VII SA/Wa 473/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: odmówić P. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 24 czerwca 2008r. P. P. wniósł sprzeciw na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie Sądu z dnia 12 czerwca 2008r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z uzupełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z ojcem A. P. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.941,00 złotych. Na kwotę tą składa się dochód ojca wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu renty w wysokości 1.941,00 złotych oraz dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej /prowadzenie parkingu/ w wysokości 2.000,00 złotych. Ponadto skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o pow. 63 m ². Powyższe dane nie były wystarczające do rozpoznania przedmiotowego wniosku, więc zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2008r. wezwano P. P. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez wskazanie wysokości ponoszonych przez wnioskodawcę opłat związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą tj. parkingiem oraz opłat stałych związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, gaz, prąd, opłaty RTV, itp.), podanie czy wnioskodawca lub jego ojciec pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo), podanie czy wnioskodawca zaciągnął kredyty lub pożyczki jeśli tak, należało podać ile wynoszą miesięczne raty i wskazanie jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty oraz kiedy upływa termin spłaty kredytu oraz do nadesłania: wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach uzyskanych z działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. W sprzeciwie z dnia 24 czerwca 2008r. P. P. złożył dodatkowe wyjaśnienia i podał, że ponosi wydatki związane z prowadzeniem parkingu. Skarżący wskazał, że na dzierżawę za wynajem gruntu wydaje 1300 zł, składka zdrowotna ZUS wynosi 314 zł, na prąd wydaje średnio 250 zł, wynajem TOI-TOI wynosi 160 zł, natomiast dojazd do miejsca pracy wynosi 100 zł. Skarżący podał, że spłaca kredyt w wysokości 545,99 zł miesięcznie zaciągnięty przez jego wujka G. C. Dodatkowo wskazał, że mieszkanie, w którym mieszka jest własnością jego ojca. Ponadto podał, że jego ojciec posiada samochód Ford Fiesta z 1990r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu powyższe fakty wskazują, że skarżący nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, w której należałoby odciążając wnioskodawcę przerzucić koszty sądowe na państwo (współobywateli). Należy zaznaczyć, że zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową, powodującą uszczuplenie dochodów państwa. W tej sytuacji możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, wykazanej w treści wniosku. Sąd dokonując oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy również podkreślić, iż na tym etapie postępowania do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 200 zł. W ocenie Sądu jest to kwota leżąca w możliwościach płatniczych skarżącego. Wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – na tym etapie postępowania, mając na względzie rodzaj sprawy i sposób działania Sądu, który kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia – zdaniem Sądu, również nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do art. 6 powołanej ustawy Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego podkreśla się, że z uwagi na liczne gwarancje procesowe, brak tzw. przymusu adwokackiego przed sądem I instancji, a także przedmiot sprawy, nie zachodzi konieczność ustanawiania przez Sąd na rzecz skarżących profesjonalnych pełnomocników (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt II GZ 116/05, niepubl.). Po przeanalizowaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a także zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, Sąd stwierdził, iż przesłanki będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie są spełnione w przedmiotowej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.