VII SA/Wa 471/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić J.T. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 7 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęła skarga J.T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] wraz z nadesłanym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązującym w sądach powszechnych w sprawach cywilnych oraz dołączonymi do niego dokumentami. Z tego względu przy piśmie z dnia 28 marca 2013 r. przesłano wnioskodawczyni formularz wniosku PPF obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, celem jego uzupełnienia i podpisania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, że nadesłany do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązuje w sądach powszechnych, w sprawach cywilnych, nie obowiązuje natomiast w sądach administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 25 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący w sądach administracyjnych, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje matka. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni i jej matki jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z tytułu pracy w Niemczech wynoszący około 2.400,00 złotych miesięcznie oraz emerytura rolnicza otrzymywana przez matkę w wysokości 821,38 złotych miesięcznie, co łącznie daje kwotę w wysokości około 3.221,38 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada stary dom o powierzchni użytkowej 60 m ² oraz działkę o powierzchni 367 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że znajduje się w trudnej sytuacji bytowej, a za pracą wyjechała do Niemiec. Oświadczyła, że z uzyskiwanego dochodu wynoszącego 661,58 euro pokrywa koszty wynajmu mieszkania, wyżywienia, transportu miejskiego, telefonu oraz inne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem siebie. Dodała, że pomaga stale finansowo matce, która jest osobą w podeszłym wieku, mocno schorowaną, potrzebującą lekarstw. Do nadesłanego w dniu 7 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) formularza wnioskodawczyni dołączyła rozliczenie podatkowe za 2011 r., wyciąg z konta matki na którym znajduje się kwota przelewu z tytułu emerytury za miesiąc luty 2013 r., w wysokości 821,38 złotych, kartę informacyjną leczenia szpitalnego matki za okres od 3 do 6 stycznia 2012 r. oraz trzy faktury zakupu lekarstw dla matki numer [...] z dnia [...] na kwotę 299,46 złotych, nr [...] z dnia [...] na kwotę 134,76 złotych, nr [...] z dnia [...] na kwotę 216,05 złotych. Z nadesłanego rozliczenia podatkowego za 2011 r. wynika, że wnioskodawczyni z tytułu wykonywanej pracy w Niemczech uzyskała w 2011 r. dochód w wysokości 7.399 euro, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 616,58 euro. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie rozliczyła jeszcze podatku za 2012 r., lecz będzie on w podobnej wysokości. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni posiada do dyspozycji stały dochód o łącznej wysokości około 3.221,38 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawczyni na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych oraz matki, kosztów związanych z wynajmem mieszkania i jego utrzymaniem oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego swoimi jak i matki oraz pomoc finansową udzielaną matce. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu wykonywanej za granicą pracy o łącznej wysokości około 2.400,00 złotych, którego wysokość uzależniona jest od kursu euro oraz stały dochód uzyskiwany przez matkę wnioskodawczyni z tytułu emerytury w wysokości 821,38 złotych miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów nie można uznać wnioskodawczynię za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, bądź pozbawioną środków do życia, co kwalifikowałoby ją do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza jej także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania w sprawie. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna by nie była ona w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych, tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaznaczyć należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe, jakie mogą wystąpić w sprawie bądź też, mogą nie pojawić się w ogóle, będą zdecydowanie niższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i wygospodarować na ten cel odpowiednie środki ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi bądź też poprzez zgromadzenie środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Tak więc strona powinna w procedurze planowania uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych i poczynić konieczne oszczędności na ten cel (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 131/04, niepublikowane). Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawczyni przy wysokości stałego dochodu miesięcznego jest w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej. Dodatkowo wskazać należy, iż wnioskodawczyni ustanowiła w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, co wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów z tym związanych, na które wnioskodawczyni z posiadanego dochodu znalazła bądź też zamierza znaleźć środki finansowe na ich pokrycie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.