VII SA/Wa 464/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-02

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, wydana na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, może zostać utrzymana w mocy bez uprzedniego ustalenia, czy roboty związane z budową tego ogrodzenia były objęte pozwoleniem na budowę i projektem zagospodarowania działki, a także czy stanowi ono samowolę budowlaną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ustalenie, czy ogrodzenie powstało w warunkach samowoli budowlanej, jest kluczowe dla zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, a organy nie zbadały tej kwestii, opierając się błędnie na fakcie remontu ogrodzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że ogrodzenie zostało wykonane samowolnie na działce stanowiącej drogę, bez zgody zarządcy drogi, i nakazały jego rozbiórkę. Spółka S. Sp. z o.o. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i ustawy o drogach publicznych, kwestionując wpływ ogrodzenia na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał S. Sp. z o.o. rozbiórkę ogrodzenia o dł. 83,50 m zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonego w Ż. od strony drogi wojewódzkiej Nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o., utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 23.03.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wszczął na wniosek [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] - Region Drogowy G. postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. J. w Ż. Następnie w dniu 28.04.2009 r. pracownicy PINB w Ż. dokonali oględzin na w/w nieruchomości. Ustalono, iż wykonano ogrodzenie z prętów metalowych. Zgodnie z oświadczeniem T. S., ogrodzenie wykonane zostało przez spółkę S. w okresie bezpośrednio po zakupie tj. po 23.12.1996 r. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. odmówił orzeczenia nakazu rozbiórki ogrodzenia na działce nr ew. [...], położonego w Ż. przy ul. J. od strony drogi wojewódzkiej Nr [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].07.2009 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 15.01.2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1749/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję z dnia [...].07.2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2010 r. organ powiatowy nałożył na S. Sp. z o.o. obowiązek wykonania w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia doręczenia decyzji, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych przy ogrodzeniu usytuowanym na działce nr ew. [...] położonej w Ż. przy ul. J. od strony drogi wojewódzkiej Nr [...] do stanu zgodnego z prawem, poprzez dokonanie prawidłowego zgłoszenia i przedłożenie: - dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również opisu rodzaju, zakresu i sposobu (szkice i rysunek) wykonania robót budowlanych oraz zezwolenia zarządcy drogi na wykonanie ogrodzenia w pasie drogowym, - projektu zagospodarowania działki lub terenu, - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].10.2010 r. uchylił powyższą decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...].11.2010 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ powiatowy nałożył na S. Sp. z o.o. obowiązek rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Organ odwoławczy podał, iż przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest na działce nr [...] stanowiącej drogę administrowaną przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich - Rejon Drogowy w G. natomiast nieruchomość należąca do spółki S. znajduje się na działce nr [...]. Tym samym inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ stwierdził, że inwestor dokonał remontu ogrodzenia poprzez wymianę przęseł z siatki drucianej w ramach stalowych na przęsła wykonane z przekrojów stalowych - kątowników zimnogiętych, mocowanych do podłużnika z rur prostokątnych. Powyższe prace nie zostały zgłoszone do właściwego organu architektoniczno -budowlanego, tzn. zostały wykonane samowolnie. Organ odwoławczy zauważył, iż ogrodzenie zlokalizowane na działce nr [...] nie jest związane z innym obiektem budowlanym, czyli stanowi obiekt budowlany, nie zaś urządzenie budowlane. Stwierdził, że sprawa dotyczy dokonanego remontu, co kwalifikuje ją do prowadzenia w trybie art. 51 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Organ podał, iż zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 25.02.1999 r., sygn. akt IV SA 420/97 lokalizacja jakiejkolwiek inwestycji w pasie drogowym, która nie jest związana z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego bez zgody i to bezwarunkowej właściwego zarządu dróg jest niedopuszczalna. Niniejsze postępowanie zostało zainicjowane pismem z dnia 19.03.2009 r. [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] - Rejon D., w którym [...]ZDW wniósł o rozbiórkę ogrodzenia. Zdaniem organu, można domniemywać, że inwestor nie posiada odpowiedniej zgody zarządcy drogi na lokalizację ww. ogrodzenia na działce nr [...]. Organ odwoławczy podzielił pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...].11.2010 r. i wskazał, iż naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych (art. 39 ust. 1 pkt 1) przesądza o konieczności orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, którego usytuowanie w pasie drogowym drogi wojewódzkiej Nr [...], stanowiące zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, nastąpiło bez zgody [...]ZDW w [...]. Organ wyjaśnił również, iż tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rzeczą organu jest ustalenie, czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czy też odmowy nałożenia takich obowiązków. W ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy zasadnie wydał nakaz rozbiórki ogrodzenia na działce nr [...] w Ż. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] wniosła S. Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. Skarżąca spółka zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej isntancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez niedopełnienie przez organ obowiązków, wynikających z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie art. 39 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zdaniem strony skarżącej, z uzasadnienia decyzji nie wynika, w jaki sposób stojące ogrodzenie powoduje dewastację drogi, a także w jaki sposób wpływa ono na zagrożenie wypadkami. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], nakazującą S. Sp. z o.o. rozbiórkę ogrodzenia o dł. 83,50 m zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonego w Ż. od strony drogi wojewódzkiej Nr [...]. W niniejszej sprawie organy obu instancji wydały rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zobowiązujących organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonania dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Jeśli z jakichś względów organ nie uznał za udowodnione faktów wynikających z przedstawionych przez stronę dokumentów, powinien swoje stanowisko dokładnie uzasadnić. Kontroli sądu podlega zarówno prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, jak i wpływ ewentualnych uchybień w tym zakresie na treść zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej decyzji jest naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 14 maja 1985 r., sygn. akt SA/Wr 198/85). Jak wynika z akt sprawy, decyzją Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] kwietnia 1998 r. nr [...] na podstawie art. 28, 34, 35, 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) zostało udzielone S. Sp. z o.o.j.v. pozwolenie na budowę budynku biurowego wraz z przyłączami i urządzeniami na działce przy ul. J. (nr ew. działki nr [...],[...]) w Ż. Z opisu do projektu zagospodarowania działki wynika zaś, że od strony ul. J. zaprojektowano ogrodzenie terenu zgodnie z projektem zagospodarowania. Z tego względu, organy nadzoru budowlanego powinny przede wszystkim ustalić, czy roboty związane z budową przedmiotowego ogrodzenia były objęte ww. pozwoleniem na budowę oraz czy zostały ujęte w projekcie zagospodarowania działki, który został zatwierdzony powyższą decyzją. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1998 r., jak również kserokopia projektu zagospodarowania działki. Ponieważ dopiero jednoznaczne ustalenie, iż przedmiotowe ogrodzenie powstało w warunkach samowoli budowlanej, mogłoby uzasadnić działania organów nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązkiem organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie odniesienie się do ww. istotnych okoliczności sprawy. Jednocześnie należy zauważyć, iż kwestia wykonania remontu ogrodzenia, o czym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie odnosi się do przedmiotu niniejszego postępowania, określonego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 3 czerwca 2009 r. Jak bowiem wynika z treści ww. zawiadomienia, dotyczyło ono postępowania w sprawie ogrodzenia, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. J. w Ż., nie zaś postępowania w sprawie remontu tego ogrodzenia. Za nieprawidłowe należy zatem uznać stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż sprawa dotyczy dokonanego remontu ogrodzenia, co kwalifikuje ją do prowadzenia w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Kwestia remontu spornego ogrodzenia pozostaje bowiem bez wpływu na wynik postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane na obecnym etapie postępowania administracyjnego, wobec braku jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy, należy ocenić jako przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego odniesienie się do treści decyzji z dnia [...] kwietnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę oraz wyjaśni, czy pozwolenie to obejmowało również ogrodzenie zlokalizowane na działce nr ew. [...] w Ż., położone od strony drogi wojewódzkiej Nr [...]. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło