VII SA/Wa 478/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] "Z." w W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego [...] "Z." w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., działając na podstawie art. 106 § 5 kpa, art. 48 ust. 2 pkt 1 oraz art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.)oraz art. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1988 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.), w związku z wystąpieniem Urzędu Miasta [...] Biura Ochrony Środowiska o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] na dachu budynku [...], uzgodnił przedsięwzięcie polegające na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] na dachu budynku [...] na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] przy [...] w Dzielnicy [...] i zgłosił środowiskowe uwarunkowania dla jego realizacji: 1. rozbudowę stacji należy zaprojektować w sposób gwarantujący nie występowania w otoczeniu stacji, w miejscach dostępnych dla ludności pól elektromagnetycznych o wartościach gęstości mocy wyższych od 0,1W/m² lub składowej elektrycznej wyższej od 7V/m. 2. po zrealizowaniu przedsięwzięcia należy wykonać pomiary poziomów pól elektromagnetycznych zgodnie z załącznikiem nr 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Powyższe pomiary winny być wykonywane również każdorazowo po zmianie warunków pracy stacji mogących mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych. 3. urządzenia wytwarzające pola elektromagnetyczne mają być obsługiwane jedynie przez osoby przeszkolone, u których nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do przebywania w zasięgu pól elektromagnetycznych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło "Z." [...] z siedzibą w W., po rozpatrzeniu którego Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych – urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy. Inwestycja polegająca na wymianie istniejących anten sektorowych pracujących w paśmie 900/1800 MHz oraz instalacji dodatkowych anten sektorowych pracujących w paśmie 2000 MHz i trzech anten łączności mikrofalowej na dachu budynku [...] na dz. nr ew. [...] w obrębie [...] przy [...] w dzielnicy [...], w myśl cytowanej powyżej ustawy nie jest zaliczana do przedsięwzięć, które z mocy prawa uzgadniane są z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego wniosło "Z." podnosząc, iż zmiana art. 48 ust. 2 pkt 1a ustawy Prawo ochrony środowiska znosząca obowiązek uzgodnienia z organami inspekcji sanitarnej zezwoleń w sprawie stacji bazowej dużej mocy znacznie pogarsza bezpieczeństwo ekologiczne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podanych. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, zobowiązuje każdorazowo organ II instancji do wykazania, iż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 kpa. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (zażalenie), jeśli organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie (zażalenie) nie jest stroną w sprawie, ale także wtedy gdy brak przedmiotu postępowania administracyjnego (art. 1 kpa). Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji (postanowienia), albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed wszczęciem postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Sanitarny umarzając postępowanie odwoławcze nie wykazał wystąpienia którejkolwiek z tych przesłanek. Podstawą umorzenia postępowania odwoławczego było, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, nie zaliczenie przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii cyfrowej do przedsięwzięć, które z mocy prawa uzgadniane są z wojewódzkim inspektorem sanitarnym z uwagi na zmianę w obowiązujących przepisach. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1a ustawy Prawo ochrony środowiska decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania uzgadnia z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym jedynie do przedsięwzięć, o których mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 4, 5, 8 i 9 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ dodatkowo wskazał, iż zmiana przepisów obowiązuje od dnia 29 czerwca 2006 r. Stanowisko to nie jest trafne. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy obowiązany jest uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1988 r., sygn. akt IV SA 451/81, Gospodarka - Administracja Państwowa 1988 r., nr 22, s. 43). Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się bowiem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2079/97 (Lex nr 48737), organ administracji I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji, organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem rozstrzygnięcia w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy orzeka bowiem ponownie merytorycznie po rozpatrzeniu całokształtu sprawy. Jeżeli zmiana przepisów powoduje, że podstawa działania organu I instancji odpada, to organ odwoławczy może tylko uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 kpa), ponieważ postępowanie w I instancji stało się bezprzedmiotowe, chociaż nie było bezprzedmiotowe w chwili jego wszczęcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 641/98, Lex nr 44567). Wskazane rozważania pozwalają na stwierdzenie, że stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne. Organ odwoławczy nie tylko nie wykazał w jakim zakresie nastąpiła zmiana przepisów ale także nie wyjaśnił, jak ta ewentualna zmiana wpłynęła na byt decyzji organu I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.