VII SA/Wa 483/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-28

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarżący posiada stały dochód i nieruchomości, a wysokość wpisu sądowego jest niewielka?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją wyjątkową, przyznawaną tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący posiada stały dochód oraz majątek, a wysokość wpisu sądowego jest niewielka, nie można uznać, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
A. L. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z nastoletnim synem, uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2650 zł, posiada dom w stanie surowym o powierzchni 185 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,9 ha. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek A. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania wznowieniowego postanawia: oddalić wniosek A. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. A. L. po doręczeniu mu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z nastoletnim synem. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2650 zł miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 185 m² w stanie surowym i nieruchomość rolną o pow. 1,9 ha. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania A. L. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 27 kwietnia 2012 r. Z treści sprzeciwu wynika, że skarżący nie zgadza się z przyjętą kwalifikacją prawną stanowiącą podstawę zarządzenia z dnia 29 lutego 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 27 kwietnia 2012 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. W ocenie Sądu zarówno z treści wniosku jak i sprzeciwu nie wynika, że skarżący znajduje się w sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem i ma na utrzymaniu jednego syna. Biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego oraz wysokość wpisu, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł i może pozostać jedynym kosztem do poniesienia, nie można uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody, ma możliwość poczynienia oszczędności i pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło