VII SA/Wa 447/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-02

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich) poprzez pozbawienie tych osób udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, polegające na pozbawieniu osób trzecich udziału w postępowaniu, może być traktowane jako rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji. Jednakże, aby stwierdzić nieważność, należy wykazać, że naruszenie to miało charakter rażący i dotyczyło uzasadnionych interesów osób trzecich. W analizowanej sprawie, mimo braku udziału skarżących w postępowaniu, sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, ponieważ inwestycja nie wprowadzała ograniczeń w zagospodarowaniu terenu wokół stacji, a pola elektromagnetyczne o poziomach wyższych od dopuszczalnych występowały poza miejscami dostępnymi dla ludności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, argumentując, że nie uczestniczyli w postępowaniu, mimo iż zasięg pól elektromagnetycznych obejmował ich działki. Zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (ochrona interesów osób trzecich) oraz art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że brak udziału strony jest przesłanką wznowieniową, a nie nieważnościową, oraz że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że mimo braku udziału skarżących, nie wykazano rażącego naruszenia prawa osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. i W. K. oraz A. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala. W wyniku wszczętego, na wniosek M. i W. K.oraz A. i J. M., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...], Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].12.2004r. odmówił stwierdzenia nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] pod nazwą [...]. Od decyzji Wojewody odwołanie wnieśli M. i W. K. oraz A. i J. M. reprezentowani przez radcę prawnego T. W.. Odwołujący się podnieśli, ze załączony do materiału raport oddziaływania na środowisko "jednoznacznie wskazuje, że zasięg pól elektromagnetycznych przedmiotowej stacji obejmuje między innymi część działki stanowiącej własność M. i W. K. oraz A. i J. M.. Mimo to nie uczestniczyli oni w postępowaniu dot. wydania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej stacji, przez co zostali pozbawieni prawa do wypowiedzenia się na temat ewentualnych zagrożeń i ograniczeń w związku z projektowana inwestycją". Odwołujący się zarzucili decyzji Starosty [...] naruszenie przepisu Prawa budowlanego (art.5 ust. 1 pkt 9 - poprzednio pkt 6) stanowiącym o "poszanowaniu, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich" Odwołujący się podnieśli również , że art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie zawęża rażącego naruszenia prawa tylko do uregulowań materialno-prawnych i nie wyklucza przypisania decyzji wady nieważności również w przypadku ujawnienia naruszenia przepisów proceduralnych, jeśli naruszenie pozostaje w związku z rozstrzygnięciem. Ich zdaniem stwierdzone naruszenie procedury wydania decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].04.2003r. i pominięcie skarżących w procesie rozpatrywania sprawy ma taki związek z wydanym rozstrzygnięciem. Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...].02.2005r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję stwierdzając, że rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego odpowiada przepisom prawa i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. Zdaniem organu brak udziału skarżących w postępowaniu może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania, będącego odrębnym, opartym na innych przesłankach i nie konkurencyjnym w stosunku do postępowania nieważnościowego trybem weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Oceniając decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jest zgodna z decyzją Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] z ustaleniami raportu zawartymi w "Raporcie oddziaływania na środowisko", jak również nie narusza rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (X)z.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku, oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania(Dz.U. z 1998 r. Nr 107 poz. 676). Inwestor wykazał się również prawem do dysponowania nieruchomością nr [...] (według nowej ewidencji gruntów nr [...]) na cele budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej, nie są uprawnione do negowania ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, jak i ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargę na powyższą decyzję złożyli M. i W. K. oraz A. i J. M. reprezentowani przez radcę prawnego T. W. podnosząc, podobnie jak w odwołaniu, że nie uczestniczyli oni w postępowaniu dot. wydania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej stacji. Skarżący ponownie zarzucili decyzji Starosty [...] naruszenie przepisu Prawa budowlanego (art.5 ust. 1 pkt 9 - poprzednio pkt 6) stanowiącym o "poszanowaniu, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich" W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sąd uznał ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] pod nazwą [...], nie jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA. Niewątpliwe jest i bezsporne ,że wnioskodawcy nie brali udziału w przedmiotowym postępowaniu, mimo, ze zasięg pól elektromagnetycznych przedmiotowej stacji obejmuje między innymi część działki stanowiącej własność M. i W. K. oraz A. i J. M.. Fakt ,że skarżący zostali pozbawieni prawa do wypowiedzenia się na temat ewentualnych zagrożeń i ograniczeń w związku z projektowaną inwestycją stanowi przesłankę wznowieniową. Pozostaje do rozważenia kwestia ewentualnego naruszenie normy art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. - Prawo budowlane zobowiązującej do ochrony praw osób trzecich i czy może być takie naruszenie traktowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podziela stanowisko skarżących ,że naruszenie normy art. 5 ust. 1 pkt 6 obecnie 9 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), zobowiązującej do ochrony praw osób trzecich, może być traktowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, skutkującego nieważnością rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz Sąd nie dopatrzył się by w sprawie rażąco naruszone zostało prawo w tym prawo osób trzecich oraz prawo osób skarżących. Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego) winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, to jest w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". W sprawie niniejszej usytuowanie stacji bazowej telefonii komórkowej zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, którą z mocy art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym związany był organ wydający pozwolenie na budowę. Natomiast ocena organu wydającego pozwolenie na budowę tej inwestycji co do jej oddziaływania na środowiska naturalne oraz zdrowie ludzi, została oparta na akceptującej tę inwestycję decyzji organu wojewódzkiego wydanej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Rażącego naruszenia prawa, upatruje się nie w błędach jego wykładni czy w interpretacji prawa, ale w przekroczeniach prawa jasnych i niedwuznacznych, nie dających się pogodzić z panującym w Państwie porządkiem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Zdaniem Sądu inwestor spełnił określone prawem warunki zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji przedkładając wszystkie niezbędne dokumenty, a ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ustawie Prawo budowlane została zachowana. Jak wynika z załączonego materiału dowodowego, że sporna inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu terenu wokół stacji, w tym na działkach skarżących, w aspekcie obowiązujących przepisów warunków technicznych, przeciwpożarowych, czy ochrony środowiska. Zapewnia dostęp do drogi publicznej, nie pozbawia korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz innymi elementami cytowanego wyżej przepisu odnośnie ochrony interesów osób trzecich. Z przeprowadzonych w raporcie obliczeń wynika także, iż obszary, w których występować będą pola elektromagnetyczne o poziomach wyższych od dopuszczalnych, występują na znacznych wysokościach w wolnej przestrzeni i poza miejscami dostępnymi dla ludności (str. 3, 6, 13). Na podstawie przeprowadzonej w Raporcie analizy stwierdzono również (str. 14), że projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska (ludzi, zwierząt, roślin, wód i powietrza) i będzie spełniać wymagania w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania. Zarzut skarżących dot. braku obiektywizmu i rzetelności sporządzonego Raportu zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2004 roku uzupełniającym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest subiektywną oceną, nie popartą dowodami i zasadnie organy stwierdziły, że nie ma podstaw do oceny prawidłowości sporządzonego Raportu. Załączony do materiału dowodowego - Raport oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej [...] -[...]jednoznacznie wskazuje, że zasięg pól elektromagnetycznych przedmiotowej stacji obejmuje między innymi część działki stanowiącej własność M. i W. K. oraz A. i J. M.. Pozbawienie wnioskodawców udziału w postępowaniu dot. pozwolenia na budowę stanowi niewątpliwie o naruszeniu prawa, ale przesłanka ta, w świetle obowiązujących przepisów prawa nie prowadzi automatycznie do stwierdzenia nieważności decyzji. W tym przypadku by stwierdzić rażące naruszenie prawa należałoby wykazać ,że rażąco zostało naruszone prawo osoby trzeciej. Takiego rażącego naruszenia prawa na podstawie informacji zawartych w Raporcie oddziaływania na środowisko, (który ustosunkował się też do kwestii odnośnie promieniowania emitowanego przez stację bazową telefonii komórkowej, a mianowicie ustalono iż "obszary, w których występować będą pola elektromagnetyczne o poziomach wyższych od dopuszczalnych, występują na znacznych wysokościach w wolnej przestrzeni i poza miejscami dostępnymi dla ludności".) – nie można stwierdzić. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło