VII SA/Wa 436/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u W. W. nie stwierdził choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], wydane przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w L., z uwzględnieniem przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego. Odwołanie od powyższej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. złożył W. W., podnosząc, iż wydanie decyzji przyjmuje jako niesłuszne i wielce krzywdzące. Skarżący wskazał, iż z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że w T. Sp. z o. o. pracował w okresie od 1984-2005 r., tj. nieprzerwanie 21 lat. W okresie tym pracował na przemian na sprzęcie ciężkim, tj. jako operator sprężarek (młoty pneumatyczne), kierowca samochodów ciężarowych i motorniczy pojazdów szynowych. W. W. podniósł, iż wykonywanie pracy związane było nieustannie z występującym hałasem. Wskazał, iż hałas pochodził od prowadzenia samochodów. Ponadto wykonywanie pracy w grupie, której zadaniem była konserwacja, czyszczenie, naprawa, mycie zwrotnic w torowiskach tramwajowych w systemie nocnym, również narażało go na znoszenie głośnych dźwięków. Strona skarżąca nie zgodziła się również z opinią, że tylko w latach 1981-1984 mógł być narażony na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia narządu słuchu. W ocenie skarżącego przyczyną częściowego uszkodzenia słuchu mógł być akurat ten okres, ale jego zdaniem, faktyczne pogorszenie słuchu nastąpiło w 2002 roku, w którym to uzewnętrzniły się skutki choroby. Po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., decyzją z dnia[...] stycznia 2007 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w oparciu o § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przy rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Organ podniósł, iż zgodnie z ustalonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, określonymi w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wzmiankowanego rozporządzenia, w przypadku chorób narządu słuchu można uznać je za choroby zawodowe, jeżeli stwierdza się u pacjenta obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu do wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. w przypadku choroby zawodowej W. W. warunki powyższe nie zostały spełnione, gdyż charakter rozpoznanego u pacjenta ubytku słuchu (typu pozaślimakowego z cechami dysfunkcji prawego błędnika) oraz jego wielkość (nieosiągająca wartości 45dB w uchu lepiej słyszącym) nie spełniają wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, zawartego w ustanowionym wykazie chorób zawodowych. Lekarze-orzecznicy z Instytutu Medycyny Pracy w L. w oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz po analizie dostarczonej dokumentacji medycznej, wyników badań pomocniczych oraz przeprowadzonych badaniach audiologicznych, zweryfikowanych audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR, tj. badania obiektywne, niezależne od woli pacjenta) rozpoznali bowiem u pacjenta niedosłuch odbiorczy typu pozaślimakowego o wielkości 23,3 dB dla ucha lewego oraz 53,3 dB dla ucha prawego, z cechami dysfunkcji błędnika. Odnosząc się zaś do informacji podniesionych w odwołaniu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził, iż nie kwestionuje pracy W. W. w warunkach niekorzystnych, związanych z występowaniem hałasu w jego środowisku pracy, również podczas zatrudnienia u ostatniego pracodawcy. Kwestią niepodważalną jest również, w ocenie organu, istnienie u pacjenta poważnego schorzenia narządu słuchu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podniósł również, iż zgodnie z cytowanymi powyżej kryteriami orzeczniczymi, przy rozpoznawaniu zawodowej etiologii schorzenia narządu słuchu, nie ma wymogu wykazania przekroczeń dopuszczalnego natężenia hałasu na stanowisku pracy, tym samym fakt, że wykonane w latach 2002-2003 pomiary hałasu w tramwajach różnych typów, eksploatowanych w komunikacji miejskiej, nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych, nie ma wpływu na meritum sprawy. Organ wskazał również, iż czynnikiem determinującym brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie u W. W. niedosłuchu, który nie jest charakterystyczny dla objawów klinicznych uszkodzeń słuchu, spowodowanych hałasem. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. powołał się nadto na wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej. Skargę na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. W., ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał ponadto, iż przyczyną utraty słuchu jest praca, którą wykonywał jako kierowca pojazdów specjalnych, natomiast z zaskarżonej decyzji nie wynika, iż dokonano pomiarów hałasu na sprzęcie ciężkim, pod uwagę wzięte zostały jedynie pomiary hałasu wykonane w tramwajach rożnych typów. Ponadto, zdaniem strony skarżącej, jeżeliby wziąć pod uwagę dyspozycję § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, jego choroba kwalifikuje się do uznania za chorobę zawodową choć nie spełnia wszystkich kryteriów zawartych w wykazie chorób zawodowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 §1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne, Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego Rozporządzenia, za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do Rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stosownie do § 5 wskazanego Rozporządzenia, właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłączone jednostki orzecznicze tam wymienione. Zgodnie z brzmieniem § 21 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, przez chorobę zawodową uznajemy "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Tak określony zespół chorobowy wymaga jednoczesnego spełnienia następujących warunków: * trwały ubytek słuchu musi być obustronny; * w obu uszach ubytek ten musi być typu ślimakowego; * wielkość stwierdzonego ubytku musi wynosić co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Orzeczenie lekarskie nr [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W. stwierdziło brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w oparciu o następujące ustalenie kliniczne: - obustronny ubytek słuchu typu pozaślimakowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu o średniej wielkości 57 dB dla ucha prawego oraz 20 dB dla ucha lewego; - osłabienie pobudliwości prawego błędnika. Kwestionując powyższe orzeczenie lekarskie skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, w wyniku którego Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych w L. orzeczeniem lekarskim nr [...] potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stwierdzając u skarżącego: * obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu pozaślimakowego o wielkości 53,3 dB dla ucha prawego oraz 23,3 dB dla ucha lewego; * dysfunkcję prawego błędnika (co nie jest charakterystycznym objawem przewlekłego urazu akustycznego). * Ponadto jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, iż stwierdzona asymetria słuchu przemawia za pozazawodową etiologią (pogorszenie słuchu nastąpiło nagle w 2002 r. po incydencie ostrego napadu zawrotów głowy i zaburzeń równowagi). Orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jako ostateczne wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podkreślić należy, że organa inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania. Analiza orzeczenia lekarskiego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż ze względu na łączne niespełnienie warunków wyżej opisanych, ze względu na podwyższenie progu słuchu, który wynosi poniżej 45 dB dla ucha lepiej słyszącego (wg orzeczenia lekarskiego - 23,3 dB), brak było podstaw do stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Tym samym należy uznać rozstrzygnięcia organów za odpowiadające prawu. Organy orzekające w niniejszej sprawie, jak również i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie kwestionują, iż skarżący, podczas wykonywania swojej pracy narażony był na hałas, który przekraczał dopuszczalne normy, jednakże w obliczu wyżej wskazanych kryteriów zawartych w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, brak jest podstaw do uznania choroby zawodowej. Zaznaczyć przy tym również należy, iż nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy fakt, iż nie przeprowadzono pomiarów hałasu na sprzęcie ciężkim, czy jakimkolwiek innym, przy którym lub na którym pracował skarżący. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.