VII SA/Wa 458/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która otrzymuje stały miesięczny dochód w wysokości 1995 zł i ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie domu, opał i leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sytuacji, gdy wcześniej zostało jej przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w całości. Posiadanie stałego miesięcznego dochodu w wysokości 1995 zł, po odliczeniu udokumentowanych wydatków, pozostawia kwotę pozwalającą na partycypację w kosztach sądowych, takich jak opłata kancelaryjna czy wpis od skargi kasacyjnej. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w całości. Niemniej jednak, ze względu na niemożność samodzielnego opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, postanowienie o ustanowieniu radcy prawnego pozostaje w mocy.
Stan faktyczny
Skarżąca P.G. złożyła wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r., którym przyznano jej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkuje z synem, który zrezygnował z pracy, aby się nią opiekować. Przedstawiła swoje miesięczne dochody (renta i dodatek pielęgnacyjny) oraz wydatki na utrzymanie domu, opał i leczenie. Sąd ocenił jej sytuację finansową, porównując ją z poprzednim wnioskiem i stwierdzając, że nie nastąpiło pogorszenie uzasadniające przyznanie prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek P.G. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 458/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 458/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek P.G. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 458/11 w przedmiocie przyznania prawa pomocy Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2011 r. przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 zł i ustanowiono radcę prawnego z urzędu. W dniu 2 lipca 2012 r. do Sądu wpłynął kolejny formularz wniosku P.G. o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z synem, który ze względu na jej zły stan zdrowia opiekuje się nią oraz jej pomaga i z tego powodu syn zrezygnował ze stałej pracy. Skarżąca wskazała, że w skład majątku syna M.G. wchodzi ziemia o powierzchni 0,22 ha (22 ary). Skarżąca podała, że utrzymuje się miesięcznie z łącznej kwoty w wysokości 1995 zł, na którą składa się renta oraz dodatek pielęgnacyjny. Wskazała, że jej miesięczne wydatki to: 250 zł na opał, ok. 500 zł tytułem opłat za energię, telefon, wodę oraz ok. 500 zł na leczenie. Posiada dom o pow. 51 m² i działkę o pow. 484 m². Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w całości. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całości następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni należy uznać, że nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a zatem postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. została zwolniona z obowiązku poniesienia wpisu od skargi w wysokości 200 zł i ustanowiono na jej rzecz radcę prawnego. Jak wynika z treści ponownego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca osiąga comiesięczny stały dochód w wysokości 1 995 zł. Jej miesięczne wydatki na utrzymanie domu wynoszą około 500 zł, zaś średni miesięczny koszt opału 250 zł. Ponosi również koszty leczenia w wysokości około 500 zł. W związku z powyższym pozostaje jej kwota ok. 745 zł miesięcznie. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że w stosunku do postanowienia Sądu z dnia 16 sierpnia 2011 r. w zakresie przyznania prawa pomocy skarżącej przyjąć należy, że sytuacja wnioskodawczyni nie uległa pogorszeniu, w zasadzie się nie zmieniła. Kwota, która miesięcznie pozostaje po opłaceniu wskazanych przez skarżącą rachunków i opłat jest wręcz nieznacznie większa. Wbrew twierdzeniom skarżącej z powyższego nie wynika zatem by chociaż w niewielkiej części nie mogła ona partycypować w kosztach sądowych niniejszego postępowania, którymi na obecnym jego etapie są: opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, zwłaszcza że z najwyższej z opłat w sprawie skarżąca została zwolniona postanowieniem Sądu z dnia 16 sierpnia 2011 r. Wnioskodawczyni nie jest natomiast w stanie samodzielnie opłacić profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też w tym zakresie postanowienie sądu z dnia 16 sierpnia 2011 r. pozostaje w mocy. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co oznacza że przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy w całości wskazana w treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie została spełniona. Jeszcze raz podkreślić należy, że zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Przesłankę zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków. Z formularza wniosku nie wynika, aby strona była w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Uzyskuje bowiem stały miesięczny dochód w kwocie 1995 zł. Zdaniem Sądu, wnioskodawczyni uzyskując stały dochód miesięczny nie pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Przyznanie prawa pomocy nie może być bowiem nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. Porównując wysokość miesięcznych dochodów oraz wysokość miesięcznych wydatków udokumentowanych przez skarżącą należy stwierdzić, iż nie jest ona w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stanowiłoby to wydatek przewyższający rzeczywiste możliwości płatnicze skarżącej. Z tych przyczyn uznano za zasadne, aby w tym zakresie utrzymać w mocy postanowienie Sądu z dnia 16 sierpnia 2011 r., zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło