VII SA/Wa 451/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-28

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Zdanowicz, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze, odmawiając stronie przymiotu strony z uwagi na brak obszaru oddziaływania inwestycji, bez uprzedniego kwestionowania prawidłowości decyzji organu I instancji w zakresie określenia tego obszaru?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego, odmawiając stronie przymiotu strony z powodu braku obszaru oddziaływania inwestycji, bez uprzedniego merytorycznego odniesienia się do prawidłowości decyzji organu I instancji w zakresie określenia tego obszaru. Definicja 'obszaru oddziaływania obiektu' nie pozwala na zawężające rozumienie tego pojęcia wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości, lecz obejmuje również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego i ochrony środowiska.
Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji i tym samym nie posiadają przymiotu strony. Skarżący, właściciele sąsiednich działek, zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że inwestycja narusza ich interesy i że znajdują się w obszarze oddziaływania. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do umorzenia postępowania bez merytorycznego odniesienia się do decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. [...] Wojewoda [...] w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007r. wskazując, iż brak jest podstaw do uznania odwołujących się za stronę w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę domów wielorodzinnych "L." wraz z wewnętrzną instalacją gazową etap I na terenie działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] oraz nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. L. w W., ponieważ działki odwołujących się nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, w związku z czym nie może dojść do jakiegokolwiek naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym odwołujących się. Przywołując art. 3 pkt 20 organ wyjaśnił co należy rozumieć przez obszar oddziaływania i wskazał, że szczegółowe określenie kto posiada legitymację procesową z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno – budowlanych zawierających regulacje, co do odległości i granic nieruchomości. Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2001r. (sygn. akt IV SA 532/00) w którym NSA stwierdził, iż "Ewentualne zacienienie działek nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, prawo budowlane nie przewiduje bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych w istniejących działkach". W tym przypadku natomiast, z projektu zagospodarowania terenu oraz z informacji z ewidencji gruntów z dnia 13 sierpnia 2007r. wynika, iż nieruchomości: H. G. (dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz dz. ew. nr [...], [...] i [...] z obrębu [...]), D. i J. M. (dz. ew. nr [...] z obrębu [...] i dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) oraz B. P. (dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) jak i A. W. (dz. ew. nr [...], [...] z obrębu [...] i dz. nr ew. [...], [...] z obrębu [...]) są niezabudowane. Ponadto Wojewoda [...] zaznaczył, iż projekt budowlany planowanej inwestycji, nie narusza przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie § 12 warunkującego oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na sąsiednie nieruchomości oraz w zakresie § 19 rozporządzenia. Wskazując na dokonane uzgodnienia odnośnie zabezpieczeń przeciw- pożarowych, sanitarno – higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy, a także projekt sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej jak również opinię dotyczącą geometrii ulic w rejonie inwestycji, opinię co do sieci wodociągowej, sieci kanalizacji deszczowej i ściekowej, lokalizację zjazdu w pasie drogowym oraz uzgodnienie koncepcji zagospodarowania terenu dla osiedla w rejonie przebiegu trasy gazociągu organ odwoławczy podkreślił, iż działki zainteresowanych nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a zatem w żaden sposób nie utrudni ona warunków istniejących na przedmiotowych nieruchomościach. Skargę sądową na powyższą decyzją wnieśli D. i J. M., B. P. i A. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, art. 138 § 3 kpa, § 9 ust. 5 pkt 2, § 23 i 28 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych. Zdaniem skarżących jako właścicieli działek sąsiadujących bezpośrednio ze sporną inwestycją, mają oni przymiot strony, zaś organ odwoławczy nie ustalił w jaki sposób sporna inwestycja będzie wpływała w przyszłości na zagospodarowanie działek w bezpośrednim sąsiedztwie. Obszar oddziaływania nie został określony przez organ I instancji, a załączone do projektu uzgodnienia nie mogą stanowić podstawy do ustalenia kręgu stron postępowania. Według skarżących, nie dokonując tak istotnych ustaleń, organ II instancji nie mógł umorzyć postępowania odwoławczego. Zaskarżone pozwolenie na budowę – jak podniesiono w skardze – narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na przekroczenie zakreślonych 30% powierzchni terenów pod zabudowę wielorodzinną, braku projektu odprowadzania wód opadowych oraz braku uzgodnień i pozwoleń wodno prawnych na budowę mostów na rowach przez które przebiegają projektowane drogi. Nadto projektowana odległość balkonów od granicy działki sąsiedniej jest mniejsza niż 4m określone w rozporządzeniu o warunkach technicznych. Tym samym, w ocenie skarżących, przysługuje im status strony skoro ich działki znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, której negatywne skutki ograniczą możliwość zagospodarowania tych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga B. P. podlega uwzględnieniu. W kontrolowanej przez Sąd decyzji organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, odmawiając w tym postępowaniu przymiotu strony odwołującemu się, twierdząc, że jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak wynika z akt sprawy w decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2007r. udzielającej pozwolenia na budowę domów wielorodzinnych "L." został określony obszar oddziaływania jako obejmujący m. in. działkę nr [...], której współwłaścicielem – co wynika z ewidencji gruntów jest B. P. A zatem w świetle decyzji organu architektoniczno – budowlanego skarżący był stroną postępowania jako właściciel nieruchomości, objętej obszarem oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego z 1994r.). Zważywszy na wskazane okoliczności niniejszej sprawy, organ II instancji nie miał podstaw do umorzenia postępowania z art. 138 § 3 kpa, następującego tylko w przypadku bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 kpa), bez uprzedniego przeanalizowania i odniesienia się do rozstrzygnięcia I instancji co do jej prawidłowości w zakresie określenia obszaru oddziaływania obiektu decydującego o przymiocie (bądź jego braku) strony postępowania. W zaskarżonej decyzji organ odmówił przymiotu strony odwołującemu się, bez kwestionowania prawidłowości decyzji organu I instancji w zakresie określenia obszaru oddziaływania, który obejmował nieruchomość skarżącego. Zamiast tego organ prowadził merytoryczne rozważania co do projektu i zachowania warunków technicznych, z których wyprowadził wniosek, że jeżeli inwestor buduje zachowując odległości przewidziane przepisami to zgodnie ze znowelizowanym prawem budowlanym nie może być mowy o oddziaływaniu obiektu na okoliczne nieruchomości. Pominął jednak organ odwoławczy okoliczność, że obszar oddziaływania określany przez organ architektoniczno – budowlany następuje w chwili wszczęcia postępowania o pozwoleniu na budowę obiektu na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. W ocenie sądu, za wadliwe uznać należałoby takie stanowisko zgodnie, z którym, skoro zachowane są minimalne odległości dla danych obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, to tym samym oddziaływanie obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości na której realizowana jest inwestycja. O tym, iż nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu nie może decydować wyłącznie odległość obiektów budowlanych od granicy działki inwestora. Ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. W definicji tej bowiem jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przyjąć należy, iż do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą nie tylko rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z całą pewnością takimi przepisami odrębnymi są także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska. Przy czym za sąsiednie działki można także uznać nieruchomości nie graniczące ze sobą, ale pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. Wyjaśniając ponadto krąg osób posiadających interes prawny należy mieć na względzie czy są one uprawnione do żądania zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie miał podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, a powinien był merytorycznie i w pełni odnieść się do prawidłowości określenia obszaru oddziaływania obiektu, jeżeli uważał, iż odwołujący się nie jest stroną postępowania. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa przez organ odwoławczy jako mające mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powyższej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższe wskazania i po rozważeniu i ocenie całej dokumentacji niezbędnej dla postępowania odwoławczego, podejmie stosowną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło