VII SA/Wa 447/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Halina Emilia Święcicka, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji budowlanej, który nie wykazał swojego interesu prawnego w postępowaniu zwykłym, może być uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Sam interes faktyczny, wynikający np. z uciążliwości związanych ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nie stanowi podstawy do uznania danej osoby za stronę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Skarżący S. D., właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę garażu, argumentując naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uciążliwościami związanymi z obecnym użytkowaniem garażu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając skarżącego za niebędącego stroną postępowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty dotyczące naruszenia planu i wpływu działalności warsztatowej na jego nieruchomość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu zażalenia S. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], znak [...], odmawiające wszczęcia na wniosek S. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2007 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i R. K. pozwolenia na budowę garażu trzystanowiskowego z częścią gospodarczą na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w [...], przy ul. [...] przy granicy z działkami nr ew. [...] i [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostanie wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej odmawia wszczęcia postępowania (art. 61a kpa).
W niniejszej sprawie wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...]. 09. 2007 r. wniósł S. D. podnosząc, iż pozwolenie na budowę garażu na działkach nr ew. [...] i [...] narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...].
Rozpoznając złożony wniosek organ uznał, iż nie pochodzi on od strony postępowania.
Wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie materialnego prawa administracyjnego.
Podstawą ustalenia interesu prawnego S. D. jest wzajemna relacja art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane, jako przepisu szczególnego w stosunku do cytowanego wyżej art. 28 Kpa, ograniczającego pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, który definiuje obszar oddziaływania obiektu, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości.
Dalej organ podał, że S. D. jest właścicielem działki nr ew. [...], która graniczy z nieruchomością na której zrealizowano inwestycję, jednakże usytuowanie budynku garażu wyklucza negatywne oddziaływanie na działkę skarżącego bądź ograniczenie w korzystaniu z niej. Garaż o wysokości 5,2 m usytuowany został bowiem w odległości 12 m od granicy z działką nr ew. [...], która nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż podnoszony przez skarżącego obecny sposób użytkowania garażu, jako warsztat blacharsko-lakierniczego nie może wpływać na legalność decyzji o pozwoleniu na jego budowę.
Przedstawiając powyższą argumentację organ uznał, iż skarżący nie może skutecznie wnosić o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł S. D.. Wyjaśnił, że jest właścicielem działki nr ew. [...], która graniczy z nieruchomością na której wybudowano garaż. Jego budowa narusza ustalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego, gdyż działki na których jest usytuowany przeznaczone są w planie pod zabudowę mieszkalną.
W garażu od listopada 2009 r. prowadzone są usługi blacharsko-lakiernicze. Działalność ta negatywnie wpływa na jego nieruchomość i obniża jej wartość rynkową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61a § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 kpa).
Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu administracji przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, także postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Oznacza to, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wszczęcia postępowania (w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji).
Poza sporem pozostaje fakt, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przysługuje stronie. Wynika to wprost z art. 157 § 2 kpa. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnoprawnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegające na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Należy przy tym uwzględnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
W kwestii interesu prawnego S. D. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2007 r., organ nadzoru zajął negatywne stanowisko uznając, że skarżący nie wykazał własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku garażu. Argumentacja skarżącego dotycząca uciążliwości budynku garażowego związana ze zmianą sposobu jego użytkowania na warsztat blacharsko-lakierniczy dokonaną w 2009 r., pozostaje bez wpływu na ocenę legitymacji procesowej skarżącego. A także, jak trafnie zauważył organ na byt prawny kwestionowanej decyzji Starosty [...], choć ta okoliczność pozostawała poza kontrolą organów administracji w niniejszej sprawy.
Okolicznością niekwestionowaną jest to, że skarżący jest właścicielem nieruchomości graniczącej z działkami na których usytuowano garaż. Nie wprowadza on jednak żadnego ograniczenia w sposobie zagospodarowania jego działki.
Lokalizacja garażu jest nadto zgodna z ustalonymi dla tej inwestycji warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2007r.).
Z tych przyczyn podzielić należy stanowisko organu administracji, iż skarżący będąc zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy może wykazać się jedynie interesem faktycznym, który nie może jednak stanowić podstawy skierowania żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji, gdyż brak jest przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę tego żądania.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło