VII SA/Wa 455/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-28

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje stały miesięczny dochód netto w wysokości 2.986,86 zł, posiada dom mieszkalny, działkę budowlaną i nieruchomość rolną, a także ponosi koszty utrzymania studiującej córki i leczenia, może zostać zwolniony z całości kosztów postępowania sądowego i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z wpisu sądowego i ustanowienie adwokata), ponieważ jego sytuacja materialna i zdrowotna uzasadniała częściowe zwolnienie z kosztów. Jednakże, ze względu na stały miesięczny dochód netto oraz posiadany majątek, nie wykazano braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący S. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody, konieczność utrzymania studiującej córki, wysokie wydatki na leki i rehabilitację. Posiada jednak dom mieszkalny, działkę budowlaną i nieruchomość rolną.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano S. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych. 2. Ustanowiono adwokata dla S. D. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku S. D. w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać S. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych, 2. ustanowić adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 31 marca 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy S. D., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 2.986,86 złotych netto miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta inwalidzka wnioskodawcy w wysokości 1.156,2 złotych wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz emerytura małżonki w wysokości 1.830,66 złotych. Wnioskodawca zakreślił w formularzu, że posiada dom mieszkalny o pow. 87 m² posadowiony na działce o pow. 487 m ², działkę budowlaną o pow. 1809 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,62 ha. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca poinformował, że z żoną utrzymują studiująca córkę, która nie uzyskuje dochodów, zamieszkuje w domu studenckim, za który ponoszą opłatę. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że jest osobą bardzo schorowaną, wymagającą pomocy osób drugich przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Zaznaczył, że miesięcznie na zakup leków ratujących życie przeznacza około 400,00 złotych miesięcznie. Dodał, że korzysta z rehabilitacji i stosuje dietę cukrzycową, co wiąże się także w ponoszeniem wydatków. Wnioskodawca nadmienił, że małżonka jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, na zakup lekarstw wydaje miesięcznie ok. 70.00 złotych. Mając na uwadze wskazane przez wnioskodawcę okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej i zdrowotnej uznano, iż nie jest on w stanie ponosić w całości kosztów postępowania oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego żonę w wysokości 2.986,86 złotych netto miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca mając z małżonką stały dochód miesięczny powinien partycypować w kosztach sądowych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który uzyskując z małżonką stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło