VII SA/Wa 450/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. ze skarg D. W. i Z. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. A. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta A.decyzją z dnia [...] października 2004r., nr [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił D.W.pozwolenia na budowę związanego z wykonaniem robót budowlanych, dotyczących adaptacji budynku gospodarczego na cele mieszkalne, położonego na działce o nr ew. [...]w miejscowości N., gmina N. ze wskazaniem, że przed przystąpieniem do jego użytkowania należy rozebrać budynek gospodarczy zaznaczony w projekcie zagospodarowania działki, jako pozostający do rozbiórki. Na wniosek Z.A., doszło do wszczęcia postępowania nieważnościowego, po czym Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., odmówił stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji. Organ wskazał, że inwestorka dysponowała zgodą ówczesnych właścicieli działki o nr ew. [...]– J. i L.A. Działka ta, dopiero po wydaniu decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym została podzielona. W dacie wydawania ww. decyzji, w odniesieniu do usytuowania budynku, nie istniały obecnie funkcjonujące granice. Aktualnie budynek jest posadowiony na działce [...], która stanowi własność D.W., zaś działka [...]jest własnością Z.A.. To na jego działce znajduje się budynek przewidziany w projekcie do rozbiórki. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - uchylił decyzję organu pierwszej instancji opisaną wyżej i stwierdził nieważność decyzji, w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu objętego decyzją, w pozostałej części zaś odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że stan sprawy nie wskazuje, żeby D.W.była uprawniona do wykonania rozbiórki budynku gospodarczego. Nie posiadała do niego żadnego tytułu prawnego, zaś zgoda ówczesnych właścicieli na inwestycje nie dotyczyła rozbiórki. Organ podkreślił, że w obecnie istniejącym stanie prawnym budynek do rozbiórki także nie stanowi własności inwestorki. Zdaniem organu w ww. części kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła z rażącym naruszeniem przepisu art. 32 ust 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, organ stwierdził, że w pozostałym zakresie decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym odpowiada przepisom prawa. W szczególności nie są uzasadnione zarzuty Z.A., adaptowany budynek w świetle projektu miał zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną i przewidziano odprowadzanie ścieków do właściwego zbiornika. Na opisaną powyżej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły dwie skargi w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 450/12 - skarga D.W., zaś w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 451/12 - skarga Z.W. Na rozprawie, stosownym postanowieniem sądu doszło do połączenia do łącznego rozpoznania i orzeczenia sprawy VIISA/Wa 451/12 ze sprawą VIISA/Wa 450/12. Skarżąca D.W.dochodziła uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w której stwierdzała nieważność decyzji Starosty A.. Skarżąca zakwestionowała przymiot strony Z.A., jako inicjatora niniejszego postępowania nieważnościowego. Przywołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011r., w sprawie o sygnaturze akt II OPS 2/10, w myśl której przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stwierdziła, że uchwała ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie - w myśl art. 36 ustawy Prawo budowlane, organ może na inwestora nałożyć obowiązki nie wymagając od niego oświadczenia, w kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący, Z.A.dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazał, że organ nie odniósł się do jego wniosku o wznowienie postępowania, który złożył w piśmie z dnia 1 sierpnia 2011r. Stwierdził, że cyt. " budynek nie ma zachowanych odległości ściany z oknami, wynosi niecałe 3m". Ponadto, skoro inwestorka nie miała zgody właścicieli na rozbiórkę, to kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja była niewykonalna. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła bez wyczerpującego rozważenia okoliczności sprawy i bez właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, zatem z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 107 k.p.a. I tak, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w części, w której określa przewidziany w projekcie zagospodarowania działki, obowiązek rozbiórki budynku. Należy podzielić stanowisko organu – inwestorka, która nie była właścicielką działki objętej inwestycją o nr ew. [...], dysponowała tylko zgodą ówczesnych właścicieli, co do zmiany sposobu korzystania z budynku objętego decyzją, nie miała zaś tytułu prawnego do budynku objętego obowiązkiem rozbiórki. W ocenie Sądu, powyższe ustalenia nie są jednak wystarczające do zaakceptowania rozstrzygnięcia, w zakresie częściowego stwierdzenia nieważności decyzji. W sprawie powinno dojść do wyjaśnienia, czy wydając decyzję pozwolenia na budowę, organ pozwoliłby na wykonanie robót związanych z adaptacją budynku gospodarczego na cele mieszkalne, bez nałożenia na inwestorkę obowiązku rozbiórki sąsiedniego budynku, podkreślmy obowiązku odnoszącego się do założeń samego projektu zagospodarowania działki . Rozważenia wymaga to, z czego wynikała przewidziana w projekcie rozbiórka budynku, w szczególności, czy rozbiórka tego sąsiedniego budynku była konieczna dla spełnienia przez inwestycję obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie np. w zakresie wymogów związanych z zapewnieniem właściwego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - § 13, czy też wynikających z wymogów bezpieczeństwa pożarowego – dział VI ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu, dopiero wyjaśnienie wskazanych wyżej okoliczności może w pełni uzasadnić orzeczenie jak w zaskarżonej decyzji lub też spowodować potrzebę wyeliminowania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym w całości. Sąd nie podziela poglądu skarżącej, co do zastosowania powołanej przez nią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy. Inwestor, który nie jest właścicielem nieruchomości objętej inwestycją, musi dysponować tytułem do jej przeprowadzenia w formie zgody właściciela, i działać w procesie budowlanym tylko w zakresie tego umocowania. Zdaniem Sądu nie ulega też żadnej wątpliwości to, że A.A. ma w niniejszym postępowaniu przymiot strony. Stronami postępowania nieważnościowego mogą być osoby, które nie uczestniczyły w postępowaniu zwykłym poprzedzającym wydanie decyzji. Istotne jest zaś, żeby spełniały przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane. Ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. A.A. jest właścicielem działki, która obecnie bezpośrednio graniczy z działką, na której jest usytuowany przedmiot decyzji pozwolenia na budowę, ale nade wszystko jest właścicielem budynku, którego dotyczy nałożony decyzją obowiązek jego rozbiórki. Sąd podziela stanowisko organu, co do podziału działki po wydaniu decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym. Podział pierwotnej działki [...], po tym jak wydano ww. decyzję, nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności usytuowania budynku w odniesieniu do nowopowstałych granic. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).