VII SA/Wa 442/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...][...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Przedmiotem skargi [...][...] (dalej: "skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...], wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] października 2016r., znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: " [...]WINB", "organ I instancji") uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2016r. znak: [...] nakazującą skarżącemu właścicielowi nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...]w [...], wykonanie następujących robót budowlanych: rozbiórki (skucia) betonowego utwardzenia terenu dz. [...] w [...] na szerokości 1 m wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...]na całej długości 24 m, licząc od granicy z działką [...]w kierunku wschodnim, w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku - i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia [...] stycznia 2017r., w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji WINB stwierdził, że utwardzenie terenu, objęte obowiązkiem rozbiórki (skucia) zostało wykonane z naruszeniem § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 – dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Utwardzenie to przylega do muru ogrodzeniowego ogrodzenia między działkami nr [...]. Od strony działki nr [...] znajduje się korytko ściekowe, z którego (oraz z utwardzenia działki nr [...]) wody opadowe są kierowane na sąsiednią działkę nr [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...] w [...] oddalił skargę na powyższą decyzję WINB. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] września 2019 r., skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją WINB z dnia [...] października 2016 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako nowe okoliczności w sprawie wskazał fakty wynikające z "Opinii do sporu wodnego" - temat: analiza rozwiązań istniejącego zagospodarowania wód opadowych na terenie posesji mieszkalnej na dz. [...] obręb [...] z lipca 2019 r., sporządzonej przez inż. [...], którą otrzymał w dniu [...] lipca 2019 r. Skarżący podniósł, że opinia biegłego zawiera ustalenia odmienne od zawartych w zaskarżonym rozstrzygnięciu, gdyż wynika z niej, że "Powierzchnia utwardzona (płyty betonowe, kostka brukowa) posiada niewielkie nachylenie w kierunku ogrodzenia od strony zachodniej, gdzie zlokalizowany jest ściek z korytek betonowych. Koryto ściekowe wykonane jest bezspadkowo w poziomie, co powoduje, że odprowadzenie nadmiaru wód w kierunku rowu przydrożnego od strony północnej odbywa się dopiero przy jego maksymalnym napełnieniu (...) Występujące okresowe uciążliwości z powodu gromadzenia się wód opadowych na powierzchni utwardzonej wzdłuż szczelnego koryta ściekowego w obecnym stanie nie stanowią uciążliwości dla żadnej z przyległych działek (...) istniejący stan powierzchni utwardzonych posiadających poprzeczne nachylenie w kierunku szczelnego koryta ściekowego jest wystarczającym rozwiązaniem gromadzenia wód na własnym terenie". [...] WINB decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] po wznowieniu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2016 r. stwierdzając, że przedstawione w opinii okoliczności i fakty nie stanowią przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Zdaniem WINB zgromadzony w postępowaniu zwykłym materiał dowodowy w sposób dostatecznie klarowny wykazał, że wody opadowe z utwardzonej części działki odprowadzane są na teren sąsiedniej działki nr [...]. W wyniku odwołania wniesionego przez skarżącego GINB opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie [...] WINB. W uzasadnieniu decyzji GINB podał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a. Skarżący w niniejszej sprawie powołał jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazując na treść uzasadnienia decyzji WINB z dnia [...] października 2016 r. i konfrontując je z przedłożoną "Opinią do sporu wodnego" GINB wyjaśnił, że okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wznowienia muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą zatem stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Ponadto okoliczności te mają istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie być znane organowi, który wydał decyzję. Gdyby bowiem okoliczności były znane organowi, to wznowienie postępowania jest wadliwe, a decyzja wydana w jego wyniku nieważna. Dalej GINB zauważył, że skoro "Opinia do sporu wodnego" powstała już po wydaniu rozstrzygnięcia [...] WINB z dnia [...] października 2016 r., objętego wnioskiem o wznowienie postępowania, to nie może zostać uznana za dowód, na podstawie którego można ustalić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Jednocześnie stwierdził, że zawarte w opinii twierdzenia, na podstawie których skarżący przyjmuje, że organ wojewódzki błędnie uznał za konieczne dokonanie rozbiórki utwardzenia terenu działki nr [...] w [...], nie stanowią nowych okoliczności faktycznych w sprawie. W kontekście tego stanowiska GINB odwołał się do zapadłego w sprawie wyroku WSA w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym Sąd podzielił ocenę organów, że materiał dowodowy sprawy potwierdza prawidłowe sklasyfikowanie utwardzenia działki nr [...], jako urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym, które zostało wykonane z naruszeniem § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (skoro wody opadowe z tej części działki odprowadzane są na teren sąsiedniej działki nr [...]), a także możliwość, w świetle przepisów powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami. GINB wskazał, że nie budziło jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że skierowany do skarżącego nakaz rozbiórki (skucia) betonowego utwardzenia terenu działki nr [...], w opisany w nim sposób, nie narusza prawa. Zdaniem GINB o istotności nowych okoliczności faktycznych można mówić również tylko wtedy, jeżeli mają one wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja, co do istoty odmienna od dotychczasowej. W konsekwencji GINB stwierdził, że okoliczność podnoszona przez skarżącego, nie stanowi nowej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej. W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych, tj.: - art. 7 kpa i art. 77§ 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § pkt 5 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, że nie wystąpiły nowe okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nieznane organowi, który wydał decyzję z dnia [...] października 2016 r.- co skutkowało brakiem wzruszenia (uchylenia) tej decyzji i w konsekwencji błędnym rozstrzygnięciem sprawy; - art. 149 § 2 k.p.a. w zw. art. 139 k.p.a. - poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy tylko i wyłącznie co do przyczyn wznowienia z jednoczesną odmową przeprowadzenia postępowania, co do przesłanek merytorycznych istotnych do rozpoznania sprawy – pomimo, że okoliczności będące podstawą wznowienia postępowania przemawiały za uchyleniem dotychczasowej decyzji ostatecznej na skutek merytorycznego rozpoznania sprawy na nowo w wyniku skutecznego wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano na pominięcie przez organ, że wnosząc o wznowienie postępowania skarżący dokładnie sprecyzowała nowe fakty, które różniły się w sposób istotny od ustaleń organu administracji, poczynionych na potrzeby wydania ostatecznej decyzji, a którymi to nowymi faktami były: - fakt, że korytko ściekowe, którego usunięcia (skucia) dotyczy zaskarżona w trybie wznowienia decyzja ostateczna jest wykonane bezspadkowo w poziomie, co sprawia, że jest ono rozwiązaniem melioracyjnym powodującym gromadzenie (stagnowanie) wód na własnym terenie i zatrzymanie wody na własnej działce skarżącego (nr [...]); - fakt, że biologicznie czynna powierzchnia działki [...] jest w stanie zaabsorbować wspólnie z korytkiem w którym woda stagnuje - wody opadowe na tej działce, - fakt, że koryto ściekowe w przypadku maksymalnego wypełnienia - wystąpienia tzw. miarodajnego deszczu ( zdarzającego się raz na 5 lat) stanowi urządzenie do odprowadzenia nadmiaru wody opadowej do przydrożnego rowu, poprzez koryto znajdujące się na tej działce ([...]) stanowiące przedłużenie koryta znajdującego się na działce nr [...] o łącznej długości 51 m co właśnie odprowadza nadmiar wody opadowej do przydrożnego rowu. Zdaniem skarżącego organ II instancji po wznowieniu postępowania z uwagi na zawiły charakter sprawy i "subtelny charakter przesłanek wznowienia" oraz przesłanek mających znaczenie w zakresie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, nie powinien arbitralnie, tj. bez zasięgnięcia wiadomości specjalnych od właściwego biegłego, przesądzać o braku nowości faktów lub ich istotności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozstrzygając w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo wykazały, że nie zachodziła podstawa wznowienia postępowania, unormowana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższego wynika, że aby uchylić decyzję dotychczasową należy wykazać, że wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydawał decyzję, której uchylenia domaga się strona we wniosku o wznowienie. Nową okolicznością istotną dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być tylko taki fakt, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, czyli mógł spowodować, że we wznowionym postępowaniu zapadłaby co do swej istoty decyzja odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Dana okoliczność musi być nie tylko "nowa" i "nieznana organowi w dniu wydania decyzji", ale też "istotna" dla sprawy. Wskazane warunki zaistnienia przesłanki uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą pojawić się łącznie i dopiero pełna analiza tego przepisu pozwala na jego zastosowanie, przy przyjęciu łącznego zaistnienia wspomnianych wyżej warunków. Ujawnienie nowych okoliczności, bądź nowych dowodów powinno uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej, niż to przyjęto ostatecznie w toku dotychczasowego postępowania (wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1915/17, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego płyną wnioski istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy. Skarżący do wniosku o wznowienie postępowania dołączył "opinię do sporu wodnego", której celem była "ocena działania istniejącego sposobu zagospodarowania wód opadowych na posesji mieszkalnej składającej się z działek nr [...] w miejscowości [...]". W związku z tą opinią skarżący uważa, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i są to jego zdaniem fakty z opinii tej wynikające. Tymczasem opinia faktów takich nie stwierdza. Przedstawia jedynie inną ocenę faktów znanych organowi poprzez postawienie przez jej autora tezy, że powierzchnia utwardzona działki nr [...] posiada niewielkie nachylenie w kierunku ogrodzenia od strony zachodniej, gdzie zlokalizowany jest ściek z korytka betonowego. Korytko wykonane jest bezspadkowo w poziomie co powoduje, że odprowadzanie nadmiaru wód w kierunku rowu przydrożnego odbywa się dopiero przy jego maksymalnym napełnieniu. Powoduje to stagnowanie wód opadowych na części utwardzonego terenu, oraz koryta przylegającego do ogrodzenia na granicy z działkami nr [...]. Dalej autor opinii stwierdza, że wykonanie decyzji nakazującej demontaż części koryta na długości 24 m nie przyniesie poprawy obecnego stanu wód. Demontaż korytek betonowych w przekonaniu autora opinii spowoduje przesiąkanie wód pod fundament ogrodzenia, a następnie na teren przyległej zabudowanej posesji na działkach nr [...]. Autor opinii zwraca uwagę, że podczas większych opadów nadmiar wód, może spływać do pobliskiego rowu przydrożnego zlokalizowanego w granicach dz. nr [...]. Sąd podziela stanowisko organów, że przedstawione w opinii okoliczności i fakty nie stanowią przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Fakty te były znane organowi w dacie wydawania decyzji WINB z dnia [...] października 2016 r. Rację ma organ I instancji, że przedłożona opinia potwierdza, że nadmiar wody opadowej z działki nr [...] może spływać do pobliskiego rowu przydrożnego zlokalizowanego w granicy z działką nr [...]- co w konsekwencji potwierdza zajęte w decyzji z dnia [...] października 2016 r. stanowisko, że wody opadowe z działki nr [...] kierowane są na działkę sąsiednią nr [...], a to powoduje, że utwardzenie w skład którego wchodzi korytko stanowi naruszenie § [...] rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W niniejszej sprawie decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej została podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie stwierdzono, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie takiej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy (zob. wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 766/17, LEX nr 2412339). Nową okolicznością, którą powołał skarżący jako podstawę wznowienia postępowania, było przedłożenie opinii, która nie zawierała żadnych nowych okoliczności (faktów), a jedynie prezentowała inną ocenę faktów znanych organowi. Prawidłowa jest stanowisko organów administracyjnych, że złożona przez skarżącego opinia nie jest nowym dowodem istniejącym w dacie orzekania o nakazie wykonania robót, bo powstała po wydaniu decyzji ostatecznej, a ponadto nie przedstawiono w niej nowych okoliczności, co stanu utwardzenia działki nr[...], które nie byłyby znane organowi przed wydaniem decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.