VII SA/Wa 443/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi G. i D. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] (nr[...]), działając na podstawie art. 104 § 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa - po ponownym rozpatrzeniu sprawy -umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności realizacji robót budowlanych (polegających na adaptacji poddasza na pomieszczenia mieszkalne oraz na rozbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego, na działce nr ew.[...], przy ul.[...]) z decyzją o pozwoleniu na budowę i przepisami prawa. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że w dniu 8 maja 2006r. wpłynęło pismo I. K. dotyczące skontrolowania robót budowlanych prowadzonych na ww. posesji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne ww. sprawie, która decyzją z dnia [...] została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] ponownie umorzył postępowanie, ze względu na brak przymiotu strony wnioskodawczyni I. K. Również i ta decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] i przekazana do ponownego rozpoznania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr[...]), działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. K., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego w sprawie wskazał, że organ przed którym toczy się postępowanie, na podstawie art. 61 § 4 kpa, zobligowany jest do ustalenia i powiadomienia wszystkich podmiotów, którym przysługuje status strony. Postępowanie nadzorcze w przedmiotowej sprawie dotyczy nieruchomości położonej przy ul.[...], która graniczy z nieruchomością przy ul. [...]. Zgodnie z odpisem z Księgi Wieczystej nr [...] właścicielem tej nieruchomości był R.P.Z. (mąż M. Z. i ojciec I. K.) zmarły w dniu 28 października 1975r. Dotychczas nie było przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że użytkownikiem ww. nieruchomości jest M. Z. Organ powołując się na treść art. 30 § 5 kpa stwierdził, że w niniejszej sprawie należy rozważyć, czy nie istnieje potrzeba zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz wystąpienia do sądu powszechnego o wyznaczenie osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej, bądź kuratora spadku dla ww. nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego postępowanie pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 kpa w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia co do istoty. Sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co wypełnia dyspozycję art. 138 § 2 kpa i uzasadnia uchylenie decyzji z dnia [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W skardze na to rozstrzygnięcie G. i D. P. wnieśli o jego zmianę poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwotnej, umarzającej postępowanie w sprawie. Zdaniem skarżących przepis art. 30 § 5 kpa nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy on jedynie do spadków nieobjętych, a spadkiem nieobjętym jest spadek nad majątkiem którego spadkobiercy nie sprawują faktycznej pieczy. Takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie. Osoby powołujące się na swoje prawa do spadku winny wylegitymować się dokumentem w postaci postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku, a skoro nie zostało to dopełnione, to nie mają one legitymacji do działania w danej sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania tj. art. 138 § 2 kpa, art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 30 § 5 kpa. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] umarzającą postępowanie w części dotyczącej udziału I. K. i M. Z., jako stron postępowania w sprawie zgodności realizacji robót budowlanych - polegających na adaptacji poddasza na pomieszczenie mieszkalne oraz na rozbudowie budynku mieszkalnego z warunkami pozwolenia na budowę na działce G. i D. P. - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym, nie było przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacji, w której rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części i nie może być interpretowany rozszerzająco. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (por. wyrok WSA z dnia 14 listopada 2006r., II SA/Wa 1101/06, LEX nr 328575). Organ odwoławczy niezasadnie przyjął, że w kontrolowanej sprawie należy rozważyć, czy nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 kpa, wobec istnienia przesłanek o których mowa w art. 30 § 5 kpa. Wskazać bowiem trzeba, iż zgodnie z brzmieniem art. 30 § 5 kpa w sprawach spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Podkreślić należy, że spadek uważa się za nieobjęty, jeśli spadkobiercy nie sprawują nad majątkiem spadkowym faktycznej pieczy. Taka sytuacja niewątpliwie nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż - jak wynika z akt administracyjnych – M. Z. oraz I. K. faktycznie władają nieruchomością przy ul.[...]. Nie można było również podzielić stanowiska w zakresie zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa, nie było bowiem przesłanek do zwieszenia postępowania na tej podstawie, jak sugerował to organ odwoławczy. Zgodnie z treścią ww. przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie m.in., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Musi zatem istnieć zależność tj. związek przyczynowy między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nie można było zatem przyjąć, że od uzyskania przez I. K. i M. Z. postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po R. P. Z. zależy byt postępowania nadzorczego prowadzonego w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych - dotyczących adaptacji poddasza na pomieszczenia mieszkalne oraz rozbudowie budynku mieszkalnego G. i D. P. - z decyzją o pozwoleniu na budowę i przepisami prawa. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu odwoławczego będzie wydanie decyzji merytorycznej, z uwzględnieniem przedstawionego stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I i II sentencji.