VII SA/Wa 444/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VII SA/Wa 444/14 UZASADNIENIE Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 61a w zw. z art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej zw. K.p.a.), oraz na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212 poz. 1263 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku E. K.j z dnia [...] października 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 154 K.p.a. w zakresie decyzji ostatecznej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., o braku podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., nie znalazł podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Strona odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. E. K. wniosła skargę na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. oddalił skargę. Strona zaskarżyła powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. oddalił skargę kasacyjną. W związku z uprawomocnieniem się wyroku kasacyjnego, decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. stała się ostateczna. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2013 r. - wydaną po wznowieniu na wniosek E. K. postępowania- odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Sanitarnego, który decyzją z dnia [...] maja 2013 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W konsekwencji powyższego E. K. wniosła skargę z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r., którą odmówiono uchylenia decyzji organu I instancji. Następnie strona złożyła do Głównego Inspektora Sanitarnego wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 154 K.p.a. w zakresie decyzji ostatecznej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Główny Inspektor Sanitarny rozpoznając ten wniosek wskazał, że toczy się postępowanie w trybie sądowo-administracyjnym, które zostało wszczęte wskutek skargi E. K. z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], którą odmówiono po wznowieniu uchylenia decyzji organu I instancji. Powyższa okoliczność wyklucza zdaniem organu możliwość wszczęcia, postępowania w trybie art 154 K.p.a. z uwagi na tożsamość przedmiotową, która zachodziłby w postępowaniach administracyjnym i sądowo-administracyjnym oraz ryzyko wydania wzajemnie wykluczających się rozstrzygnięć. E. K. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a, art. 127 § 3 i art. 154 K.p.a. oraz na podstawie art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2013 r. zasługuje na utrzymanie, choć z innych przyczyn, niż wywiedziono w jego uzasadnieniu. Organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji i z udziałem tych samych stron. W razie gdy organ uzna za bezzasadne żądanie uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 K.p.a., jest obowiązany wydać decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej. Decyzja odmowna jest decyzją wydaną w pierwszej instancji, od której służy odwołanie. Ponadto organ wskazał, iż w obecnej chwili toczy się postępowanie w trybie sądowo-administracyjnym, które zostało wszczęte skargą E. K. z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. Nadto zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wiąże się z tym konieczność przestrzegania swojej właściwości (art. 19 K.p.a.). Naruszenie przepisów o właściwości jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Do prowadzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej właściwy jest organ, który ja wydał. W niniejszej sprawie jest to [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Główny Inspektor Sanitarny nie ma podstaw prawnych do rozpatrywania - jako organ pierwszej instancji - wniosku strony z dnia [...] lipca 2013 r. o zmianę decyzji ostatecznej [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wniosek ten zostanie niezwłocznie przekazany do rozpatrzenia [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie złożyła E. K.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podnosiła argumenty wskazujące na możliwość stwierdzenia w jej przypadku choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem prawa. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z wniosku E. K. złożonego w trybie art. 154 K.p.a. Wnioskodawczyni domagała się uchylenia w tym trybie decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z art. 154 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1). W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Jak wyżej zaznaczono strona złożyła wniosek o uchylenie decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zatem ten organ był właściwy do wydania decyzji w trybie art. 154 K.p.a. Wniosek błędnie został skierowany do Głównego Inspektora Sanitarnego. Główny Inspektor Sanitarny po zbadaniu ww. wniosku odmówił wszczęcia postępowania w trybie art. 61a K.p.a. Przyjęcie przez organ takiego sposobu postępowania jest zdaniem Sądu niewłaściwe, gdyż w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 65 K.p.a. Główny Inspektor Sanitarny nie miał podstaw prawnych do rozpatrywania - jako organ pierwszej instancji ww. wniosku i stosowania przepis art. 61a K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Regulacja art. 61a k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy podanie ma na celu zainicjowanie nowego postępowania w określonej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., które jednak nie może zostać skutecznie uruchomione ze względu na istniejące przeszkody o charakterze przedmiotowym bądź podmiotowym. W tym stanie rzeczy, warunkiem koniecznym, umożliwiającym wydanie na tej podstawie rozstrzygnięcia, jest uprzednie wniesienie do organu podania, mającego w zamierzeniu wnioskodawcy zainicjowanie postępowania administracyjnego. Jednakże podanie takie musi być wniesione do organu właściwego w sprawie. W niniejszej sprawie nie można powiedzieć, by skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 K.p.a. W sprawie nie zachodzą też przesłanki przedmiotowe do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 61a K.p.a. Skoro podanie zostało wniesione do organu niewłaściwego, to zaszły przesłanki do zastosowania art. 65 K.p.a. Zgodnie z art. 65 K.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W sytuacji gdy Główny Inspektor Sanitarny zauważył, że jest organem niewłaściwym, powinien był uchylić postanowienie wydane w I instancji, a wniosek E. K. w trybie art. 65 K.p.a. przekazać zgodnie z właściwością. Stosownie do art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z powyższych względów z uwagi na naruszenie przepisu art. 61a K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji było konieczne. Dlatego na podstwie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.