VII SA/Wa 486/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-17
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięczne i posiada zgromadzone oszczędności, może zostać uznany za osobę znajdującą się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięczne w wysokości 4.361,00 zł oraz posiada zgromadzone oszczędności w kwocie 32.000,00 zł i środki bieżące w kwocie 15.200,00 zł, nie może zostać uznany za osobę znajdującą się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwiałaby zaspokojenie bieżących potrzeb i uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa dotyczące wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego. Wnioskodawca wraz z małżonką osiąga stałe dochody miesięczne w wysokości 4.361,00 zł, posiada własnościowe mieszkanie, lokaty terminowe w wysokości 32.000,00 zł oraz środki bieżące w wysokości 15.200,00 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2008r. po rozpoznaniu wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2008r. znak: [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego postanawia: odmówić J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 14 kwietnia 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J.G., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcę , który wspólnie z małżonką osiąga stałe dochody miesięcznie, nie sposób uznać za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wspólnie
z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości 4.361,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu wynagrodzenia za pracę
w wysokości 3.211,00 złotych oraz dochód małżonki uzyskiwany również z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.150,00 złotych miesięcznie.
Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie własnościowe w budynku mieszkalnym o powierzchni 104,75 m-. Wnioskodawca podał, że posiada lokaty terminowe w wysokości 32.000 złotych oraz bieżące środki w wysokości 15.200 złotych.
Wnioskodawca wyjaśnił, że w skład bieżących środków finansowych wchodzi pożyczka zaciągnięta na remont mieszkania i wypłata odszkodowań z PZU po śmierci matki i teściowej.
Mając na względzie wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę oraz posiadane środki finansowe uznano, że jest on
w stanie samodzielnie ponosić koszty postępowania sądowego bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wspólnie z małżonką posiadają stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło