VII SA/Wa 439/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009r. (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), dalej zw. kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. ), dalej zw. Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania H.W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] grudnia 2008r. (nr [...]) nakazującej demontaż dodatkowych drzwi wejściowych do lokalu nr 36 w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. -uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie wskazując, że czynności kontrolne przeprowadzone w ww. budynku wykazały, że drzwi do lokalu nr 36 otwierają się na klatkę schodową, zawężając szerokość drogi ewakuacyjnej. Z tej przyczyny organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nałożył na H. W. ww. obowiązek. Powołując się na treść § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75. poz. 690 ze zm.), dalej zw. warunkami technicznym, organ odwoławczy wyjaśnił, że skrzydła drzwi będące wyjściem na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Warunki jakim musi odpowiadać szerokość drogi ewakuacyjnej podano w § 242 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Ponadto organ wskazał, że drzwi lokalu otwierające się na zewnątrz nie mogą przesłaniać drzwi (wyjścia ewakuacyjnego) innego pomieszczenia mieszkalnego poniżej najmniejszej wartości podanej w § 239 ww. rozporządzenia. Drzwi mieszkania skarżącej, po ich całkowitym otwarciu zawężają szerokość drogi ewakuacyjnej (klatki schodowej) oraz przesłaniają drzwi (wyjście ewakuacyjne) lokalu nr 35, co pozostaje w sprzeczności z ww. przepisami. Zdaniem organu odwoławczego, błędnie jednak określono nałożony obowiązek, nakazując demontaż drzwi, które w istocie nie są zewnętrznymi drzwiami dodatkowymi tylko jedynymi drzwiami do tego lokalu. Nadto, organ powiatowy zastosował niewłaściwy tryb postępowania, gdyż ww. drzwi zostały zamontowane w miejscu starych drzwi bez wymaganego zgłoszenia. Stąd postępowanie winno toczyć się w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma bowiem zastosowanie w przypadku, gdy montaż drzwi nastąpił wprawdzie z zachowaniem przewidzianych prawem procedur, ale w wyniku ich użytkowania dochodzi do naruszenia przepisów przeciwpożarowych, co powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub dla środowiska. Organ podniósł również, że pełnomocnik H.W. otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w dniu 8 grudnia 2008r., decyzję natomiast wydano w dniu [...] grudnia 2008 r., czyli 7-dniowy termin przewidziany na skorzystanie przez stronę z uprawnień wynikających z art. 10 oraz art. 73 § 1 kpa nie rozpoczął biegu. W związku z powyższym, rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Skargę na tą decyzję złożyła H.W., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie: * art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności uwzględnienie w protokole nieprawidłowych danych, skutkujące wydaniem błędnej decyzji; * art. 80 kpa poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego wobec jego braku lub szczątkowej ilości materiału; § 242 ust. 4 warunków technicznych przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 51 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji sugerowanie organowi I instancji wadliwej podstawy rozpoznania sprawy; § 239 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 warunków technicznych przez ich niezastosowanie; art. 8 kpa poprzez udzielenie błędnego pouczenia pełnomocnikowi o sposobie uiszczenia wpisu. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu co do naruszenia § 242 ust. 4 oraz § 239 ust. 1 warunków technicznych oraz, że wykonanie ww. drzwi było samowolą budowlaną i zastosowanie winien mieć art. 51 Prawa budowlanego. Montaż drzwi wejściowych nie wymaga bowiem zezwolenia. Skarżąca powołała na tę okoliczność orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2006r. (VII SA/Wa 387/06). Nadto, zdaniem skarżącej, zamontowane otwarte drzwi nie zawężają drogi ewakuacyjnej, jak i nie zachodzą w światło drzwi sąsiadów. Nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych spowodowały zastosowanie niewłaściwych przepisów, z naruszeniem, w szczególności art. 7 kpa. Skarżąca podniosła, że zgodnie z § 239 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczeń zagrożonych wybuchem. Według definicji zawartej w § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, przez to pojęcie rozumie się możliwość tworzenia przez palne gazy, pary palnych cieczy, pyły lub włókna palnych ciał stałych, w różnych warunkach, mieszanin z powietrzem, które pod wpływem czynnika inicjującego zapłon wybuchają tj. ulegają gwałtownemu spalaniu połączonemu ze wzrostem ciśnienia. Ponieważ w lokalu nr 36 jest kuchnia zasilana palnym gazem ziemnym i istnieje możliwość jego wycieku na skutek awarii, to należy przyjąć, że mieszkanie jest pomieszczeniem zagrożonym wybuchem. Drzwi jej lokalu powinny otwierać się więc na zewnątrz. Na koniec skargi podniesiono, że organ odwoławczy błędnie pouczył pełnomocnika skarżącej, że Sąd wezwie go do opłacenia wpisu od skargi. Zastosowanie się do tego pouczenia spowodowałoby odrzucenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r. uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r., którą organ ten nakazał H.W. demontaż dodatkowych drzwi wejściowych do lokalu nr 36 w budynku przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy zastosował art. 138 § 2 kpa stojąc na stanowisku, że organ powiatowy przeprowadził postępowanie w niewłaściwym trybie oraz błędnie sformułował nakaz demontażu drzwi skarżącej. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zasadne. Wskazać bowiem trzeba, że drzwi do lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym wychodzące na klatkę schodową stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną, w rozumieniu art. 236 ust. 1 ww. rozporządzenia. Warunki montażu drzwi otwierających się na zewnątrz lokalu mieszkalnego zawierają § 239 i 242 warunków technicznych. Zgodnie z § 239 ust. 1 warunków technicznych łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m. Stosownie do § 242 ust. 1 warunków technicznych szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4m. Dopuszczono przy tym zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. W ust. 4 § 242 ww. rozporządzenia wskazano, że skrzydła drzwi - stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną - nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że nie jest dopuszczalny montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli po całkowitym ich otwarciu przesłonią drzwi innego pomieszczenia mieszkalnego, będącego wyjściem ewakuacyjnym, zawężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub po całkowitym ich otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej, będącej poziomą drogą ewakuacyjną, o której mowa w § 242 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Z ustaleń organu powiatowego, w szczególności odręcznego szkicu będącego załącznikiem do protokółu z dnia 19 listopada 2008r. (nr [...]) wynika, że drzwi mieszkania skarżącej naruszają ww. przepisy. Po ich całkowitym otwarciu szerokość klatki schodowej jest zawężona poniżej ww. szerokości oraz dochodzi do przesłonięcia drzwi lokalu sąsiedniego nr 35, stanowiących jednocześnie wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 239 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych poprzez jego niezastosowanie stwierdzić należy, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. W przepisie tym wskazano, że drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczeń m.in. zagrożonych wybuchem. Podkreślić należy, że drzwi lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym niewątpliwie nie są drzwiami, o których mowa w wyżej powołanym przepisie. Nie stanowią bowiem wyjścia ewakuacyjnego z pomieszczeń zagrożonych wybuchem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 9 cyt. rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006r. Umieszczenie w lokalach mieszkalnych kuchni zasilanych gazem ziemnym nie nadaje tym lokalom charakteru pomieszczeń zagrożonych wybuchem, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze. W ocenie Sądu, zasadne było również stanowisko organu odwoławczego w zakresie zastosowania przez organ I instancji niewłaściwego trybu postępowania. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 66 znajduje się w rozdziale 6 ustawy -Prawo budowlane, zatytułowanym: "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym (por. wyrok WSA z 22 maja 2007r., VII SA/Wa 2298/06). Przepis art. 66 Prawa budowlanego służy zatem usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, będących wynikiem zazwyczaj zużycia technicznego, czy niewłaściwego użytkowania. W niniejszej sprawie miała miejsce odmienna sytuacja, gdyż skarżąca wykonała roboty budowlane polegające na demontażu starych drzwi wejściowych i zamontowaniu w ich miejsce nowych, które po otwarciu naruszają ww. przepisy warunków technicznych. Postępowanie winno zatem toczyć się w trybie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, którego ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w innych przypadkach niż określone w art. 48 lub 49b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Natomiast przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 odnosi się właśnie do robót budowlanych, nie wymagających ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, ale wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (...). Błędne było bowiem stanowisko organu odwoławczego, że roboty budowlane wykonane przez skarżącą wymagały zgłoszenia, gdyż roboty budowlane polegające na montażu drzwi nie są wymienione w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 8 kpa poprzez błędne pouczenie pełnomocnika skarżącej o sposobie uiszczenia wpisu. Wskazać bowiem trzeba, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie do stron postępowania administracyjnego, natomiast profesjonalni pełnomocnicy o sposobie uiszczenia wpisu winni wiedzieć z racji wykonywanego zawodu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.