VII SA/Wa 434/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] i R. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu natychmiastowego zaprzestania prowadzenia niezgodnej z obowiązującymi przepisami reklamy produktów leczniczych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego znak [...] z dnia [...] października 2008r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżących A. Sp. z o.o. w [...] i R. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją znak [...] wydaną [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 62 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 56 pkt 2, art. 53 ust. 1, art. 57 ust. 1 pkt 2 i art. 60 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2008 r. nakazującą gazecie "[...]" natychmiastowe zaprzestanie niezgodnej z obowiązującymi przepisami reklamy produktów leczniczych: [...], [...], [...] i [...] kierowanej do publicznej wiadomości w formie artykułu autorstwa M. P. i A. D. pt. "Tym się trują maturzyści" opublikowanego w gazecie "[...]" nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu organ podał, iż analizując artykuł uznał, że jego treść informuje o niezgodnym z przeznaczeniem stosowaniu wymienionych produktów leczniczych. Stanowi zatem szczególny instruktaż takiego zażywania leków, które zwiększa wydolność psychofizyczną organizmu a więc zachęcają do wzrostu konsumpcji tych produktów, wobec czego należy zdaniem organu uznać, że opisane sposoby przyjmowania w/w produktów leczniczych służące zwiększeniu ich sprzedaży stanowią reklamę produktu leczniczego w rozumieniu art. 52 ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Organ podał również, że treści zawarte w reklamie jako wprowadzające w błąd, naruszają art. 53 ust 1 w/w ustawy oraz zawierają informacje niezgodne z zatwierdzoną charakterystyką Produktu Leczniczego, co stanowi naruszenie art. 56 pkt 2 ustawy. Zdaniem organu za uznaniem przedmiotowego artykułu za reklamę produktu leczniczego przemawia przede wszystkim jego struktura eksponująca właściwości produktów leczniczych osiągane przy stosowaniu ich niezgodnie z przeznaczeniem, podanie opisu zażywania określonych produktów, podanie nazw i zdjęć tych produktów. Podanie nazw produktów, instrukcji ich zażywania oraz informacji o tym w jaki sposób z ich pomocą można poprawić kondycję i dodać sobie energii, a nawet użycie sformułowania "dopalacze", a także spowodowanie u odbiorców artykułu przeświadczenia o pewnych korzystnych właściwościach produktów, przyczyni się – zdaniem organu – do zwiększenia ich konsumpcji. Organ podniósł również, że reklama narusza przepis art. 57 ust 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego bowiem dotyczy m. in. produktu leczniczego zawierającego środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz art. 60 ust. 1 ustawy bowiem nie wykazano aby gazeta była podmiotem działającym na zlecenie podmiotów odpowiedzialnych dla reklamowanych produktów leczniczych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka z o.o. A. i redaktor naczelny "[...]". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżących zarzucił organowi: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji skierowanej do podmiotu nie mającego przymiotu strony, - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez poprzez nie zgromadzenie materiału dowodowego ma okoliczność, że artykuł miał na celu wzrost konsumpcji produktów leczniczych lub spowodował taki wzrost, - naruszenie art. 8 kpa, - naruszenie art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 1, art. 56 pkt 2, art. 57 ust. 1 pkt 2 i art. 62 ust 1 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących podkreślił, że adresatem decyzji i nakazu zaprzestania reklamy jest "gazeta [...]". Zdaniem skarżących gazeta tak w sensie redakcji "[...]" ewentualnie egzemplarza "[...]" nie ma zdolności prawnej. Nie może być zatem ani stroną postępowania administracyjnego ani adresatem decyzji administracyjnej. Podmiotem zapewniającym ukazywanie się gazety, drukiem, jej wprowadzeniem na rynek a w konsekwencji adresatem decyzji nakazujących zaprzestania publikowania określonych treści może być jej wydawca. Skierowanie, zaś decyzji do gazety jest naruszeniem prawa wskazanym w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do podmiotu nie mającego przymiotu strony, organ podał, że pełnomocnictwa dla reprezentowania w sprawie udzielił R. "[...]" i w imieniu R. "[...]" były składane wyjaśnienia. Z powyższego wynika, że strona składając wyjaśnienia za pośrednictwem ustanowionego przez siebie pełnomocnika sama uznała się za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego albo stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa. Przenosząc powyższe uwarunkowanie na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 8 października 2008 r. są obarczone wadą z art. 156 § 1 pkt 4 kpa – skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak decyzji ją poprzedzającej. Bowiem obie kontrolowane decyzje były skierowane do gazety "[...]", czyli do podmiotu który nie był w świetle art. 29 kpa, stroną w prowadzonym postępowaniu i stroną w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym być nie może. Jak wynika z przepisu art. 29 kpa, stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Pod pojęciem organizacji społecznych rozumie się natomiast organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne (art. 5 § 1 pkt 5 kpa). Przepis art. 29 kpa określa zatem w sposób wyczerpujący podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną, co oznacza, że podmiot nie odpowiadający żadnej z wymienionych w nich przesłanek stroną być nie może. Zdolność ta oznacza prawną możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, przy czym zdolność tę powinna posiadać strona przez cały czas postępowania, od jego rozpoczęcia do ukończenia. Obowiązkiem więc organu prowadzącego postępowanie mając na względzie fakt, iż postępowanie to prowadzi do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej było przede wszystkim po ustaleniu przedmiotu sprawy ustalenie podmiotu do którego ma być ono skierowane, bowiem rozstrzygnięcie skierowane do niewłaściwego podmiotu nie może wywołać przewidzianych w nich skutków. W rozpoznawanej sprawie stroną postępowania i podmiotem rozstrzygnięcia podjętego w jego wyniku powinien być wydawca gazety "[...]" lub jej redaktor naczelny. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu kontrolowane decyzje są obarczone wadą kwalifikowanego naruszenia prawa wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.