także, że zatrudnia czasami osoby trzecie do cięższych prac fizycznych. Okoliczności te wskazują, że strona posiada płynność finansową i potrafi gromadzić oszczędności. Ponadto wiele wydatków poniesionych w lipcu 2013 r., są wydatkami jednorazowymi (usługi prawne - 800 zł.). Inne wydatki wskazane w wykazie wydatków lipcowych trudno zaliczyć do wydatków koniecznych służących do zaspokojenia potrzeb życiowych np. znaczki pocztowe, kosmetyki, opłaty za wynajem pracowników sezonowych.
Z danych zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawczyni jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Podkreślić należy, ze przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody.
Należy również pamiętać, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku – 100 zł. i ew. wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Koszty te pozostają w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni.
Należy również wskazać - w kwestii wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, że z treści wniosku wynika, iż strona jest w stanie samodzielnie ponieść ten koszt. Wnioskodawczyni podała, że w obecnym roku zleciła samodzielnie napisanie sześciu skarg kasacyjnych pełnomocnikom z wyboru.
Okoliczności te świadczą to o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło