VII SA/Wa 433/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-10

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana bez uprzedniego ustalenia, czy skarżąca jest stroną postępowania, jest prawidłowa i podlega wykonaniu przed uprawomocnieniem wyroku sądu?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organ nie ustalił, czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu. Wobec tego decyzja ta została uchylona, a jej wykonanie wstrzymano do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Stan faktyczny
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwalającą na budowę budynku mieszkalno-usługowego w mieście objętym ochroną konserwatorską. Skarżąca I. M. złożyła skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie bez uprzedniego ustalenia, czy skarżąca jest stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Syg. akt VII SA/Wa 433/10 UZASADNIENIE Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak [...] wydaną [...] grudnia 2009r. na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1b, art. 7 pkt 1 , art. 36 ust 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust 1 ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2008r. pozwalającą E. W. na budowę budynku mieszkalno – usługowego na działkach nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu organ podał, że organ I instancji uznał, iż realizacja inwestycji zgodnie z przedstawionym projektem nie spowoduje uszczuplenia zabytkowych wartości układu urbanistycznego i to stanowisko podzielił organ odwoławczy, uznając, że organ I instancji postąpił zgodnie z zasadami ochrony zabytków pozwalając na takie działania, które respektują tradycyjne zasady kształtowania przestrzeni miasta i nie naruszają jego zabytkowych wartości. Organ podkreślił, że przedstawiony przez inwestora projekt architektoniczny budynku został opracowaniu zgodnie z wytycznymi decyzji o warunkach zabudowy uzgodnionej przez wojewódzki organ ochrony zabytków postanowieniem z [...] września 2006r. utrzymanym w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] marca 2007r. Odnosząc się do zarzutów odwołującej się I. M., że inwestycja spowoduje zaciemnienie jej działki, ograniczenie widoczności przy wyjeździe z posesji, organ podał, że kwestie te nie należą do kompetencji organu ochrony zabytków. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 7,8,75,77 § 1 i 107 § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydana [...] grudnia 2009r., utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2008r., pozwalającą na budowę budynku mieszkalno – usługowego wydaną na podstawie art. 36 ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z uwagi na fakt, iż inwestycja polegającą na budowie budynku mieszkalno – usługowego ma być realizowana w S., którego układ urbanistyczny objęty jest ochrona konserwatorską. Kontrolowaną decyzję Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał po rozpatrzeniu odwołania jakie od decyzji organu I instancji wniosła I. M. Zdaniem Sądu organ drugiej instancji przedwcześnie rozpatrzył sprawę merytorycznie nie zajmując się kwestią czy wnosząca odwołanie skarżąca jest stroną postępowania. W myśl art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wyjaśniał to wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego, (por między innymi wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r.- IV SA1132/00 opubl. LEX nr 81670. Należy podkreślić, że środek zaskarżenia decyzji administracyjnej, jakim jest odwołanie, który jest sposobem wzruszenia decyzji nieostatecznej, stanowi gwarancję realizacji zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a. Oznacza to, że strona postępowania niezadowolona z wydanej decyzji ma prawo domagać się, w drodze złożonego odwołania, ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Stosownie jednak do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a więc podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie – art. 28 k.p.a. Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego – art. 138 Kpa, oraz art. 7,art. 77 § 1 Kpa. z tych względów koniecznym było uchylenie decyzji organu II instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyjaśnić czy odwołująca się ma w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony i stosownie do ustaleń tej kwestii albo umorzyć postępowanie albo rozpoznać merytorycznie odwołanie i stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnąć sprawę. Przy czym organ winien mieć na uwadze, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami bowiem projektowany obiekt budowlany usytuowany ma być w układzie urbanistycznym miasta objętym ochroną konserwatorską przy czym historyczny układ urbanistyczny miasta, to przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych w tym ulic lub sieci dróg. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło