VII SA/Wa 460/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-13
Skład orzekający: Paweł Groński, Maria Tarnowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej może kwestionować merytoryczną treść orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę orzeczniczą w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez właściwą jednostkę orzeczniczą w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Organ ten jest związany ustaleniami takiego orzeczenia i może jedynie żądać dodatkowych wyjaśnień lub uzupełnienia materiału dowodowego, jeśli uzna go za niewystarczający, ale nie może dokonywać własnych ustaleń medycznych ani odrzucać orzeczenia merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżący R.K. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci zatrucia ostrygo albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne (tlenek węgla i spaliny samochodowe). Organy inspekcji sanitarnej obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak związku przyczynowego między chorobą a warunkami pracy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieodniesienie się do wszystkich dowodów, a także zakwestionował merytoryczną treść orzeczeń lekarskich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Maria Tarnowska, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K.od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] października 2016 r., znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia u R.K. choroby zawodowej: "Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych, - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1666) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).
W uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2016 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podał, że 17 grudnia 2014 r. do siedziby Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...],[...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w W. przesłał "Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej", zwracając się jednocześnie z prośbą o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego R. K..
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismami z 16 lutego 2015 r. i 16 marca 2015 r. oraz 16 kwietnia 2015 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u R. K..
W toku dalszego postępowania, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] dokonał oceny narażenia zawodowego R. K.w zakładach pracy, w których był zatrudniony, a następnie pismem z 29 czerwca 2015 r. przesłał formularz "karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W..
W dniu [...] października 2015 r. jednostka orzecznicza I stopnia wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u R. K. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.
Na wniosek R. K., w dniach 18 – 21 stycznia 2016 r. ww. został ponownie przebadany przez jednostkę orzeczniczą II stopnia - Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Powyższa jednostka wydała orzeczenie lekarskie z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u R. K. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne.
W dniu 4 lipca 2016 r. do siedziby Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęło pismo R. K.z zastrzeżeniami do wydanych orzeczeń lekarskich wraz z dokumentacją medyczną.
W związku z powyższym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z 13 lipca 2016 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o dodatkową opinię lub ewentualną zmianę treści orzeczenia lekarskiego.
Instytut Medycyny Pracy w Ł. udzielił odpowiedzi pismem z 30 sierpnia 2016 r., w którym podtrzymał stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z [...] kwietnia 2016 r. nr [...].
Następnie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z [...] października 2016 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1412), nie stwierdził u R. K. choroby zawodowej: "Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne".
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.K..
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na art. 2351 Kodeksu Pracy, podał, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: rozpoznana choroba musi być wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podał, że u R. K. nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek, gdyż nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - spaliny samochodowe zawierające tlenek węgla.
W ocenie organu II instancji, decyzja z [...] października 2016 r. została wydana zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1379), w którym określono wzór formularza, dotyczącego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. W formularzu tym zawarto podstawy prawne, o które organ I instancji opiera się przy wydawaniu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej oraz wzór uzasadnienia decyzji. We wspomnianym formularzu nie ma wymogu szczegółowego odniesienia się organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydającego decyzję do wszystkich dowodów i dokumentów zebranych w czasie toczącego się postępowania.
Podejrzenie choroby zawodowej u R. K. było rozpatrywane przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze I i II stopnia, tj. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w W. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł., które zgodnie orzekły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego: zatrucia ostrego albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych - załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Jak wynika z orzeczenia lekarskiego [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W. z dnia [...] października 2015 r.: "Nie znaleziono podstaw do rozpoznania zatrucia tlenkiem węgla i spalinami. (...) analiza oceny narażenia zawodowego, całości dostępnej dokumentacji medycznej, wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez spaliny i tlenek węgla u pana R. K.". Z powyższego orzeczenia lekarskiego wynika również, że R. K. diagnozowany był w 1985 r. oraz w 1986 r. w Poradni Chorób Zawodowych w W. i nie znaleziono wówczas podstaw do rozpoznania zatrucia lub następstw zatrucia tlenkiem węgla. Badany hospitalizowany był w 1986 r. w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł., gdzie wykonane badania toksykologiczne (w tym również poziomu ołowiu) dały wynik prawidłowy i potwierdzono brak podstaw do rozpoznania następstw zatrucia zawodowego. R. K. diagnozowany był również w Poradni Chorób Zawodowych w 1995 r. i po ponownym przeprowadzeniu diagnostyki specjalistycznej (neurologicznej, laryngologicznej, psychiatrycznej, okulistycznej, psychologicznej, badaniu ENG), nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zatrucia tlenkiem węgla. Podczas badań w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., gdzie powtórnie wykonano szereg badań i konsultacji, także nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanego zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez tlenek węgla.
Natomiast, Instytut Medycyny Pracy w Ł. zajął podobne stanowisko, stwierdzając w uzasadnieniu wydanego orzeczenia lekarskiego, że: "W wyniku przeprowadzonych w trakcie obecnej hospitalizacji konsultacji specjalistycznych oraz badań dodatkowych nie stwierdzono u badanego zmian mogących stanowić obraz następstw ostrego lub przewlekłego zatrucia. (...) analiza narażenia zawodowego, bogatej dokumentacji medycznej dotyczącej przebiegu dolegliwości, danych z wywiadu oraz wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne (...)".
Ponadto, organ II instancji wskazał, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, skarżący zgłaszał zastrzeżenia do orzeczenia z [...] kwietnia 2016 r. nr: [...], zatem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wystosował pismo do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., który w odpowiedzi z [...] sierpnia 2016 r. podał, iż nie znalazł żadnych merytorycznych podstaw do weryfikacji wydanego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut wyjaśnił m.in., że analiza dokumentacji medycznej załączonej do pisma R.K. nie dostarczyła danych mogących wpłynąć na treść wydanego orzeczenia lekarskiego, natomiast podnoszona kwestia wydanego w 1985 i 1995 r. zaświadczenia o przeciwskazaniach do pracy wynikała, jak pacjent sam zauważył, ze zgłaszanych przez badanego dolegliwości oraz postawionego rozpoznania, jednak nie jest to jednoznaczne z rozpoznaniem choroby zawodowej. Co do pytania pacjenta, dlaczego był on hospitalizowany w Klinice Chorób Zawodowych w 1986 r., czyli po 1,5 roku po incydencie zasłabnięcia w styczniu 1985 r., Instytut wyjaśnił, iż nie dysponuje informacjami, które wyjaśniłyby wątpliwości dotyczące czasu oczekiwania na hospitalizację, a prawdopodobnie wynikało to ze względów organizacyjnych. Ponadto, z akt sprawy wynika, że do zasłabnięcia doszło w pokoju dysponenta na pierwszym piętrze, a nie w pomieszczeniach garażowych Przedsiębiorstwa Transportu Samochodowego Łączności Nr [...] w W. (pismo [...] nr [...] z [...] października 1985 r.). Z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania w związku z podejrzeniem wypadku w pracy pod postacią zatrucia tlenkiem węgla zgłoszonym przez pacjenta, nie znaleziono podstaw do wszczęcia dochodzenia powypadkowego i do sporządzenia protokołu powypadkowego.
Z orzeczenia [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W. wynika także, że: "Podczas pierwszej hospitalizacji do karty informacyjnej wpisano informację o podejrzeniu zatrucia tlenkiem węgla, jak ustalono później, jedynie na podstawie oświadczenia pacjenta. Podczas drugiej hospitalizacji z odchyleń od stanu prawidłowego stwierdzono jedynie niskie ciśnienie krwi i znaczną pobudliwość nerwową - rozpoznano wyłącznie nerwicę wegetatywną. Późniejsze wpisy o rozpoznaniu zatrucia zawodowego (np. w dokumentacji PZP) były oparte jedynie na wywiadzie uzyskanym od pacjenta i nie były poparte żadnymi nowymi dowodami".
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podał, że nie neguje stanu zdrowia R. K. i opisanych w odwołaniu warunków, w jakich pracował w Przedsiębiorstwie Transportu Samochodowego Łączności Nr [...] w W.(obecnie [...] S.A.) w okresie 1977-1985 r., ujętych także w protokole przesłuchania strony z dnia 27 stycznia 2015 r. nr [...] i ocenie narażenia zawodowego. Jednak postępowanie w sprawie chorób zawodowych jest ściśle określone i uwarunkowane przepisami prawa m.in. Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Zauważył przy tym, że lekarze orzecznicy jako specjaliści medycyny pracy, posiadają wiedzę, doświadczenie i kompetencje do oceny wpływu czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy na powstanie choroby zawodowej, posiłkując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi. Natomiast opinia strony odwołującej się, która nie posiada wiedzy specjalistycznej, nie może być przez organ traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Dlatego też subiektywne odczucie R. K., że uległ zatruciu spalinami samochodowymi zawierającymi tlenek węgla w środowisku pracy, co miało według odwołującego się wpływ na jego obecny stan zdrowia, nie może być podstawą do zakwestionowania dokonanych ustaleń przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze.
Podkreślił, że lekarz orzecznik, wydając orzeczenie lekarskie kieruje się sztuką medyczną, uwzględnia całość doniesień naukowych i wydaje bezstronne orzeczenie, gdyż nie kieruje nim żaden interes co do rozstrzygnięcia (w odróżnieniu od osoby zainteresowanej, która nie zawsze posiada wiedzę specjalistyczną).
Organ odwoławczy wskazał, że zgodne stanowisko jednostek orzeczniczych świadczy o wiarygodności i obiektywizmie wydanych opinii lekarskich.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. podał również, że podczas leczenia i diagnozowania skarżącego w 1985 r. i 1986 r. oraz 1995 r. w [...] w W. i [...] w Ł., według ówcześnie obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 1983 nr 65, poz. 294) i z dnia 10 listopada 1989 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 1989 nr 61 poz. 364), podejrzenie o chorobę zawodową u R.K. nie zostało zgłoszone do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., odwołanie R. K. od decyzji organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ bezspornym jest, iż cierpi on na szereg schorzeń, ale dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest ustalenie, że choroba zamieszczona jest w odpowiednim wykazie oraz, że spowodowana została (bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem) warunkami pracy narażającymi na jej wystąpienie. Jednostki medyczne uprawnione do orzekania zajęły zgodne stanowisko, że środowisko pracy nie może być przyczyną stwierdzonych u skarżącego schorzeń. Decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o dokonaną szczegółowo ocenę narażenia zawodowego oraz o ostateczne orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wydane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W orzeczeniu tym potwierdzone zostało stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą I stopnia.
Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] wniósł R.K. domagając się zmiany zaskarżonej decyzji oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza nieodniesienie się do wszystkich dowodów i dokumentów zebranych w sprawie przez skarżącego - tak przez organ I jak i II instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował orzeczenia lekarskie wydane w ramach toczącego się postępowania. Podniósł, że niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii niezależnego lekarza - biegłego do spraw chorób zawodowych i medycyny pracy, a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka B. W. na okoliczność warunków pracy w garażu przy ul. N.. Skarżący podniósł również, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że skoro do zasłabnięcia doszło w pomieszczeniach dyspozytora, na piętrze, to fakt ten eliminuje możliwość zatrucia tlenkiem węgla.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - "Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r., poz. 1367).
W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, przesłanki i procedurę stwierdzenia chorób zawodowych regulują przepisy art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 ze zm.), art. 2351-2371 ustawy z 26 czerwca 1976 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2013 r., poz. 1367).
Zgodnie z art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. Stosownie zaś do § 8 ww. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przez orzeczenie lekarskie należy traktować nie każde orzeczenie, ale takie, które zostało wydane przez właściwego lekarza, tj. lekarza, o którym mowa w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, tj. jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", i czyni to na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Organ inspekcji sanitarnej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej nie może kwestionować merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Nie ma również prawa do dokonywania własnych ustaleń i samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Jak wynika z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Postępowanie w tym zakresie ma jednak charakter jedynie uzupełniający w odniesieniu do wydanych uprzednio orzeczeń lekarskich, stanowiących zasadniczy materiał dowodowy w tego rodzaju sprawach (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 i wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2337/12).
Stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Uznanie danego schorzenia za chorobę zawodową może zatem nastąpić przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze musi to być choroba wymieniona w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Po drugie konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Ustalenia w powyższym zakresie wymagają wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny pracy, stąd rozporządzenie wykonawcze powierzyło orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych lekarzom, posiadającym określone odrębnymi przepisami kwalifikacje, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, określonych w rozporządzeniu. Celem zagwarantowania wnikliwej oceny przesłanek zaistnienia choroby zawodowej oraz zapewnienia możliwości obrony swych praw osobie niezadowolonej z opinii specjalisty, rozporządzenie, jak już wyżej wskazano, wzorem poprzednich regulacji, wprowadza dwustopniową strukturę jednostek orzeczniczych.
Z powyższego wynika, że organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Inspektor sanitarny nie posiada kompetencji do rozpoznania choroby zawodowej, lecz jest właściwy wyłącznie do stwierdzenia choroby zawodowej, bądź orzeczenia o braku podstaw do jej stwierdzenia. W tym zakresie zobowiązany jest on uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Aby więc mogło nastąpić stwierdzenie choroby zawodowej musi istnieć narażenie na tę chorobę, wynikające z wykonywania pracy zawodowej. Dla stwierdzenia choroby zawodowej decydujące jest jednak jej rozpoznanie przez lekarza orzecznika.
W okolicznościach niniejszej sprawy przesłanka ta nie została spełniona, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
W niniejszej sprawie jednostki orzecznicze obu szczebli diagnostycznych, tj.: [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. Oddział w W. w opinii z [...] października 2015 r., a także Instytut Medycyny Pracy w Ł.w opinii z [...] kwietnia 2016 r. orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej: Zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne", wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych. Wskazać również należy, że pismem z 30 sierpnia 2016 r. po zapoznaniu się z zastrzeżeniami zawartymi w piśmie skarżącego, które wpłynęło do organu 4 lipca 2016 r., Instytut Medycyny Pracy w Ł. uznał, że brak jest podstaw do zmiany wydanego orzeczenia lekarskiego z [...] kwietnia 2016 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący pracował m.in. w Przedsiębiorstwie Transportu Samochodowego Łączności Nr [...] na stanowisku kierowcy. Do jego obowiązków należało kierowanie pojazdami do 3,5 tony i powyżej, zgodnie z umowami zawartymi z użytkownikami m.in.: [...], [...] czy [...] oraz obsługa codzienna pojazdów, czyli sprawdzenie stanu technicznego przed wyruszeniem w trasę i tankowanie paliwa na stacjach paliw.
Z powyższych opinii lekarskich [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w W. z [...] października 2015 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z [...] kwietnia 2016 r. wynika, że nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne - spaliny samochodowe zawierające tlenek węgla. Zatem nie można stwierdzić, że skarżący w trakcie świadczenia pracy był narażony na zatrucie tlenkiem węgla i spalinami. Ostateczne orzeczenie lekarskie z 27 kwietnia 2016 r., podtrzymane pismem Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z [...] sierpnia 2016 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło przesłankę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 (Lex nr 315089), Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.
Orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia w sposób rzeczowy i logiczny wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej. W analizowanym przypadku nie został więc spełniony konieczny do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia drugi warunek, tj. wykazanie bezsprzecznie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy predysponował do wystąpienia zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstwa wywołanego przez substancje chemiczne - co w świetle przepisów - wyklucza rozpoznanie choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w celu ustalenia, że pomiędzy pracą zawodową a wystąpieniem u skarżącego dolegliwości zdrowotnych zachodzi związek przyczynowy. Z orzeczeń lekarskich oraz orzeczeń organów administracyjnych obu instancji wyraźnie wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenia nie mają związku z wykonywaną praca zawodową. Rozstrzygnięcia organów obu instancji należy zatem uznać za odpowiadające prawu.
Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii innego niezależnego biegłego lekarza z zakresu chorób zawodowych i medycyny pracy na okoliczność istnienia u skarżącego podstaw do ustalenia choroby zawodowej, Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jedynym właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t. j. Dz. U. 2014 r., poz. 1184), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Opinia innego lekarza, czy skarżącego nie może być traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Zatem subiektywne odczucie skarżącego, że uległ zatruciu spalinami samochodowymi zawierającymi tlenek węgla w środowisku pracy nie może być podstawą do zakwestionowania dokonanych ustaleń przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka B. W. na okoliczność warunków pracy w garażu podziemnym przy ul. N. w latach 1980-1985 i zatrucia się przez skarżącego tlenkiem węgla, Sąd wskazuje, że w niniejszym postępowaniu nie jest negowane to w jakich warunkach skarżący pracował, jednak jednostki orzecznicze I i II stopnia na podstawie analizy oceny narażenia zawodowego, całości dostępnej dokumentacji medycznej, wyników przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, zajęły zgodne stanowisko o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd skargi nie uwzględnił. Nie podzielił podniesionych w niej zarzutów, związanych z nieuwzględnieniem w sprawie całego materiału dowodowego sprawy. Zarzuty dotyczące tej materii są w ocenie Sądu nieuzasadnione i sprowadzają się w istocie do polemiki merytorycznej z orzeczeniami lekarskimi wydanymi dla potrzeb sprawy.
Wskazać należy, że sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, a to z uwagi na jego wydanie w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia, czy przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk (tak NSA w wyroku z 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 2908/12, wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 1381/10 z 19 października 2010 r., wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06 LEX nr 315089). Wskazane powyżej kwestie formalne odnoszące się do orzeczeń lekarskich w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Procedura uzupełniająca wydane w sprawie orzeczenia lekarskie została zaś zastosowana, ale tylko z uwagi na zgłaszane przez skarżącego zastrzeżenia, bo orzeczenia wydane dla potrzeb niniejszej sprawy przedstawiają jednolite, spójne stanowisko.
Sąd podkreśla, iż analiza akt nie wykazała, aby jakiekolwiek zastrzeżenia zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania, nie zostały wyczerpująco wyjaśnione. Wręcz przeciwnie organy inspekcji sanitarnej orzekające w tej sprawie uczyniły wszystko (korzystając przy tym z przewidzianych w przepisach prawa rozwiązań), aby w sposób pełny wyjaśnić stan sprawy i rozwiać wątpliwości skarżącego. Decyzje wydane w sprawie oparte zostały o kompletny i rzetelnie zgromadzony oraz przeanalizowany materiał dowodowy, przy czym zawarte w dokumentacji opinie i orzeczenia są ze sobą zgodne. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż materiał zgromadzony w sprawie w pełni uzasadniał wydanie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Organ II instancji dysponując wyczerpująco zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie mógł bowiem wydać pozytywnego dla skarżącego orzeczenia.
W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło