VII SA/Wa 443/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-03

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinien merytorycznie rozpoznać sprawę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a jedynie dokonał oceny zarzutów odwołania. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie w kontekście przymiotu strony S. M. i wartości dowodowej przedkładanych dokumentów, co czyniło decyzję kasacyjną przedwczesną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawca S. M. domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu, mimo że planowana inwestycja miała dotyczyć jego działki lub znajdować się w obszarze jej oddziaływania. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do udziału w postępowaniu i że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, w tym kwestii własności działki i terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału pełnomocnika i błędne uznanie za dowód nieaktualnych wydruków z księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 443/13 UZASADNIENIE Prezydent [...] decyzją z dnia [...].09.2012r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 nr 98 poz.1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. M. – odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].12.2011r. o pozwoleniu na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych 3 lokalowych w zabudowie bliźniaczej, wydanej na rzecz [...] Sp. K. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 31.07.2012r. wpłynął wniosek S. M. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...].12.2011r. udzielającą [...] Sp. K. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych 3 lokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach nr ew. [...] z obrębu [...] oraz nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w [...]. Wnioskodawca podnosił, iż jest strona postępowania, z uwagi na bliską odległość planowanej rozbudowy od granicy z jego działką nr [...], nie został jednak poinformowany o toczącym się postępowaniu. Domagał się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o wstrzymania jej wykonalności. Organ ustalił, iż działka nr ew. [...] z obrębu [...] powstała w 1994r. w wyniku podziału, z przeznaczeniem pod poszerzenie pasa ulicy [...]. W tym kontekście wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości: grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne. Fakt, iż S. M. widnieje jako właściciel działki w ewidencji gruntów i budynków, czy księdze wieczystej, jest wynikiem nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości. Władającym tą działką jest Miasto [...], które decyzją z dnia [...].10.2011r. udzieliło inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (lokalizację zjazdów), na podstawie czego wydane zostało pozwolenie na budowę. W ocenie organu S.M. nie przysługiwało prawo do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę na prawach strony. Wątpliwości organu budziła również kwestia, zachowania terminu, wynikającego z art. 148 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji. Wnioskodawca wskazał, że o pozwoleniu na budowę dowiedział się 2.07.2012r. Natomiast organ zauważył, że na wniosek S. M., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 5.05.2012r. czynności kontrolne, na podstawie których odmówił wszczęcia postępowania, stwierdzając jednocześnie, że teren budowy jest ogrodzony, a tablica informacyjna umieszczona jest w widocznym miejscu. Tablica informacyjna zawiera m.in. numer pozwolenia na budowę, dlatego zdaniem organu domniemywać należało, iż wnioskodawca o wydanej przez Prezydenta [...] decyzji dowiedział się znacznie wcześniej. S. M. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2012r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jest: - art. 149 §2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy, a także co do wskazywanych podstaw wznowienia, - art. 28 k.p.a. poprzez nie uznanie właściciela nieruchomości na której ma być realizowany fragment inwestycji objętej pozwoleniem na budowę za stronę postępowania, oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstaw prawnych, na których organ oparł swoje twierdzenie, - art. 10 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, odmowę udostępnienia akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, - art. 6 k.p.a. poprzez ustalenie nie mające oparcia w przepisach prawnych, w tym powołanie się na uprawnienia właścicielskie m.st. Warszawy - art. 8 k.p.a. poprzez próbę uznania za prawidłową decyzję o pozwoleniu na budowę zezwalającą na realizację fragmentu inwestycji na nieruchomości, co do której inwestor nie miał tytułu prawnego, - art. 148 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wskazanie, iż termin do złożenia wniosku nie został dochowany. Nadto rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: - art. 28 Prawa budowlanego, w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, poprzez nieuznanie wnioskodawcy za stronę postępowania, - art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż w dniu 31 lipca 2012 roku wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 oraz art.145 §1 pkt 2 k.p.a. Wnioskodawca jest właścicielem działki nr [...] na której zlokalizowany jest fragment inwestycji – zjazd, a także właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Pozwolenie na budowę zostało wydane podmiotowi, który złożył nieprawdziwe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (tj. działką nr [...]) na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., organ I instancji postanowił wznowić postępowanie administracyjne, odnosząc się wyłącznie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie prowadząc w ogóle postępowania w pozostałym zakresie. Wyznaczając wnioskodawcy nierealny 7-dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, oraz odmawiając jego przedłużenia, organ I instancji w sposób rażący naruszył art. 10 k.p.a. oraz art. 73 k.p.a. S. M. do wniosku dołączył m.in. odpis z księgi wieczystej, z którego wynikało, iż nabył on prawo własności działek o numerach [...] o powierzchni 760 m2 oraz [...] cz. - obecna [...] - o powierzchni 74m2 w drodze dziedziczenia po W. M., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] września 1995 r. sygn. akt I Ns [...]. Wskazana przez organ decyzja o podziale nie wywierała żadnego skutku wywłaszczeniowego w zakresie dotyczącym działki nr [...], gdyż nie została wydana na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ale w trybie art. 10 ust. 1 i 3 ww. ustawy. Przymiot strony przysługuje wnioskodawcy także z racji położenia nieruchomości sąsiedniej - tj. działki nr [...] w obszarze oddziaływania inwestycji. Działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w aspekcie tzw. linijki światła. Realizacja zabudowy mieszkaniowej szeregowej na nieruchomości sąsiedniej, ograniczy możliwość zabudowy "w głąb" działki nr [...]. Wnioskodawca wywodził, że dowiedział się o wydaniu pozwolenia na budowę w dniu [...] lipca 2012 roku, tj. w dniu w którym zostało mu doręczone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego p o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 § 2 związku z art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].09.2012r. odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...].12.2011r. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które winno się zakończyć załatwieniem sprawy w trybie art. 149 K.p.a., to jest wydaniem postanowienia o wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania. W postępowaniu wstępnym organ winien dokonać ustalenia czy żądanie nie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Natomiast to czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podlega badaniu dopiero w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu. W tym jednym przypadku ustalenie istnienia podmiotowej podstawy wznowienia postępowania administracyjnego łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia postępowania z art. 151 § 1 K.p.a. i winno nastąpić po wznowieniu postępowania, a nie w postępowaniu wstępnym prowadzącym do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy nie przychylił się do argumentacji organu I instancji co do przekroczenia terminu w jakim S. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Wskazał, iż fakt wystąpienia wnioskodawcy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie czynności kontrolnych na terenie inwestycji, nie może przesądzać o posiadaniu przez niego wiedzy o wydanej inwestorowi decyzji zezwalającą na budowę. Wątpliwość organu odwoławczego budziła ocena organu I instancji, w której domniemanie faktu zapoznania się z tablicą informacyjną na terenie budowy przeważyło nad jednoznacznym oświadczeniem wnioskodawcy, popartym załączonym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2012r. (doręczonym w dniu 2.07.2012r.), w którym wnioskodawca poinformowany został, iż roboty budowlane na sąsiedniej działce prowadzone są na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].12.2011r. W ocenie Wojewody [...] organ I instancji nie wyjaśnił również w sposób jednoznaczny kwestii związanych z własnością działki nr ew. [...] obr. [...], na której zgodnie z projektem zagospodarowania terenu zaprojektowane jest kilka urządzeń budowlanych związanych z planowanymi budynkami, a która to działka - zgodnie z przedstawionymi przez wnioskodawcę dokumentami stanowi jego własność. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty stoją w sprzeczności z twierdzeniem organu, że działka nr ew. [...] w 1994r., na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 29 kwietnia 1985r. (Dz. U. z 1985r. Nr 22, poz. 99) przeszła z mocy prawa na własność gminy. Kwestia własności działki nr ew. [...] wymagała zdaniem organu odwoławczego jednoznacznego ustalenia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu. Przy czym Wojewoda zauważył, że ani organy administracji, ani też sądy administracyjne nie mają uprawnień do rozstrzygania o zgodności treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Na marginesie, organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 a Prawa budowlanego przez budynek jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. [...] Sp. k. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów: 1. art. 10 § 1 w związku z art. 40 § 2 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez nie zapewnienie pełnomocnikowi skarżącego czynnego udziału w postępowaniu oraz wpływu na treść rozstrzygnięcia; 2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie do postępowania dowodowego wydruków księgi wieczystej, zastępujących urzędowo poświadczony jej odpis, co prowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o nierzetelny materiał dowodowy; 3. art. 148 § 2 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, wbrew okolicznościom faktycznym, iż wnioskodawca zachował termin do wniesienia o wznowienie postępowania; 4. art. 138 § 2 w związku z art. 15 k.p.a.. poprzez bezpodstawne wydanie decyzji o skutkach kasacyjnych. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pełnomocnik skarżącej Spółki ujawnił się w postępowaniu administracyjnym w dniu 3.09.2012 r. Organy administracji od tej daty powinny doręczać wszelką korespondencję pełnomocnikowi. Mimo to kierowały korespondencję bezpośrednio do skarżącej Spółki, co miało oczywisty wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Wobec braku wiedzy o odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik nie mógł zająć stanowiska co do zarzutów. Także Wojewoda [...] kierował wszelką korespondencję bezpośrednio do skarżącej Spółki z pominięciem jej pełnomocnika. Organ II instancji bezpodstawnie uznał za wiarygodny dokument przedłożony przez S. M. - komputerowy, nie poświadczony urzędowo, wydruk z księgi wieczystej nr [...] z dnia 30.07.2012 r., który w ocenie organu przeczył twierdzeniom Prezydenta [...] na temat przejścia na rzecz Miasta [...]prawa własności działki nr ew. [...]. Tymczasem stan prawny dz. nr ew. [...] był inny, niż przedstawił to S. M.. Działka nr [...] została odłączona z księgi wieczystej nr [...] w dniu 16.08.2012 r., a więc przeszło dwa miesiące przed złożeniem przez S. M. odwołania od decyzji organu I instancji. Odwołujący się wprowadził Wojewodę [...] w błąd, posługując się dokumentem nieaktualnym. W konsekwencji, zarzuty Wojewody [...] do decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym ustalenia stanu prawnego nieruchomości stanowiącej dz. nr [...] były nieprawidłowe i wynikały z wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, co narusza art. 77 § 1 K.P.A. Zarzut dotyczący naruszenia art. 77 § 1 K.P.A. poprzez uznanie za dowód nieaktualnych wydruków z ksiąg wieczystych, powiązany został z zarzutem naruszenia art. 10 § 1 KPA. Gdyby organ administracji wystosował do pełnomocnika zawiadomienie o zgromadzeniu materiału dowodowego, to pełnomocnik byłby w stanie poinformować Wojewodę [...] o aktualnym stanie prawnym dz. ew. [...], co miałoby oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. S. M. w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz odwołania nie był właścicielem działki nr [...], nie mógł być uznany za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wznowienia postępowania. Orzeczenie Prezydenta [...] było prawidłowe i nie istniały podstawy do jego uchylenia przez Wojewodę [...]. Kontrola Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego na miejscu inwestycji odbyła się w dniu 5.06.2012 r. S. M. wziął udział w czynnościach kontrolnych, w trakcie których inspektor PINB potwierdził, że na terenie działki znajduje się tablica informacyjna. S. M. dowiedział się o wydaniu decyzji o pozwolenie na budowę najpóźniej w dniu 5.06.2012 r. Przeciwne ustalenia Wojewody [...] były całkowicie nieprawidłowe i niezgodne z art. 148 § 2 K.P.A., co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 15 K.P.A., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W niniejszej sprawie nie istniały podstawy do wydania orzeczenia o charakterze kasacyjnym tj. o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Prezydent [...] jako organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania. Prawidłowo wyjaśnił wszystkie okoliczności zaistniałe w sprawie i nie istnieje konieczność ich ponownej analizy. Uczestnik postępowania S. M. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wskazał, że prawo własności działki [...], do dnia 12 sierpnia 2012 roku było wpisane na jego rzecz. Odmienny wpis w księgach wieczystych, przedstawiony przez skarżącego nie jest prawomocny, a postępowanie w tym zakresie toczy się przed Sądem Okręgowym w [...] w sprawie o sygnaturze V Ca [...]. [...] Sp. k. w piśmie procesowym wskazało, że Sąd Okręgowy w [...] V Wydział Cywilny Odwoławczy w [...], prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., w sprawie o sygn. akt: V Ca [...] oddalił apelację S. M. od postanowienia Sądu Rejonowego [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie zmiany oznaczenia nieruchomości oraz założenia księgi wieczystej dla działki nr [...] po jej odłączeniu z księgi wieczystej [...] i wpisanie w dziale II nowo założonej KW jako właściciela Miasta [...]. Taki stan prawny dz. nr ew. [...] istniał nie tylko w dacie wydania przez organ zaskarżonego rozstrzygnięcia (w dniu [...] stycznia 2013 r.) oraz także w dacie złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia 20 września 2012 r. i w dacie złożenia w dniu 31 lipca 2012 r. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Ewentualne wątpliwości organu w tym zakresie wynikały z zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organem odwoławczy poprzestał na nieaktualnych w dacie orzekania wydruków z księgi wieczystej nr [...] i nie podjął jakiejkolwiek inicjatywny dowodowej w tym zakresie z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga powinna zostać uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które miało w pływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., określającego jeden ze sposobów zakończenia postępowania przed organem II instancji. W aktualnym brzmieniu (obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r.), przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą ważne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Nie może stanowić takiej przesłanki konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (art. 136 k.p.a.). Postępowanie przed organem odwoławczym obejmuje bowiem czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. W toku tego postępowania organ dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem I instancji. Przepisy art. 136 i 138 § 2 k.p.a. określają zachowanie się organu II instancji w sytuacji, gdy w wyniku oceny materiału dowodowego wyłonią się jego braki. Organ II instancji może przeprowadzić je we własnym zakresie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji. Wybór metody należy do organu odwoławczego. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także zbadania zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ drugiej instancji w myśl art. 80 k.p.a. zobowiązany jest do dokonania oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze treść uzasadnienia decyzji Wojewody [...], Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się powodów wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a. uzasadniających uchylenie decyzji organu I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazana przez organ II instancji przyczyna uchylenia decyzji organu I instancji, bez próby dodatkowego wyjaśnienia wskazanych wątpliwości, nie mogła stanowić podstawy wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji dokonał oceny przymiotu strony S. M.. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w istocie nie rozpoznał sprawy w tym kontekście i nie ocenił wartości dowodowej przedkładanych przez wnioskodawcę dokumentów, ani twierdzeń co do znajdowania się jego działki nr [...] - w obszarze oddziaływania inwestycji. Tym samym, co najmniej przedwczesne było stwierdzenie Wojewody [...] jakoby postępowanie należało powtórzyć od początku. Mimo to, jako prawidłowe należy ocenić stwierdzenia organu II instancji, odnoszące się do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Domniemanie faktu zapoznania się przez wnioskodawcę z tablicą informacyjną na terenie budowy nie było wystarczające i nie mogło przeważyć nad jego jednoznacznym oświadczeniem, popartym załączonym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2012r. (doręczonym w dniu 2.07.2012r.), w którym wnioskodawca poinformowany został, iż roboty budowlane na sąsiedniej działce prowadzone są na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].12.2011r. Jednocześnie organ II instancji bez dokonania jakiejkolwiek weryfikacji uznał za wiarygodny dokument przedłożony przez S. M. w postaci niepoświadczonego urzędowo, wydruku z księgi wieczystej nr [...] z dnia 30.07.2012 r., który w ocenie organu przeczył ustaleniom Prezydenta [...] co do przejścia na rzecz Miasta [...] prawa własności działki nr ew. [...]. Tymczasem jak wynika z akt, działka nr [...] została odłączona z księgi wieczystej nr [...] w dniu 16.08.2012 r., przeszło dwa miesiące przed złożeniem przez Stanisława Mańkowskiego odwołania od decyzji organu I instancji. Tym samym, zarzuty Wojewody [...] do decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym ustalenia stanu prawnego nieruchomości stanowiącej dz. nr [...] były nieprawidłowe i wynikały z wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, co naruszało art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Mniejsze znaczenia miał w ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 40 § 2 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez nie zapewnienie pełnomocnikowi skarżącego czynnego udziału w postępowaniu. Wszelkie bowiem okoliczności związane ze stanem prawnym działki nr [...], wynikającym z wpisów w księgach wieczystych mogła podnosić skarżąca Spółka która brała udział w postępowaniu. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji, uwzględniając wyrażone powyżej stanowisko Sądu, dokona samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyda stosowną decyzję, bądź też wykaże, że samo jego działanie nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zaskarżona decyzja została uchylona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło