VII SA/Wa 470/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustynia-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. Ś. i J. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu na wniosek J. i J. Ś. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], znak: [...] w przedmiocie rozbiórki fundamentu i szalunku wykonanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2008r. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2005r. Nr [...], znak: [...], w części obejmującej nakaz rozbiórki szalunku, oraz odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji w pozostałej części. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. Nr [...] oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] odpowiadają przepisom prawa w części dotyczącej nakazu rozbiórki fundamentu wybudowanego na działce przy ul. [...] w [...] i w tym zakresie nie zachodzą przesłanki do wyeliminowania jej z obiegu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast w części dotyczącej nakazu rozbiórki szalunków w/w rozstrzygnięcia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], wskazując jako podstawę swojego działania art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr IV[...], znak: [...] nakazał J. i J. Ś. rozbiórkę cyt: "fundamentu i szalunku wykonanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], w odległości 50 cm od granicy działki, bez wymaganego pozwolenia na budowę". Następnie, decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego z dnia [...] maja 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdzając nieważność w/w decyzji w części obejmującej nakaz rozbiórki szalunku i odmawiając stwierdzenia nieważności w pozostałej części, uznał, że z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, iż na dzień 09 listopada 2001 r. na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] wykonano szalunek ław fundamentowych, o szerokości ok. 45 cm, o wymiarach 9,25 m x 6,37 m, na głębokości ok. 1 m. Od strony zachodniej, na długości ok. 6,40 m wylano ławę betonową o wysokości ok. 50 cm nad poziomem terenu. W/w fundament znajduje się w odległości 2,25 m od budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] oraz z drugiej strony w odległości 50 cm od granicy działki. Kolejne czynności kontrolne przeprowadzone m.in. w dniu 06 marca 2007 r. (tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji ostatecznej [...] WINB z dnia [...] października 2007r.) wykazały, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] istnieje już sam fundament (bez szalunku) o wymiarach w rzucie poziomym 6,15 m x 0,23 m, zakończony z dwóch stron czterema prętami zbrojenia wystającymi ponad powierzchnię terenu od 25 cm do 60 cm. Organ wskazał, że z uwagi na usytuowanie fundamentu na działce przy ul. [...] w [...], z naruszeniem przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), bowiem został usytuowany w odległości 50 cm od granicy działki, brak jest możliwości przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co z kolei wskazuje na konieczność zastosowania normy z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy. Podniósł również, że brak było podstaw do wydania przez organy terenowe nakazu rozbiórki szalunku wykonanego na działce przy ul. [...] w [...]. Szalunek nie jest bowiem obiektem budowlanym, ani też częścią obiektu budowlanego. Zatem, mając na uwadze treść art. 48 Prawa budowlanego, organ nie mógł na jego podstawie wydać nakazu rozbiórki w/w szalunku. Ponadto należy również wskazać, iż w dacie wydania przez [...] WINB decyzji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...], szalunki wykonane uprzednio na przedmiotowej nieruchomości, zostały rozebrane i pozostał sam fundament. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznać należy za nieuzasadnione, w świetle materiału dowodowego, zaprezentowane we wniosku stanowisko Skarżących, iż cyt: "...nie istniały i nie istnieją żadne fundamenty, a tym bardziej szalunek. Stan na gruncie przedstawia się w ten sposób, że istnieje wjazd na nieruchomość, na którym położone są tryłinki z jednej strony ograniczone krawężnikiem prefabrykowanym, a ze strony czołowej - wąskim pasem o szerokości około 20 cm - wylewaną formą krawężnika stanowiący co do istoty - granicę wjazdu... ". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia[...] listopada 2008r. Decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyli do Sądu J. i J. Ś. wnosząc o ich uchylenie. Zdaniem skarżących, organ nie uwzględnił ich argumentacji, że przedmiot postępowania nie jest ławą fundamentową i takiej funkcji nigdy nie pełnił. Zdaniem skarżących przedmiot jest jedynie podstawą konstrukcji ławki ogrodowej i stolika ogrodowego, a nie podstawą do realizacji obiektu budowlanego wymagającego pozwolenie na budowę np. jak to nam sugeruje organ - domu. Zdaniem skarżących, istniała potrzeba zasięgnięcia opinii biegłego specjalisty - do której to koncepcji organ w ogóle się nie przychylił stwierdzając, że nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Uważają, że istotą całej sprawy jest problem zakwalifikowania przedmiotu jako części obiektu budowlanego, który w ogóle nie była w zamiarze ich realizacji i który nigdy nie powstała - pomimo upływu wielu lat. Zdaniem stron, rzekomy fundament nie ma wysokości 50 cm a jedynie 1 cm ponad powierzchnię gruntu i spełnia funkcję krawężnika kostki brukowej podjazdu dla samochodów. W tym przypadku zarzut związany z odległościami - pozostaje bez żadnego znaczenia albowiem w grę nie wchodzi żadna realizacja budowy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). Wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Tego rodzaju naruszenia prawa, organ zasadnie dopatrzył się jedynie w części dot. nakazu rozbiórki szalunku wykonanego na działce przy ul. [...] w [...]. Szalunek, nie jest bowiem, obiektem budowlanym, ani też częścią obiektu budowlanego. Zatem, mając na uwadze treść art. 48 Prawa budowlanego, organ nie mógł na jego podstawie wydać nakazu rozbiórki w/w szalunku. Nie można jednak uznać zarzutów stron skarżących, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy nakaz rozbiórki wybudowanego na w/w działce obiektu błędnie zakwalifikował go jako fundament a tym samym rażąco naruszył przepisy prawa budowlanego. Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika jednoznacznie, iż na dzień 09 listopada 2001 r. na działce nr ew. 28 przy ul. [...] w [...] wykonano szalunek ław fundamentowych, o szerokości ok. 45 cm, o wymiarach 9,25 m x 6,37 m, na głębokości ok. 1 m. Od strony zachodniej, na długości ok. 6,40 m wylano ławę betonową o wysokości ok. 50 cm nad poziomem terenu. W/w fundament znajduje się w odległości 2,25 m od budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] oraz z drugiej strony w odległości 50 cm od granicy działki. Kolejne czynności kontrolne przeprowadzone m.in. w dniu 06 marca 2007 r. (tj. przed wydaniem kwestionowanej decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. wykazały, iż na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] istnieje już sam fundament (bez szalunku) o wymiarach w rzucie poziomym 6,15 mx 0,23 m, zakończony z dwóch stron czterema prętami zbrojenia wystającymi ponad powierzchnię terenu od 25 cm do 60 cm. W świetle powyższych ustaleń nie ma wątpliwości, że inwestor wybudował fundament, będący częścią planowanego obiektu budowlanego, a nie - jak twierdzą Skarżący - krawężnik stanowiący element oporowy dla ułożonej trylinki. Były to zatem roboty budowlane związane z budową części obiektu budowlanego, które zgodnie z art. 28 wymagały posiadania pozwolenia na budowę Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które do tej sprawy nie mają zastosowania. Zgodnie z przepisem art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanych w niniejszym trybie rozstrzygnięć, Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powołany wyżej przepis art. 48 Prawa budowlanego dopuszczał oczywiście możliwość legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale jedynie w przypadku, gdy przedmiotowa budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w przypadku, gdy budowa taka nie naruszała przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi jednak na okoliczność, iż usytuowanie przedmiotowego fundamentu na działce przy ul. [...] w [...] , narusza przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), bowiem został usytuowany w odległości 50 cm od granicy działki, brak jest możliwości przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co z kolei wskazuje na konieczność zastosowania normy z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że weryfikowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu a weryfikowana przez ten organ decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...], obarczona jest wadą wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jedynie w części dot. wydanego nakazu rozbiórki szalunku. Jeżeli zatem organ orzekający w niniejszej sprawie zaprezentował taki właśnie pogląd prawny i orzekł jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu, to nie sposób jest mu zarzucić naruszenia prawa, zobowiązującego Sąd do żądanego uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.