VII SA/Wa 44/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-20
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie przedstawiło pełnych informacji o swojej sytuacji finansowej i nie wykonało zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia tych danych, może zostać zwolnione od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania, że wnioskodawca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewykonanie zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia informacji o sytuacji materialnej oraz brak przedstawienia wszystkich żądanych danych uniemożliwia ustalenie faktycznych możliwości finansowych strony i uzasadnia oddalenie wniosku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie P."P." w W. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości. Stowarzyszenie wskazało, że posiada na koncie 56 000 zł pochodzące z nawiązek, które mogą być przeznaczone wyłącznie na pomoc osobom poszkodowanym. Sąd zobowiązał Stowarzyszenie do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji finansowej, jednak Stowarzyszenie nie odebrało zarządzenia. W związku z niewykonaniem zarządzenia i nieprzedstawieniem pełnych danych, sąd oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu P. "P." w W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia P."P." w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 44/12 ze skargi Stowarzyszenia P."P." w W. Ś. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] w przedmiocie wykreślenia z wykazu instytucji, organizacji społecznych, fundacji i stowarzyszeń postanawia: odmówić Stowarzyszeniu P. "P." w W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na formularzu PPF wniosek Stowarzyszenia P."P." w W. o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie w pkt 4 formularza PPPr nie zaznaczono o jaki rodzaj pomocy wnosi Stowarzyszenie, ale z treści uzasadnienia jak i z uzasadnienia zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego wynika, że wniosek został złożony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Stowarzyszenie P."P." w W. jest jednostką prowadzącą działalność społeczną. W uzasadnieniu wskazało, że nie posiada środków na cele opłat administracyjnych i sądowych. Posiada na koncie 56 000 zł. które pochodzą z nawiązek zasądzonych przez sądy i mogą być przeznaczone wyłącznie na pomoc osobom poszkodowanym. Ze statutu Stowarzyszenia wynika, że na fundusze Stowarzyszenia składają się składki członkowskie i dotacje, darowizny, spadki i zapisy.
Na mocy zarządzenia z dnia 21 marca 2012 r. Stowarzyszenie zostało zobowiązane do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- podania o jaki rodzaj pomocy Stowarzyszenie wnosi (pkt 4 formularza PPPr nie został wypełniony),
- podania ilu członków liczy Stowarzyszenie,
- podania w jakiej wysokości członkowie Stowarzyszenia opłacali składki w 2011 r. i opłacają w 2012 r.
- nadesłania kopii uchwały Walnego Zgromadzenia w sprawie ustalenia wysokości składek członkowskich,
- podania stałych miesięcznych kosztów związanych z działalnością Stowarzyszenia.
Stowarzyszenie nie odebrało ww. zarządzenia - na kopercie po zwrocie listu z zarządzeniem pracownik poczty zaznaczył, że adresat się wyprowadził. Zgodnie z art. 70 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej zw. p.p.s.a., strona jest zobowiązana do powiadomienia Sadu o każdej zmianie adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę ww. okoliczności i sytuację majątkową Stowarzyszenia P. "P." w W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 21 marca 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w statucie Stowarzyszenia znajduje się zapis wskazujący, że na fundusze Stowarzyszenia składają się min. składki członkowskie. Powyższe świadczy, że Stowarzyszenie prowadząc swoją działalność powinno zgromadzić odpowiednią kwotę pieniężną pochodzącą przede wszystkim ze składek członkowskich, a dopiero jeżeli to okaże się niewystarczające, szukać pomocy finansowej chociażby poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z tego względu Stowarzyszenie powinno zapewnić odpowiednie środki na utrzymanie i bieżącą działalność przede wszystkim we własnym zakresie. Koszty sądowe, mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot i powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie formę pomocy udzielonej przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło