VII SA/Wa 434/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwoty po 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 434/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla spółki z o.o. [...] z siedzibą w [...] inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi, garażem podziemnym, wjazdami oraz elementami zagospodarowania terenu na działkach nr [...],[...] i [...] z obrębu [...] przy ulicy [...] w [...] ( kategoria obiektu XIII/XVII) W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Przed jej wydaniem organ ten zobowiązany był sprawdzić czy spełnione zostały wymogi zawarte w przepisie art. 35 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Z przeprowadzonej analizy akt sprawy wynika, że załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i że sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Do projektu załączone zostało oświadczenie projektantów o jego kompletności i sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto przedłożony projekt zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy jak również z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zm.). Wysokość, ilość kondygnacji oraz wskaźnik powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej projektowanego budynku są zgodne z zapisami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Inwestor posiada poza tym warunki techniczne przyłączenia do sieci cieplnej, ciepłowniczej, wodno – kanalizacyjnej oraz elektroenergetycznej. Przedłożona została również decyzja wyrażająca zgodę na lokalizację wjazdów na teren działki nr [...], na której m.in. ma być realizowana inwestycja. Inwestor posiada także pozytywną opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu. Organ odwoławczy podkreślił, że projekt został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, jak również przez rzeczoznawców do spraw sanitarno – higienicznych oraz do spraw BHP. Co do zarzutów podnoszonych w odwołaniu uznano je za bezzasadne. Z treści decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż zaleca się wprowadzenie funkcji usługowo – handlowych w przyziemiu od ulicy [...] dostępnych z poziomu chodnika, a obiekt powinien posiadać charakter zabudowy właściwy dla miejskiej zabudowy ulicznej. Inwestycja spełnia powyższe wymogi jako, że projekt budowlany przewiduje lokalizację lokali usługowych w parterze budynku. Jeśli chodzi o przebudowę sieci wodno – kanalizacyjnej i cieplnej kolidujących z przedmiotową inwestycją to była ona przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji nr [...] ( z dnia [...] stycznia 2009 r.) Jednocześnie z analizy przesłaniania i nasłonecznienia wynika, iż odległości między ścianami budynków posiadających okna pomieszczeń mieszkalnych są większe lub równe wysokości elementów przesłaniających oraz, że projektowany budynek nie spowoduje zmniejszenia czasu nasłonecznienia budynków sąsiednich poniżej dopuszczalnego. W związku z powyższym organ II instancji wskazał, iż spełniono warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a w pozostałym zakresie inwestor uzyskał zgodę na odstępstwo od przepisu § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku pozwolenia na wyburzenie altanki i śmietnika organ odwoławczy wyjaśnił, że pozwolenie na budowę daje inwestorowi uprawnienia a nie obowiązek jego wykonania. Uprawnienie to jest uwarunkowane tym czy inwestor uzyska zgodne z prawem budowlanym pozwolenie na wykonanie rozbiórki wskazanych obiektów. Ponadto zgodnie z § 206 ust. 1 ww. rozporządzenia wykonawczego w sytuacji wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego stwierdzającą jego stan bezpieczeństwa przydatności do użytkowania uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. W ocenie organu odwoławczego w sprawie niniejszej takiej konieczności nie ma ze względu na brak bezpośredniego sąsiedztwa obiektu budowlanego. Natomiast sporządzenie przez inwestora ekspertyzy pawilonu wynikało jedynie z jego dobrej woli. W odniesieniu do zarzutów co do sposobu zagospodarowania rejonu ulicy [...] organ odwoławczy stwierdził, że na terenie, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a w decyzji o warunkach zabudowy nie stwierdzono przeciwwskazań co do takiego sposobu zagospodarowania działek, na których ma być realizowana inwestycja. W reasumpcji swoich rozważań organ odwoławczy powołując się na art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego stwierdził, iż w niniejszej sprawie inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz w art. 35 ust. 1 tejże ustawy w związku z czym brak było podstaw do kwestionowania przedmiotowej inwestycji. Decyzję Wojewody [...] zaskarżyły w całości: 1) Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy [...] w [...], 2) Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy [...] [...], 3) Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy [...] w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 35 ust. 1 prawa budowlanego przez brak prawidłowego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, zgodności projektu z przepisami prawa, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 2) naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa w związku z art. 240 kpa przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego a w szczególności brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach przez skarżących w tym w szczególności co do niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz co do konieczności sprawdzenia ewentualnego wpływu inwestycji na sąsiednie budynki w tym w zakresie nasłonecznienia oraz niezbędności wykonania ekspertyzy wpływu inwestycji na sąsiednie budynki, 3) naruszenie przepisu art. 7 kpa, art. 11 kpa i art. 77 § 1 kpa z powodu braku dokonania ustaleń faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia sprawy a w szczególności oceny zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( w szczególności w zakresie spełnienia wymogów co do dopuszczalnej wysokości budynku i zachowania wymaganej minimalnej powierzchni biologicznie czynnej) oraz z przepisami prawa w tym co do wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie i konieczności wykonania ekspertyzy wpływu inwestycji na sąsiednie budynki oraz okoliczności czy nieruchomość leży w strefie ochrony konserwatorskiej oraz zachowania wymogów w zakresie nasłonecznienia sąsiednich budynków – zachowania dostępu światła, 4) naruszenie art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności z powodu braku merytorycznego rozpoznania sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę przez organ II instancji, 5) naruszenie art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego przez niespełnienie przez projekt wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy a w szczególności wymogów co do maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, która zgodnie z decyzją nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2005 r. może wynosić maksymalnie 30 m. a w planach załączonych do projektu budowlanego wysokość attyki ma wynosić 30 m. 80 cm. oraz wymogu, że co najmniej 25 % powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynnego, 6) naruszenie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego zaś w niniejszej sprawie pominięto pozwolenie na przebudowę sieci wodno – kanalizacyjnej i cieplnej oraz kwestię uzyskania pozwolenia na wyburzenie altanki śmietnikowej, 7) naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nieuzyskanie dla projektu wszystkich pozwoleń, uzgodnień i opinii innych organów a w szczególności uzgodnienia nowego przyłącza wodociągowego ze wszystkimi stronami, nieaktualności części uzgodnień i opinii a w szczególności opinii nr [...] w sprawie geometrii ulicy [...], brak rozstrzygnięcia kwestii dostaw mediów do sąsiednich budynków na czas przebudowy węzła sieci wodno – kanalizacyjnej i cieplnej, 8) brak wykonania ekspertyzy wpływu inwestycji na sąsiednie budynki znajdujące się w strefie oddziaływania budowy w tym na budynki mieszkalne Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy [...],[...] i [...] w [...] albowiem wykonano i załączono jedynie ekspertyzę techniczną stanu pawilonu handlowego przy ul. [...], nie wykonano natomiast ekspertyz stanu technicznego pozostałych sąsiednich budynków co stanowi naruszenie przepisu § 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zm.), 9) niezapewnienie projektowanemu budynkowi mieszkalnemu i budynkom sąsiednim bezpieczeństwa pożarowego – naruszenie § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę dróg pożarowych ( Dz. U Nr 121, poz. 1139), 10) naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 28 kpa poprzez brak zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w sprawach, których rozstrzygnięcia są podstawą kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę a w szczególności w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w sprawie przebudowy sieci wodno – kanalizacyjnej i cieplnej oraz postępowań w sprawie udzielenia zgody na odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, 11) niedołączenie do dokumentacji analizy przesłaniania i analizy nasłonecznienia, z których ma wynikać, że są zachowane wymagane odległości między ścianami budynków oraz że projektowany budynek nie pogorszy warunków dostępu oświetlenia naturalnego do mieszkań w budynkach sąsiednich, 12) naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa poprzez budowę budynku znacznie przewyższającego ( o około 1/3 w przypadku budynków [...] i [...] i 1/2 w przypadku budynków [...] i [...]) sąsiednie budynki co może skutkować pozbawieniem części lokali odpowiedniego światła dziennego oraz utrudnienie cyrkulacji powietrza a ponadto pozbawieniem placu zabaw i innych urządzeń, które były wykorzystywane przez społeczność lokalną, niewzięcie pod uwagę poprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie ładu przestrzennego poprzez wydanie pozwolenia na budowę budynku niezgodnie z linią zabudowy budynków wyznaczoną w tej części osiedla na przedłużeniu linii zabudowy budynków [...] i [...], 13) wydanie pozwolenia na budowę inwestorowi [...] sp. z o.o. podczas gdy jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji spółka ta zmieniła nazwę na [...] sp. z o.o. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej a nadto o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Za takim rozstrzygnięciem przemawia fakt braku odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów sformułowanych w odwołaniu z dnia 8 września 2009 r. Wskazano w nim m.in., że Prezydent [...]: 1) naruszył art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego przez niespełnienie przez projekt wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w szczególności wymogów co do maksymalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej oraz powierzchni działki pozostawionej jako teren biologicznie czynny, 2) naruszenie art. 28 kpa poprzez brak udziału w niniejszym postępowaniu wszystkich stron, 3) naruszenie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Organ II instancji zarzuty te zignorował. Ogólnikowe stwierdzenie, że decyzja wydana w I instancji jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy jest niewystarczające. Organ odwoławczy nie przedstawił również żadnych argumentów dotyczących zarzutu naruszenia przepisu odnoszącego się do określenia pojęcia strony w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie odwołujący się błędnie wskazuje tu art. 28 kpa, jednakże de iure chodzi tu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będący przepisem szczególnym odnoszącym się do strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewody [...] nie wspomniano choćby jednym zdaniem, że krąg podmiotów, które zostały uznane za strony w niniejszej sprawie jest właściwie określony i wyczerpujący ( w kontekście wyznaczenia granic obszaru pozostającego w oddziaływaniu obiektu). Ma to istotne znaczenie albowiem postępowanie przed organami było postępowaniem ponownym w wyniku którego przeprowadzono ponowną analizę takiego oddziaływania. Wojewoda [...] nie zajął stanowiska także w przedmiocie zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. W swoich rozważaniach przepisu tego nawet nie wymienił. Stanowi on, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego ( art. 33 ust. 1 zd. 1 ) Jeśli organ odwoławczy uznał, iż postępowania związane z licznymi uzgodnieniami bądź opiniami poprzedzającymi wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę miały charakter odrębny, a w związku z tym nie było potrzeby uczestniczenia w nich podmiotów uznanych za strony w postępowaniu w sprawie o udzielenia pozwolenia na budowę to winien swoje stanowisko w tym zakresie uzewnętrznić ( mając na względzie treść art. 106 kpa) Jeśli natomiast stał na stanowisku, że wszyscy ci, którzy powinni brali udział w tych postępowaniach to także winien dać temu wyraz. Już więc choćby z powyższych powodów zaskarżona decyzja ostać się nie mogła. Organ odwoławczy nie zajął należytego stanowiska także w kwestii dotyczącej wymogów jakie stawia § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U Nr 75/2002 poz. 690 ze zm.) Ta regulacja prawna zawiera przepis zgodnie z którym wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania ( § 204 ust. 5) W powyższym przypadku budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku (§ 206 ust. 1 ) Organ odwoławczy nie przedstawił analizy materiału zgromadzonego w aktach sprawy na tą okoliczność w tym także tego o charakterze graficznym co nie pozwalało na jednoznaczną ocenę, iż budynki skarżących wspólnot rzeczywiście nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu, który ma powstać. Twierdzenie Wojewody [...], że taka ekspertyza została sporządzona tylko w stosunku do niewielkiego pawilonu ale wyłącznie z powodu dobrej woli inwestora zupełnie nie przekonuje. Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe uwarunkowania. Zdaniem Sądu odnoszenie się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze nie było w obecnym stanie sprawy niezbędne. Ich ocena oraz wpływ na przyszłą decyzję organu odwoławczego będzie bowiem zależeć także od wyjaśnienia przez ten organ kwestii podniesionych powyżej. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a.