VII SA/Wa 448/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2012 r. po rozpoznaniu wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności i robót budowlanych postanawia: 1) przyznać J. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata, 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 12 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. C., w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty w wysokości 1.979,00 złotych brutto miesięcznie. Wskazał, że posiada dom mieszkalny o pow. 140 m ², nieruchomość rolną o pow. 4 ha oraz budynki gospodarcze (garaż, stodoła i obora). Wnioskodawca oświadczył, że w domu dożywotnio zajmują trzy pomieszczenia rodzice. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że jest osobą schorowaną, inwalidą II grupy i ponosi znaczne koszty na leczenie i rehabilitację. Dodał, że stan zdrowia utrudnia mu samodzielne reprezentowanie przed sądem, a nie stać go na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 21 marca 2012r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Wezwano także, do podania jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem samochodu oraz ciągnika (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy) należało również podać markę, rok produkcji posiadanych pojazdów mechanicznych. Nadto, zobowiązano wnioskodawcę do podania orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakupu, żywności, odzieży, środków chemicznych itp. Zapytano również wnioskodawcę, czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości oraz czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym z dnia 31 marca 2012 r. podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że na utrzymanie domu ponosi miesięcznie następujące koszty tj. opłatę za energię elektryczną ok. 35-40 złotych, węgiel i drewno opałowe ok. 250-280 złotych, opłatę za internet 49,00 złotych, bieżące naprawy ok. 100,00 złotych, ubezpieczenie OC 18,00 złotych. Poinformował, że posiada samochód osobowy fiat Panda z 2004 r. na który miesięcznie ponosi następujące koszty tj. ok. 200,00 złotych paliwo, ubezpieczenie 308,00 złotych, przegląd techniczny 100,00 złotych rocznie, wymiana oleju i uzupełniania płynów eksploatacyjnych ok. 120,00 złotych rocznie, łącznie ok. 244,00 złotych. Dodał, że posiada także samochód marki fiat 126 p na który miesięcznie ponosi koszty około 46,00 złotych. Ponadto wnioskodawca ponosi koszty związane z utrzymaniem ciągnika Ursus C 360sP z 1986r. Wymienił, że są to koszty paliwa w wysokości 350,00 złotych rocznie, ubezpieczenie 60,00 złotych rocznie. Skarżący wskazał, że miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza; na żywność ok. 500,00 złotych, środki czystości ok. 35,00 złotych, odzież ok. 35,00 złotych, lekarstwa ok. 120-140 złotych oraz na rehabilitację ok. 100-150 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie posiada inwentarza żywego, nie korzysta z dopłat od nieruchomości i upraw. Podał, że nieruchomości rolne oddał w dzierżawę w zamian za opłatę podatku od tych nieruchomości. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania. Jednocześnie zakres w jakim zostanie przyznane prawo pomocy zależy od rzeczywistej potrzeby, która podlega ocenie przy uwzględnieniu możliwości finansowych strony. W związku z powyższym zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązany ponieść w toczącym się postępowaniu oraz jego możliwości finansowych. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych w oparciu o powyższe dane stwierdzono, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w niniejszej sprawie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika z urzędu bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Z tego też względu uznano, że została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do częściowego uwzględnienia wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z analizy sytuacji finansowej wynika, że wnioskodawca pomimo tego, że nie należy do osób zamożnych, to również nie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada stały miesięczny dochód w wysokości 1.979,00 złotych miesięcznie, przy czym nie ma nikogo na utrzymaniu. Zauważyć należy, że nie posiada żadnego zadłużenia. Posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej, domu mieszkalnego oraz ww. pojazdów mechanicznych. Nadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawca uiścił wpis sądowy od wniesionej skargi w należnej wysokości tj. 500,00 złotych. Świadczy to o tym, że wnioskodawca jest w stanie zgromadzić z uzyskiwanych dochodów środki na ponoszenie pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.