VII SA/Wa 436/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-26
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, wydana w trybie nadzwyczajnym, może być uznana za wadliwą, jeśli naruszenie prawa nie jest rażące?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które ogranicza się do kontroli wad kwalifikowanych, takich jak rażące naruszenie prawa. W niniejszej sprawie, ze względu na niejednoznaczność przepisów dotyczących odległości okien połaciowych od granicy działki oraz fakt, że naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi F. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja PINB nakazywała zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał organom naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym rażące naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących odległości okien od granicy działki oraz naruszenie jego prawa własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Sygn. akt VII SA/Wa 436/ 12
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania F. M. – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nakazującej L. i Z. R. zaniechanie dalszych robót budowlanych dot. wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu budynku mieszkalnego na dz. nr [...], przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że oględziny przeprowadzone 20 sierpnia 2008 r. wykazały, iż od frontu wycięto w dachu trzy otwory okienne o wym. 78 x 118 cm i 175 cm od poziomu podłogi, a odległość skrajnej krawędzi okna od granicy z działką nr 41 wynosi 1,75 m. Okna wykonano w sierpniu 2007 r., na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2007 r.
Z protokołu oględzin wynika ponadto, że w trakcie remontu poddasza wykonywanego od maja 2008r. wycięto w dachu od podwórza 4 otwory okienne o wym. 78 x 118 cm, na wys. 175 cm od podłogi. Z czego jedno okno wykonano w czerwcu 2007 r. w trakcie wymiany zgłoszonego pokrycia dachowego (nr zgłoszenia 7352 - 178/07). Odległość skrajnej krawędzi okna od granicy z działką nr [...], wynosi 1,5 m. Z akt wynika również, że inwestorzy zgłosili zamiar wykonania remontu poddasza obejmującego ocieplenie dachu i wykonanie podbitki z płyty kartonowej
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. organ powiatowy, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał zaniechanie dalszych robót budowlanych. Następnie decyzją z dnia [...] października 2011r., [...] WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2008r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że ww. decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Następnie przedstawił zasady obowiązujące w postępowaniu nieważnościowym i powołując się na orzecznictwo wyjaśnił pojęcie rażącego naruszenia prawa.
Organ podniósł, że roboty budowlane, z wyjątkiem okien w dachu od podwórza, wykonywano na podstawie i zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami oraz pozwoleniem na budowę, udzielonym decyzją z [...] lipca 2007 r. Stwierdził, że taka sytuacja wyklucza podjęcie działań w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami.
Według organu roboty budowlane polegające na wycięciu i montażu okien połaciowych stanowiły przebudowę (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) oraz jako niewymienione wśród robót wymagających zgłoszenia, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagały pozwolenia na budowę. Wobec tego, że inwestor nie dokonał zgłoszenia, ani nie uzyskał pozwolenia na budowę zastosowanie miały art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Organ wskazał, że prawidłowość wykonanych robót zweryfikowano w opinii technicznej z września 2008 r. inż. bud. A. B., posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Inwestycję zaakceptował również [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków (pismo z dnia [...] lipca 2008 r.). Roboty nie naruszają również przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pismo UG [...] z dnia 2 września 2008 r.).
W tej sytuacji nakazanie zaniechania dalszych robót budowlanych na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy organ uznał za nienaruszające rażąco prawa. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo, że użyty w tym przepisie zwrot "nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych" dotyczy ewentualnego wykonywania robót budowlanych w przyszłości. Natomiast zastosowanie najbardziej restrykcyjnego środka tj. rozbiórki powinno mieć miejsce tylko wtedy, jeżeli ze względów technicznych nie ma możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego prawem.
Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż sporne okna leżą w odległości większej niż 4 m od granicy sąsiednich działek, czyli zgodnej z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z 2002 Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej warunki techniczne, z którego wynika, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, a także w przypadku lokalizacji otworów okiennych umieszczonych w połaci dachowej. Zgodnie z ust. 2 § 12 omawianego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji PINB, odległość od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, należało mierzyć w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu.
Organ stwierdził, że okna zamontowano w połaci dachu prostopadłej do granicy z działką Skarżącego, nie chodziło zatem o otwór okienny zwrócony w stronę granicy.
W tym stanie rzeczy organ uznał, że nakazując zaniechanie dalszych robót budowlanych organ w ogóle nie naruszył przepisów, a tym bardziej w stopniu rażącym. Powtórzył, że zgodnie linią orzecznictwa nie można jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeżeli później zostanie ono uznane za nieprawidłowe. Nie bowiem "podciągać" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, ani - tym bardziej - uznawać za naruszające prawo w sytuacji, w której nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.
Reasumując organ stwierdził, że kwestionowana decyzja nie jest również obarczona pozostałymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że kwestia naruszenia własności skarżącego może rodzić roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
W ocenie organu, przywołany w odwołaniu wyrok NSA z 8 września 2010 r., II OSK 1373/09, dotyczył przymiotu strony skarżącej w postępowaniu dotyczącym decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2008 r., o nałożeniu na inwestorów określonych obowiązków, w którym - wbrew twierdzeniom skarżącego – nie przesądzono w sposób wiążący organy w tej sprawie, kwestii rażącego naruszenia przepisów ww. rozporządzenia.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył F. M. i zarzucając naruszenie prawa: 1) procesowego, w szczególności art. 7 k.p.a.; 2) materialnego, to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W skardze podniósł, że decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2007r. nie dotyczyła wykonania okien połaciowych, lecz zamiany pomieszczeń mieszkalnych na lokal użytkowy na parterze budynku i związanych z tym zmian elewacji budynku.
Nadto, zgłoszenie, na które powołuje się organ, nie obejmowało wykonywania otworów okiennych w dachu od podwórza, lecz wyłącznie remont poddasza.
Organ pominął przy tym dwie decyzje istotne w sprawie: jedną PINB - u w [...]. i drugą [...]WINB. Tę pierwszą [...]WINB uchylił, wskazując, że organ powiatowy nie powinien zobowiązywać inwestorów do przedłożenia dokumentów, lecz nakazać wykonanie konkretnych czynności w celu doprowadzenia prac do stanu zgodnego z prawem. Zamiast tego, decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nakazano zaniechanie dalszych robót, i to w sytuacji, gdy inwestorzy naruszyli własność skarżącego wysuwając dach poza granice ich nieruchomości na 25 cm.
Skarżący przytoczył następnie art. 3 pkt 8 cyt. ustawy wskazując, że - ocieplenie dachu, wykonanie podbitki z płyty kartonowej oraz okien na poddaszu - których wcześniej tam nie było, nie jest remontem, lecz modernizacją poddasza, na którą wymagane było pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. Co więcej, wszystkie te prace w sposób oczywisty prowadziły do zmiany przeznaczenia poddasza na pomieszczenie mieszkalne. Zdaniem skarżącego oznacza to, że już w 2007r. Starosta [...], po rozpatrzeniu zgłoszenia "remontu" powinien był wnieść sprzeciw, zwłaszcza, że "remontowany" budynek objęty jest ochroną konserwatorską. Tym bardziej organy powyższych robót nie miały prawa traktować jako remontu, lecz powinny wiedzieć, że pod pretekstem remontu zrealizowano w warunkach samowoli "wykonawczej", o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc jako: "...inny, niż określony w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 cyt. ustawy przypadek prowadzenia robót budowanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę...'".
Następnie powołując się na art. 7 k.p.a. skarżący podkreślił, że najistotniejszym elementem prawdy materialnej w sprawie jest naruszenie prawa własności poprzez wysunięcie dachu na 30 cm nad nieruchomość skarżącego Do kwestii tej organy obu instancji w ogóle się nie odniosły, pomimo że skarżący podnosił ją zarówno we wniosku jak i odwołaniu. Naruszenie prawa w tym zakresie nie powinno więc skutkować wydaniem decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowanych, lecz decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w następstwie której przestałaby istnieć sytuacja naruszenia prawa własności skarżącego.
Skarżący przytoczył art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wskazując, że przepis ten wymaga, aby inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane również odnośnie robót niewymagających pozwolenia, ale także wymagających zgłoszenia, którego inwestorzy nie mieli i nie mają. Nakazanie zaniechania dalszych robót, które doprowadziły do naruszenia własności, zamiast nakazania robót w celu likwidacji tego stanu stanowi rażące naruszenie prawa.
W dalszej części skargi skarżący zacytował art. 153 p.p.s.a. oraz orzecznictwo
i podniósł, że GINB przyjmując własną interpretację § 12 ww. rozporządzenia i stwierdzając, że wszystkie okna połaciowe, w tym te od podwórza, wykonano zgodnie z prawem, ewidentnie zignorował ocenę prawną, wyrażoną w wyroku NSA z dnia 8 września 2010r (II OSK 1373/09), wydanego w tej samej sprawie, w której zapadła zaskarżona decyzja.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nakazującej, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zaniechanie dalszych robót budowlanych dotyczących wycięcia i montażu okien połaciowych w dachu ww. budynku mieszkalnego.
W związku z powyższym na wstępie zaznaczyć należy, że kontrolowane decyzje zapadły w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a zatem postępowaniu nadzwyczajnym, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu zwyczajnym, lecz ogranicza się dokonania kontroli, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r., II SA 456/98).
Wśród przesłanek wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. w pkt 2 k.p.a. wymieniono rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy akt administracyjny wydano wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, czy też wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. Istotą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje. Jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa.
W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się również, że o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).
Przekładając powyższe rozważania na okoliczności rozpatrywanej sprawy przede wszystkim podkreślenia wymaga, że organy zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 29 czerwca 2011r. zobowiązane były do dokonania kontroli decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Decyzja ta została wydana w ramach postępowania nadzorczego, którego przedmiotem - co wymaga szczególnego podkreślenia w świetle zarzutów skargi - było wykonanie otworów okiennych w dachu spornego budynku. Ze względu na zakres przedmiotowy tej decyzji, nie mogły być objęte oceną organów, ani Sądu w niniejszej sprawie zarzuty dotyczące wysunięcia dachu o ok. 30 cm nad działkę skarżącego, błędnego zakwalifikowania jako remontu robót budowlanych dotyczących wykonania ocieplenia połaci dachowej, wykonania podbitki kartonowej, czy zmiany przeznaczenia poddasza na pomieszczenie mieszkalne, jak również niewniesienia sprzeciwu przez Starostę [...] w 2007r. po rozpatrzeniu takiego zgłoszenia.
Nie jest przy tym zasadny zarzut, że organy w ogóle nie odniosły się do kwestii wysunięcia dachu poza granice nieruchomości, skoro organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że naruszenie własności skarżącego może rodzić roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, a zatem może być egzekwowane w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Podobnie - wbrew zarzutom skargi - z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, iż wykonanie okien połaciowych od podwórza nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Wskazując na wykonanie jednego okna w 2007r. organ odwoławczy podał jedynie, że inwestor wykonał je podczas - a nie w ramach -robót budowlanych prowadzonych w zakresie zgłoszonej w organie wymiany pokrycia dachowego (dot. zdjęcia eternitu i położenia blachodachówki – zgłoszenie z dnia 27 kwietnia 2007r. nr 7352-178/07). Stanowisko organu potwierdza również treść protokołu z oględzin przeprowadzonych dnia 4 lipca 2008r. i dnia 20 sierpnia 2008r., na którą powołał się organ w zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji niezrozumiały jest również zarzut - że zarówno organ wojewódzki, jak i organ odwoławczy nie miały prawa traktować powyższych prac - w tym dotyczących okien połaciowych - jako remontu, lecz powinny dojść do wniosku, że pod pretekstem prac remontowych zostały one zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej "wykonawczej", o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc jako inny niż określony w art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę - skoro takie właśnie stanowisko zostało przestawione przez organy w niniejszej sprawie.
Wskazać bowiem należy – jak słusznie wyjaśnił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając prawidłowość trybu zastosowanego w postępowaniu zwyczajnym – że samowolne wykonanie otworów okiennych w połaci dachu polega na wykonaniu robót budowlanych stanowiących przebudowę, o której mowa w art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego. Zgodnie z definicją legalną budowy zawartą w art. 3 pkt 6 cyt. ustawy przebudowa nie jest budową, bowiem przepis mówi o wykonaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu oraz odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego. W konsekwencji nie miał zastosowania w postępowaniu zwyczajnym art. 48 i 49b Prawa budowlanego, choć na wykonanie okien połaciowych inwestorzy winni byli uzyskać pozwolenie na budowę. W takiej sytuacji prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] do legalizacji wykonanych robót budowlanych zastosował tryb, o którym mowa w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a organ I instancji w niniejszej sprawie zasadnie sprecyzował, że chodziło o przypadek wymieniony w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
W konsekwencji do zakończenia postępowania naprawczego mógł mieć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy, skoro roboty budowlane zostały już zrealizowane.
Przypomnieć bowiem trzeba, że z treści art. 51 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż regulacja w nim zawarta dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania naprawczego. Właściwy organ może wydać tylko jedną z trzech decyzji w przepisie tym wymienionych. Rozstrzygnięcia przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy organ wydaje, gdy roboty budowlane wykonywano w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 cyt. ustawy w przypadku gdy roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem nakazując zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub przywrócenie do stanu poprzedniego. Zgodnie z poglądami orzecznictwa decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, może być wydana również w celu zakończenia postępowania naprawczego w sytuacji jednoznacznego ustalenia prze organ, że wykonane roboty budowlane odpowiadają prawu, bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowych czynności i robót budowlanych.
Decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy organ wydaje natomiast, gdy roboty budowlane wykonywane w warunkach wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ww. ustawy, mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy właściwy organ wydaje w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Jak słusznie zauważył organ wojewódzki stanowisko sądów administracyjnych odnośnie zakończenia postępowania naprawczego w omawianym przypadku nie jest jednolite, bowiem prezentuje się co najmniej trzy poglądy: bądź to wydanie decyzji umarzającej postępowanie, bądź odmawiającej nałożenia obowiązków wymienionych w art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, jak też decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych.
W związku z powyższym zakończenie postępowania legalizacyjnego przez organ powiatowy poprzez wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych na postawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie mogło być ocenione jako wadliwe, a tym bardziej jako rażąco naruszające prawo.
Wobec przedstawionej argumentacji, nie mógł mieć zastosowania w postępowaniu zwyczajnym tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jak tego domagał się skarżący, skoro organ powiatowy dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do dokonania oceny prawidłowości wykonanych okien dachowych. W aktach sprawy znajduje się bowiem oprócz zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności ww. robót z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu z dnia [...] września 2008r. oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opinia techniczna z dnia [...] września 2008r. sporządzona przez inż. bud. A. B. potwierdzająca, że roboty wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zgoda Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2008 r.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że w postępowaniu zwyczajnym organ powiatowy wszczął i prowadził postępowanie nadzorcze odnośnie wszystkich okien połaciowych w dachu spornego budynku (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] sierpnia 2008r.) przyjmując, że okna usytuowane od frontu wykonano na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2007r. udzielającej pozwolenia na przebudowę elewacji frontowej spornego budynku. Stanowisko to podzieliły organy orzekające w niniejszej sprawie, pomimo że z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, czy projekt zatwierdzony decyzją z dnia [...] lipca 2007r. obejmował także okna dachowe od strony frontowej. Tym niemniej uchybienie to, nawet przy ustaleniu, że również okna od frontu powstały samowolnie - w świetle przedstawionej wyżej argumentacji - nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Sąd miał również na uwadze, że w dacie wydania badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji kwestie odległości otworów okiennych i drzwiowych regulował § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych dopuszczający sytuowanie budynków na działce budowlanej zwróconych w stronę granicy z działką sąsiednią budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, a także w przypadku lokalizacji otworów okiennych umieszczonych w połaci dachowej. Ustęp 2 § 12 ww. rozporządzenia określał sposób mierzenia odległości od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, wskazując, że odległość tą należy mierzyć w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu.
Przepis ten - w ocenie Sądu - nie był przepisem jednoznacznym w zestawieniu z brzmieniem pkt 1 ust. 1 § 12 warunków technicznych, o czym świadczy nie tylko stanowisko organów przedstawione w niniejszej sprawie , ale również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2010r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1373/09. W orzeczeniu tym dokonano bowiem wykładni powołanego przepisu i dopiero na jej podstawie przyjęto, że fragment § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia obejmujący zwrot: "...lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu." nie określa alternatywnej, ani "konkurencyjnej" metody mierzenia odległości, lecz wymóg odmienny niż sytuacja określona w początkowym jego fragmencie. Ponieważ metody te mają znaleźć zastosowanie do odmiennych sytuacji. Pierwsza, gdy otwory drzwiowe lub okienne w budowanym lub modernizowanym mają się znaleźć w ścianie lub w połaci dachowej, zwróconych w stronę granicy z nieruchomością sąsiednią. Druga, gdy otwory okienne mają się znaleźć w dachu, bez względu na jego geometrię.
Nieoczywistość przytoczonego przepisu wyłączała zatem uznanie usytuowania okien połaciowych w spornym budynku w odległości 1, 70 m (front) i 1, 50 (podwórze) od granicy z działką skarżącego za rażące naruszenie ww. przepisu rozporządzenia, bowiem jak wskazano już na wstępie, w sytuacji gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne, bądź jego wykładnia jest kształtowana przez orzecznictwo sądowe, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka wada, zadaniem Sądu, nie może być uznana za wadę "rażącą" również z tego względu, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją, nie koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji.
Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. wobec zignorowania przez organy oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku z dnia 8 września 2010r. wyjaśnić trzeba po pierwsze, że wyrok ów zapadł w konsekwencji rozpatrzenia skargi kasacyjnej skarżącego złożonej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2009r. (II SA/Po 1064/08) kontrolującego decyzję z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego (z odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] sierpnia 2008r.), a zatem w innej sprawie. Po drugie w postępowaniu nieważnościowym obowiązkiem organów było zbadanie decyzji pod kątem występowania wad kwalifikowanych w dacie jej wydania tj. na dzień [...] grudnia 2008r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło