VII SA/Wa 466/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 466/09 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] października 2008 r., którą to decyzją organ nałożył na inwestorów H. H. i M. W. obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku gospodarczego usytuowanego w granicy działki przy ul. [...] do stanu zgodnego z przepisami. Roboty te miały polegać na wykonaniu od strony działki sąsiedniej ściany pożarowej zwieńczonej ogniomurem i wykończeniu elewacji od strony działki sąsiedniej cegłą licówką. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ szczebla powiatowego w toku postępowania wyjaśniającego stwierdził, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), które zobowiązują organ do nakazania rozbiórki budynku. Organ pierwszej instancji uznał że lokalizacja obiektu nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy [...]. z dnia [...] sierpnia 1984 r., który przeznaczał teren pod zabudowę mieszkaniową oraz usługi, handlu oraz administracji. Pomimo iż, skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji (wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06), to zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1981 r., sygn. akt I SA 1933/81: "warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w w/w artykule, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem zezwolenia, naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy. Brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę." Mając powyższe na uwadze organ wskazał, iż budynek gospodarczy jakkolwiek wykonany w warunkach samowoli to jednak był zgodny z obowiązującym na tym terenie planem zagospodarowania przestrzennego, odnosząc się zaś do drugiej przesłanki – możliwości spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia – organ odwoławczy stwierdził, iż możliwość ta została wykluczona dzięki przedłożeniu przez inwestora oceny technicznej sporządzonej przez inż. T S. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. M.. Skarżący zarzucił decyzji m. inn. Naruszenie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), a także nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niezależnie od treści zawartych w skardze zarówno kwestionowana decyzja organu drugiej instancji jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostać się nie mogą. W ocenie sądu sprawa nie została wyjaśniona w sposób dostateczny, który pozwalałby na jej rozstrzygnięcie w postępowaniu przed organami. Oznacza to więc w istocie naruszenie wymogów jakie stawiają postępowaniu administracyjnemu przepisy art. 7 i 77 § 1 Kpa. W toku tegoż postępowania organy administracji publicznej obowiązane są bowiem m. in. podejmować wszelkie niezbędne kroki konieczne do dokładnego wyjaśnienia a zatem i ustalenia stanu faktycznego. Ustalenia o których mowa nie są możliwe bez uprzedniego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rozpatrywanie w tym zwłaszcza ocena tegoż materiału musi polegać na wskazaniu konkretnych argumentów przemawiających za tym jakie dowody uznano za wiarygodne i dlaczego, jakim zaś odmówiono wiarygodności oraz z jakich przyczyn. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, iż błędem organu było poprzestanie na jednej opinii będącej w istocie oceną techniczną spornego budynku gospodarczego, która została sporządzona w następstwie wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. (nr. [...]) wyeliminowanego z obrotu prawnego postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] (z dnia [...] maja 2006 r.). Jeśli więc ocena ta nie została wykonana w następstwie obowiązku nałożonego przez organ a oprócz tego wnioski w niej zawarte były krańcowo różne od wniosków do jakich doszedł autor innej opinii (inż. F. K.). To obowiązkiem organów było potraktowanie jej z należytą ostrożnością. Twierdzenie, że posiada ona odpowiedni walor dowodowy było zdaniem sądu co najmniej przedwczesne. Obowiązkiem organów będzie więc dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa (najlepiej aby był to biegły wpisany na listę biegłych sądowych) który oceni stan spornego budynku nie tylko po dokonaniu stosowynych jego oględzin, ale i po wykorzystaniu materiałów zgromadzonych w aktach sprawy takich jak wyjaśnienia stron czy zeznania świadków (także tych o przesłuchanie których będą wnioskować strony). Obowiązkiem biegłego będzie natomiast odwołanie się również do istniejącej dokumentacji dotyczącej budynku (także o charakterze archiwalnym), oraz wypowiedzenie się na temat jego realizacji w kontekście zgodności z zasadami sztuki budowlanej, oraz z wymogami stawianymi tego typu obiektom wówczas kiedy był on realizowany. Biegły wypowie się także w kwestii tego czy sporny budynek powoduje obecnie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia , bądź też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a jeśli tak to z jakich powodów. Jest oczywiste, że biegły powinien odnieść się również do treści zawartych w już istniejących opracowaniach Inż. T. S. oraz inż. F. K. które są diametralne różne gdy chodzi o wyrażone w nich wnioski, zaś oględzin budynku poprzedzających sporządzenie opinii dokonać z udziałem zainteresowanych stron. Dowód o którym wyżej mowa powinien zostać poddany analizie i ocenie (podobnie jak i inne przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego dowody). Dalsze czynności w tym także przyszłe decyzje organów zależne będą od tychże ocen. Odnosi się to także do ustalenia czy sporny budynek spowodował ze względu na swój stan powstanie okoliczności określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 dawnego prawa budowlanego (Dz. U. z 1974, nr 38, poz. 229). Podstawą rozstrzygnięcia Sądu był art. 145 § 1 pkt 1 lit c, oraz art. 152 Ppsa.