VII SA/Wa 441/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K. C., A. G. i R. C. na decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej K. C. kwotę 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003r., Nr 207,poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania K. C., A. G. i R. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].07.2004r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. R. w [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W pismach z dnia [...] kwietnia 2000 r. i [...] maja 2000 r. A. G., R. C., K. C. dochodzili od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydania decyzji rozbiórkowej bądź decyzji o przerwaniu budowy co do rozbudowanej części garażu przy ul. R. w [...]. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2004r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na nieruchomości nr ew. [...] przy ul. R. w [...] ustalono, że prowadzona jest tam rozbudowa budynku mieszkalnego na podstawie ostatecznych decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].06.1984r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. i S. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz decyzji z dnia [...].09.1990r., znak: [...] przenoszącej pozwolenie na budowę na T. M.. Przy realizacji omawianej rozbudowy nie stwierdzono istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Ustalono, że w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego i garażu na działce nr ew. [...] przysłonięte zostało w 90 % okno w pomieszczeniu sanitarnym w budynku mieszkalnym na działce sąsiedniej, należącym do K. C.. Biorąc pod uwagę fakt, że omawiana rozbudowa realizowana jest na podstawie pozwolenia na budowę, w zgodzie z jego warunkami i zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowlaną, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał postępowanie w niniejszej sprawie za bezprzedmiotowe i decyzją nr [...] z dnia[...] lipca 2004r. umorzył postępowanie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stopnia wojewódzkiego stwierdził, że omawiana rozbudowa nie jest samowolą budowlaną, ponieważ jest realizowana w oparciu o istniejące w obrocie prawnym decyzje Burmistrza Miasta [...], tj. decyzję z dnia [...].06.1984r zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz decyzję z dnia [...].09.1990r. przenoszącą pozwolenie na rozbudowę na T. M.. W takiej sytuacji brak jest podstaw do działania organów nadzoru budowlanego. Dodatkowo organ wskazał, że uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 05.04.2001r. (sygn. Akt IV SA 1320/00) decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].03.2000r. i utrzymanej nią w mocy decyzji nr [...] Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].12.1999r. w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na rozbudowę omawianego budynku mieszkalnego na M. G. nie oznacza, że popełniona została samowola budowlana. Decyzje powyższe były wtórne w stosunku do decyzji Burmistrza Miasta [...] (udzielającej pozwolenia na rozbudowę i przenoszącej następnie to pozwolenie na T. M.) a ich uchylenie przez NSA oznacza jedynie to, że M. G. nie weszła w prawa inwestora. Organ podniósł też, że być może decyzje Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].06.1984r i z dnia [...].09.1990r. są wadliwe ale dopóki znajdują się w obrocie prawnym, to nie można mówić o samowoli budowlanej, jeśli budowa realizowana jest zgodnie z warunkami w nich określonymi. Podstawa do interwencji organów nadzoru budowlanego zaistniałaby w sytuacji uchylenia przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej w/w decyzji w trybie przepisów o postępowaniach nadzwyczajnych. Zatem skarżący uznając, że inwestycja stwarza określone uciążliwości dla ich nieruchomości, mogą wystąpić do właściwego organu o kontrolę prawidłowości wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, w trybie art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G., R. C., K. C. dochodzili uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że realizacja przedmiotowego obiektu spowodowała zamurowanie okna w ich budynku. Wskazali, że decyzja pozwolenia na budowę wydana została na rzecz T. i S. M. podczas, gdy inwestycję tą zrealizowała M. G.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy art. 105, 7 i 77 kpa. Stosownie do brzmienia przepisu art. 105 kpa "organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe". Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji państwowej na wniosek strony bądź z urzędu, postępowanie administracyjne winno się toczyć. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Nie istniały okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym. W związku z wnioskiem A. G., R. C., K. C. o wydanie decyzji rozbiórkowej bądź decyzji o przerwaniu budowy garażu przy ul. R. w [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązany był rozpatrzeć sprawę i wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia żądania objętego wnioskiem. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 10.01.1988 r. sygn. akt SA/Wr 957/88 – ONS 1999 nr 1, poz. 44; NSA z dnia 9.10.2000 r. sygn. akt IV SA 707/00 – LEX nr 75546). Skoro organ stwierdził bezzasadność żądania stron wobec braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony to winien był wykazać ją w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie umarzać postępowanie. W postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony, żądanie uprawnionego ma charakter decydujący. Jeżeli zatem strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej to wydanie przez organ decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie w sprawie nie znajduje uzasadnienia w przepisach kpa (porównaj wyrok sygn. akt I SA/Łd 435/96 z dnia 23.04.1997 r.). W niniejszej sprawie organ stwierdził, że przedmiotowa rozbudowa realizowana jest w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę, a przy jej realizacji nie ma istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazać należy, że to twierdzenie nie jest wystarczające z punktu widzenia sądowej oceny trafności rozstrzygnięcia organu, stanowisko organu nie podlega weryfikacji wobec braku w materiale dowodowym stosownej dokumentacji związanej z budową, a w uzasadnieniu decyzji jej szczegółowej analizy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa mają obowiązek podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego (art. 77 kpa), tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z rzeczywistością. Rozpatrując sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu. Stan wynikający z realizacji przedmiotowej rozbudowy szczegółowo przeanalizuje pod względem zgodności z projektem budowlanym, rozważy wystąpienie ewentualnie istotnych odstępstw, rozstrzygnie merytorycznie odnosząc się do zgłoszonego wniosku stron także wówczas, gdy stwierdzi bezzasadność ich żądania. Rzeczą organu będzie też prawidłowe ustalenie adresata decyzji z uwzględnieniem tego, kto w świetle decyzji ostatecznych jest inwestorem przedmiotowej rozbudowy. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).