VII SA/Wa 451/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2008r. mocą której nakazano [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] RO w [...] przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...] w km [...] na stronie gminy [...] powiat [...] tj.: 1. uzupełnienie korony wałów do wymaganej rzędnej; 2. zlikwidowanie nor i zapadlisk spowodowanych przez zwierzęta; 3. wyrównanie skarp wałów. Jednocześnie zakreślono termin w jakim należy wykonać roboty (do dnia 31 grudnia 2009r.). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż kontrola przeciwpowodziowa nad rzeką [...] stwierdziła niewłaściwy stan techniczny wałów w postaci obniżenia korony, uszkodzenia korpusu oraz ich porośnięcia. Stwierdzono także lokalne uszkodzenia brzegów. W związku z tym stan bezpieczeństwa obiektów oceniono jako mogący stwarzać zagrożenie. Odwołano się także do dokumentacji projektowej z miesiąca marca 2006r. w której wskazano, iż wały rzeki są w licznych miejscach zniszczone przez zwierzęta, przekrój poprzeczny wałów jest nieregularny, a korona miejscami obniżona i zapadnięta na skutek osiadania podłoża oraz to, że wały rzeki wymagają napraw polegających na ich uzupełnieniu do wymaganej rzędnej, zlikwidowania nor i zapadlisk spowodowanych przez zwierzęta oraz wyrównania skarp wałów. Organ II instancji podkreślił - powołując się na art. 61 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tzn. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Oznacza to - zdaniem organu odwoławczego, iż organ pierwszej instancji zasadnie nakazał przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...], wskazując przy tym właściwy termin wykonania nakazanych robót. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została zaskarżona w całości przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. W treści zaskarżonej skargi podkreślono, iż rzeka [...] znajduje się na obszarze cennym przyrodniczo, a mianowicie na obszarze [...] Pasa Nadmorskiego, gdzie występują chronione gatunki roślin i zwierząt. Zdaniem skarżącego kwestionowana decyzja nie uwzględnia powyższego faktu, jak również tego, że uzyskał on inne decyzje zezwalające na prowadzenia robót na tym obszarze, ale pod pewnymi warunkami. Chodzi tu w szczególności o: 1. decyzję z dnia [...] lipca 2008r. ([...]) będącą w istocie pozwoleniem wodnoprawnym, w którym wykonanie prac w korycie rzeki uzależnione zostało od okresu wędrówki i tarła ryb łososiowatych; 2. decyzję z dnia [...] sierpnia 2006r. ([...]), w której ustalono warunki prowadzenia robót w taki sposób, że: wszystkie planowane prace gruntowe prowadzone będą z pominięciem sezonu rozrodczego tj. okresu między 1 marca a 31 lipca, okres prowadzenie robót nie będzie się pokrywał z terminami wędrówek ryb na tarło, prace nie będą wykonywane na całej wnioskowanej długości koryta rzeki w jednym sezonie. 3. protokół pokontrolny nr [...] dotyczący kontroli przeprowadzonej dnia [...] października 2008r. Skarżący wskazał również, iż z uwagi na koszt realizacji inwestycji na poziomie 12 mln złotych i brak środków w budżecie [...] Zarządu Inwestycji i Urządzeń Wodnych naprawił odcinki najbardziej uszkodzone w ramach prac konserwacyjnych, a zakres robót opisany projektem robót budowlanych został ujęty w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym pod nazwą "Remont koryta rzeki [...] w km [...] wraz z remontem obwałowania" w ramach realizacji zadań z "Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 do 2013", który będzie obejmował swoim zakresem roboty wskazane przez [...] Wojewódzkiego Inspektowa Nadzoru Budowlanego. Podnosząc powyższe argumenty, skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Nie negując konieczności utrzymywania wałów przeciwpowodziowych w należytym stanie wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie obowiązek nałożony decyzjami organów obu instancji jest niewątpliwie co do zasady słuszny, albowiem ogranicza czy wręcz eliminuje zagrożenie powodziowe na obszarach przylegających do rzeki [...]. Wątpliwości budzi jednak termin, który zakreślono na wykonanie robót pozwalających na przywrócenie właściwego stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych. W ocenie sądu zakreślając jego koniec na dzień 31 grudnia 2009r. nie wzięto pod uwagę w szczególności treści rozstrzygnięć określonych jako załączniki do skargi oznaczone numerami 1 i 2. Chodzi tu o decyzję wydaną przez Marszałka Województwa [...] (z dnia [...] lipca 2008r.), który udzielając skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie odbudowy wałów nad rzeką [...] zobowiązał go jednocześnie do wykonania prac naruszających koryto rzeki poza okresami wędrówki i tarła ryb łososiowatych. Wskazał przy tym, że terminy rozpoczęcia i zakończenia tychże prac winny być uzgodnione z Okręgiem Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Z kolei drugi z przywołanych dokumentów tj. decyzja [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] (z dnia [...] sierpnia 2006r.) wydana w sprawie ustalenia warunków prowadzenia robót polegających na odbudowie (remoncie) wałów przeciwpowodziowych nad rzeką [...] wskazywała na konieczność prowadzenia prac gruntowych z pominięciem okresu między 1 marca a 31 lipca, a także okresu wędrówek ryb na tarło. Wskazywała wreszcie, że prace nie będą mogły być wykonywane na całej wnioskowanej długości koryta rzeki w jednym sezonie. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji zakreślając termin na wykonanie wskazanych w decyzji pierwszoinstancyjnej prac odniesie się do powyższych dokumentów, a zwłaszcza do wymogów jakie stawiają podmiotowi, który będzie odbudowywał (remontował) wały. Będzie to wymagało uzasadnienia czy i dlaczego spełnienie tych wymogów będzie miało wpływ na długość terminu, w którym nakazane roboty mogą być realnie ukończone. Mimo tego, iż organ znał treść obu ww. decyzji w żaden sposób nie odniósł się do treści w nich zawartych. Oznacza to, iż uchybił wymogom, jakie stawia postępowaniu administracyjnemu art. 7 i 77 § 1 kpa. W jego toku organy powinny bowiem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Poza tym organy obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Analiza materiałów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż uchybiono powyższym przepisom. Nie rozważono bowiem tego, czy zakreślony termin na wykonanie odbudowy (remontu) wałów jest realny z uwagi na niewątpliwe ograniczenia wynikające z decyzji na które skarżący powołuje się w skardze. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 152 ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.