VII SA/Wa 463/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. W. i L. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] września 2008 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. J., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. F., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). VII SA/Wa 463/09 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] działając na podstawie art 49b ust 1 i art. 49b ust 3 Prawa budowlanego oraz art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) nakazał L. i L. W. dokonanie całkowitej rozbiórki drewnianego baraku o wymiarach 4,10x2,98m z drewniana przybudówką o wymiarach 3,20x1,45m na terenie nieruchomości przy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wydanym na podstawie art. 49b ust 2 cytowanej wyżej ustawy nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów: projektu zagospodarowania działki a także zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które ewentualnie umożliwiających legalizację samowolnie wykonanych robót. W związku z niewykonaniem nałożonych postanowieniem obowiązków organ szczebla powiatowego wydał decyzję nakazującą całkowitą rozbiórkę obiektu budowlanego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej adresata przedmiotowego obowiązku i w tym zakresie orzekł: "nakazuję Państw u L. i L. W.". W pozostałym zakresie utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że barak drewniany wraz z przybudówką został wybudowany z naruszeniem regulacji art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno -budowlanej, stąd dla zalegalizowania obiektu właściwe było zastosowanie trybu przewidzianego w art. 49b w/w ustawy. W rozpatrywanym przypadku pomimo upływu wyznaczonego trzydziesto dniowego terminu, L. i L. W. nie dostarczyli dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...] września 2008 r, pozbawiając się tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na wadliwe określenie adresata przedmiotowej decyzji, tj. nakazanie wykonania obowiązku rozbiórki "Państwu L. i L. W." zamiast "Państwu L. i L. W.", organ odwoławczy uchylił skarżone rozstrzygnięcie w zakresie podmiotów obowiązku nałożonego przedmiotowym rozstrzygnięciem i orzekł w tej części co do istoty sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru budowlanego wskazał, że postępowanie pierwszej instancji prowadzone było z udziałem Państwa L. i L. W., zatem nastąpiła wyłącznie omyłka w imieniu, faktycznie zaś Państwo L. i L. W. byli od samego początku stronami postępowania i brali w nim czynny udział. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyli L. i L. W. W uzasadnieniu podnieśli, że wszystkie decyzje wydawane są na adres [...] mimo, że użytkują obiekt pod adresem [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia 23 września 2008 r, nakazującą L. i L. W., dokonanie całkowitej rozbiórki drewnianego baraku o wymiarach 4,10x2,98m z drewnianą przybudówką o wymiarach 3,20x1,45m na terenie nieruchomości [...]. Decyzja rozbiórkowa została wydana w związku z niewykonaniem przez L. i L. W. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] września 2008 r. wydanego na podstawie art. 49b ust 2 Prawa budowlanego. Trybunał konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. (a więc przed nałożeniem przez organ obowiązku przedłożenia przez inwestorów m. in. w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), w sprawie o sygnaturze akt P 37/06 (OTK-A 2007/11/160, Dz. U., nr 247, poz. 1844) orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli (również legalizacji prowadzonej w związku z wszczęciem postępowania rozbiórkowego) powinno mieć ustalenie, że obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie tej okoliczności możliwe jest również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się (w dacie rozpatrywania sprawy przez organy) w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 49b Prawa budowlanego, w szczególności ust. 2 i 3, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja o rozbiórce, to stwierdzić trzeba, że wyrok z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 miał znaczenie dla rozpatrzenia niniejszej sprawy. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego bez względu na to, czy zostało wydane w postępowaniu wszczętym pytaniem prawnym, wnioskiem czy skargą konstytucyjną ma moc powszechnie obowiązującą również w tym sensie, że oddziaływuje ono na wszelkie toczące się w chwili jego ogłoszenia postępowania sądowe i administracyjne. Zasadą jest, że orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem jego ogłoszenia w stosownym dzienniku, i z tym właśnie dniem - o ile jest ono orzeczeniem negatywnym - niekonstytucyjny przepis traci moc obowiązującą, a zatem nie może być stosowany przez Sądy i organy administracyjne w sprawach wszczętych przed dniem ogłoszenia orzeczenia, a nie rozstrzygniętych do tego dnia (wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009r., sygn. akt I OSK 586/08). Należy więc wyrok Trybunału Konstytucyjnego traktować jako wskazówkę interpretacyjną dotyczącą postępowania w sprawie nie pozwolenia na budowę, ale wymagającej zgłoszenia, w zakresie, w jakim Trybunał stwierdził, że skoro w postępowaniu rozbiórkowym zaświadczenie wójta o zgodności budowy z ustaleniami planu miejscowego może zostać wydane po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, to niezgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa jest żądanie decyzji o warunkach zabudowy, która byłaby ostateczna już w dniu wszczęcia tego postępowania. Wydając wyrok z dnia 20 grudnia 2007 r, sygnatura akt: P 37/06 Trybunał Konstytucyjny uznał, że przy ocenie zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego, nie może mieć znaczenia termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy. W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu zagospodarowania działki a także zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na marginesie wskazać należy, że w dniu 21 września 2009 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygnaturze akt: P 46/08 (OTK-A 2009/8/124, Dz. U., nr 160, poz. 1276), w którym orzekł, że art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., została wydana w postępowaniu zmierzającym do legalizacji drewnianego baraku wraz z przybudówką usytuowanego na terenie nieruchomości [...]. Warunkiem legalizacji zaś jest zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z przepisami o warunkach technicznych. Jednakże zarówno zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzające ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., oraz postanowienie z dnia [...] września 2008 r. zostały wydane po ogłoszeniu w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., stwierdzającego niekonstytucyjność żądania od strony przedstawienia ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzje organów zostały wydane na podstawie postanowienia nakładającego obowiązek uznany za niekonstytucyjny. W tym stanie rzeczy należało decyzje organów, jak również poprzedzające je postanowienie uchylić. Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przedmiotowego baraku z przybudówką będzie więc zobowiązany do ponownego wydania postanowienia na podstawie art. 49 b ust. 2 Ustawy Prawo budowlane określając obowiązki, jakie winien spełnić inwestor w szczególności winien on wykazać zgodność przedmiotowego baraku z przybudówką z przepisami o planowaniu przestrzennym, a także, że nie zostały naruszone przepisy, w tym techniczno - budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane, jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego w tym wypadku baraku z przybudówką i umożliwi dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, a więc także ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 w/w ustawy.