VII SA/Wa 442/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-27
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo-gospodarczego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, gdy inwestor zrezygnował z kontynuacji budowy, a istniejące fundamenty nie naruszają warunków technicznych i znajdują się w odpowiedniej odległości od granicy działki?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracji prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazując zaniechanie dalszych robót budowlanych. Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach NSA i WSA, które wskazywały na konieczność zastosowania art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48 (samowola budowlana). Istniejące fundamenty, zlokalizowane w odpowiedniej odległości od granicy i zgodne z normami technicznymi, mogą pozostać jako element urządzenia terenu, a ewentualna dalsza budowa wymagałaby nowych pozwoleń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą T. P. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo-gospodarczego. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, ale przystąpił do prac przed jego uprawomocnieniem, a następnie pozwolenie zostało uchylone. Po długotrwałym postępowaniu, w którym uchylano i przekazywano sprawy do ponownego rozpatrzenia, inwestor zrezygnował z budowy, a organ nakazał zaniechanie dalszych robót. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania i możliwość wykorzystania istniejących fundamentów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] [...] lok. [...], [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], nakazującej T. P. zaniechania dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo - gospodarczego na terenie działki nr ew. [...], położonej w S. przy ul. [...] [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku garażowo - gospodarczego na terenie działki nr ew. [...], położonej w S. przy ul. [...] [...]. Organ wskazał, iż T. P. uzyskał decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] października1995 r. Nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę tego budynku. Z uwagi na to, że inwestor przystąpił do realizacji budowy przed uprawomocnieniem się w/w decyzji wykonując fundamenty z betonu, Kierownik Urzędu Rejonowego w S. postanowieniem z dnia [...] listopada 1995 r. Nr [...] wstrzymał budowę przedmiotowego budynku. W wyniku składanych przez K. A. K. odwołań od udzielonego pozwolenia na budowę, ostatecznie pozwolenie to zostało uchylone decyzją Wojewody S. z dnia [...] lipca 1996 r. znak [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Nr [...], nakazał inwestorowi rozbiórkę wykonanych fundamentów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji, a następnie obie decyzje orzekające nakaz rozbiórki, kontrolowane były przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2003 r. uchylił wymienione decyzje i wskazał, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., wstrzymał T. P. prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku garażowo-gospodarczego, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] nakazał w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego.
Po rozpatrzeniu środków odwoławczych wniesionych przez K. A. K. na w/w postanowienie i decyzję, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...].
W związku ze złożonymi skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Nr [...] oraz decyzję Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] uchylił własną decyzję Nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] organ ten uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] lipca 2004 r., Nr [...]. dotyczącą przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku garażowo-gospodarczego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2005 r. oddalił skargę na postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy w/w obiekcie.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ nadzoru budowlanego I instancji, T. P. w dniu [...] maja 2007 r. złożył pismo, w którym oświadczył, że rezygnuje z budowy budynku garażowo-gospodarczego, a część wykonanych fundamentów pozostawi jako element urządzenia terenu.
Mając na uwadze stan sprawy oraz oświadczenie T. P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał T. P. zaniechania dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo - gospodarczego na terenie działki nr ew. [...], położonej w S. przy ul. [...] [...].
Po rozpoznaniu odwołania K. A. K. zapadła zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2007 r., w uzasadnieniu której [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w niniejszej sprawie inwestorowi nie można postawić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane, z uwagi na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003 r. Stwierdził również, że zrealizowane fundamenty nie naruszają w żaden sposób warunków i norm technicznych, gdyż zlokalizowane są w odległości 3,00 m od granicy działki K. A. K.. Zdaniem organu sytuacja zaistniała w sprawie nie wymagała wydania decyzji nakazującej inwestorowi dokonania czynności mających na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze oświadczenie T. P. z dnia 23 maja 2007 r., organ uznał więc, że należało - tak jak uczynił to organ I instancji decyzją z dnia z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] – nakazać tylko zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych przy inwestycji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w przypadku gdyby inwestor chciał podjąć dalszą budowę obiektu na istniejących już fundamentach musiałby wystąpić do organów architektoniczno - budowlanych o właściwe pozwolenia przewidziane przepisami prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. złożyła K. A. K. wnosząc o jej uchylenie.
Uzasadniając skargę wskazała m.in., że jej zdaniem z dokumentów sprawy wynika, że inwestor "zechce przynajmniej częściowo wykorzystać istniejące fundamenty (...) powołując się na wydane decyzje, ewentualne wyroki oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta S. stwierdzające zgodność inwestycji z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego miasta". Wskazała również, że jej zdaniem sprawa była zawsze rozpatrywana stronniczo i zostały przy jej rozpatrywaniu naruszone art. 7, 8, 9 oraz 12 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K. A. K. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu, w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], którą organ działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał T. P. zaniechania dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo - gospodarczego na terenie działki nr ew. [...], położonej w S. przy ul. [...] [...].
Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła m.in. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003r. sygn. akt IV SA 1136/02, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał, iż w sprawie "wyłączone będzie orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, natomiast zastosowanie będzie miał art. 50 ust. 1 ustawy, który dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane." Ponadto wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 329/05, oddalono skargę K. A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robot budowlanych. W uzasadnieniu wyroku wskazano m.in., że "z uwagi na to, iż inwestor zamierza kontynuować prace budowlane zgodnie z wcześniejszym zamierzeniem inwestycyjnym, zasadnie organ administracji uznał, iż konieczne jest wstrzymanie prac budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego". A konsekwencją "wydania postanowienia będzie zastosowanie w dalszym toku postępowania art. 51 ustawy Prawo budowlane, tj. wydanie decyzji na mocy której organ nakaże zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nałoży obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania".
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.
W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1136/02 - trafnie wskazał w zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie można inwestorowi postawić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane i nakazać rozbiórki w tym trybie. Należało natomiast zastosować tryb określony w art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 329/05 oraz oświadczenie T. P. z dnia 23 maja 2007 r., że rezygnuje z kontynuowania budowy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie uznał, że należało w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazać inwestorowi zaniechania dalszych robót budowlanych przy budowie budynku garażowo – gospodarczego. Zrealizowane fundamenty bezsprzecznie nie naruszają w żaden sposób warunków i norm technicznych ponieważ zlokalizowane są w odległości 3,00 m od granicy działki K. A. K. i mają wysokość około 40 cm. Mogą więc pozostać zgodnie z wolą inwestora jako forma urządzenia ogrodu.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie było potrzeby wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, ani doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego ani też wydania decyzji nakazującej inwestorowi dokonania czynności mających na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zarzuty skargi, że inwestor "zechce przynajmniej częściowo wykorzystać istniejące fundamenty" pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jak trafnie wskazał organ II instancji, gdyby inwestor chciał podjąć dalszą budowę obiektu na istniejących już fundamentach musiałby wystąpić do organów architektoniczno - budowlanych o właściwe pozwolenia przewidziane przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w trybie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło