VII SA/Wa 486/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Energetycznego [...] S.A. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nakładającej na inwestora – Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, prowadzonych przy budowie napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia zasilającej budynek mieszkalny usytuowany na działce nr ewid. [...], zrealizowanej na terenie obejmującym działki nr ewid. [...], [...], [...], [...] położone w M. - umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż odwołanie złożyło dwóch prokurentów Zakładu Energetycznego [...] S.A. z siedzibą w W., A. Z. i J. R. Z załączonego do odwołania odpisu z KRS z dnia 27 sierpnia 2008 r. wynika, że do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Jeśli zarząd jest jednoosobowy, do składania oświadczenia w imieniu spółki uprawniony jest jeden członek zarządu. Zdaniem organu, wnoszący odwołanie nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., co powoduje, iż nie mogli skutecznie wnieść odwołania. Jak bowiem wynika z odpisu z KRS, dwóch prokurentów nie posiada uprawnienia do reprezentowania spółki na zewnątrz, w tym do wniesienia odwołania od decyzji organu administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. S.A. z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., tj. przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, naruszenie art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania, naruszenie art. 30 § 3 k.p.a. w związku z art. 1091 k. c. oraz art. 1094 k. c. przez błędne przyjęcie, iż dwóch prokurentów działających łącznie nie jest uprawnionych do reprezentacji skarżącego. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. przez brak wezwania strony do usunięcia braków pisma przy uznaniu, że odwołanie zostało podpisane przez osoby nieuprawnione. W ocenie strony skarżącej, błędne jest ustalenie organu, iż prokurenci nie byli umocowani do złożenia odwołania w imieniu spółki. Zgodnie bowiem z art. 373 § 3 k.s.h., przepisy § 1 i § 2 tego artykułu - odnoszące się do reprezentacji w spółce akcyjnej - nie wyłączają ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze. Udzielenie prokury oddzielnej przez spółkę, w której zarząd obowiązuje zasada reprezentacji łącznej, nie wyłącza prawa prokurenta do samodzielnego reprezentowania spółki. Obowiązek współdziałania z innym członkiem zarządu czy prokurentem dotyczy wówczas członków zarządu, ale nie prokurenta. Skarżąca spółka zauważyła, iż jeśli organ uznał, że odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego nieuprawnione, to na mocy art. 64 § 2 k.p.a. był zobowiązany do wezwania strony do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienia podania bez rozpoznania. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż prokurenci działali w imieniu własnym. Takie stwierdzenie uznała za sprzeczne zarówno z treścią odwołania, jak i czynnościami organu administracji, który jako stronę postępowania traktował Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju uchybienia. Kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] nakładającej na inwestora – Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, prowadzonych przy budowie napowietrznej linii energetycznej niskiego napięcia zasilającej budynek mieszkalny usytuowany na działce nr ewid. [...], zrealizowanej na terenie obejmującym działki nr ewid. [...], [...], [...], [...] położone w M. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., uprawniający organ drugiej instancji do umorzenia postępowania odwoławczego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się naruszenia prawa, gdyż powołanie się na brak po stronie prokurentów interesu prawnego i uznanie z tej przyczyny, że odwołanie nie zostało wniesione skutecznie, było nieprawidłowe. Na wstępie zauważyć należy, iż w treści odwołania wyraźnie wskazano, że wnoszącą je stroną jest Zakład Energetyczny [...] S.A. w Warszawie. Zresztą, sam organ drugiej instancji podał w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, że zostało ono wydane po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Energetycznego [...] S.A. z siedzibą w W., a nie po rozpatrzeniu odwołania A. Z. i J. R., którym odmówił przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Do odwołania załączono odpis aktualny z KRS z dnia 27 sierpnia 2008 r., w którym A. Z. i J. R. figurują jako prokurenci spółki Zakład Energetyczny [...] S.A. z siedzibą w W. (prokura łączna). Bezsprzecznym jest, iż spółka ta - będąc inwestorem, na którego nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - jest stroną przedmiotowego postępowania. A zatem, skoro organ powziął wątpliwości w zakresie umocowania prokurentów do reprezentacji strony odwołującej się, powinien był je wyjaśnić, działając w trybie art. 64 § 2 k.p.a., tj. wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Tryb uregulowany w art. 64 § 2 k.p.a. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Stosownie do art. 63 § 3 k.p.a., podanie powinno być podpisane przez wnoszącego. Organ ma zatem obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego w sytuacji, gdy stwierdzi, że pismo nie odpowiada powyższemu wymogowi. W niniejszej sprawie organ nie dopełnił tego obowiązku, co narusza art. 64 § 2 k.p.a. Takie naruszenie przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wskazać należy, iż wątpliwości organu dotyczące sposobu reprezentacji strony skarżącej nie są uzasadnione, ze względu na treść wpisów w KRS, określających możliwość reprezentacji strony skarżącej również w formie prokury. Jak wynika z treści art. 1091 k. c., prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie związane są z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie (art. 1094 k. c.). Zakres prokury jest znacznie szerszy od zakresu pełnomocnictwa ogólnego, które obejmuje wyłącznie czynności zwykłego zarządu. Umocowanie prokurenta obejmuje zarówno czynności zwykłego zarządu, jak i przekraczające ten zarząd, z zastrzeżeniem, że są to czynności związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa mocodawcy. Prokurent jako pełnomocnik składa własne oświadczenie woli, ale działa w imieniu i z bezpośrednim skutkiem prawnym dla mocodawcy, co oznacza, że jego czynności wywołują skutki prawne bezpośrednio po stronie reprezentowanego. Reprezentuje on przedsiębiorcę bez konieczności uczestniczenia w dokonywanych czynnościach przez jego organy (Komentarz do art. 1091 Kodeksu cywilnego, [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX 2009). Organ odwoławczy powinien był uwzględnić treść art. 373 k.s.h., który określa sposób reprezentacji w spółce akcyjnej. Zgodnie z cytowanym przepisem, gdy zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania spółki określa jej statut. Jeżeli statut nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (§ 1). Przepis ten nie wyłącza ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ogranicza praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze (§ 3). Wprowadzenie zasad prokury łącznej skutkuje tym, że prokurenci wspólnie składają oświadczenia woli, co stanowi system kontroli wobec każdego z nich. Jeżeli więc obowiązuje reprezentacja łączna w spółce, polegająca na konieczności współdziałania członka zarządu i prokurenta, a jest udzielona prokura łączna, oznacza to, że prokurenci mogą dokonać czynności łącznie, bez współdziałania z członkiem zarządu. Ich obecność będzie jednak konieczna z punktu widzenia członka zarządu, gdyż wówczas do czynności prawnej powinny przystąpić trzy osoby (Komentarz do art. 373 Kodeksu spółek handlowych, [w:] A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Objaśnienia, Zakamycze 2001, wyd. II). Art. 373 § 3 k.s.h., który dopuszcza również do reprezentacji jednoosobowej przez prokurenta (gdy jest udzielona prokura samoistna) - a nie pozwala na podstawie ustaleń art. 373 § 1 k.s.h. na samodzielną reprezentację przez członka zarządu - jest potwierdzeniem zasady kontroli wyrażonej w art. 373 § 1 k.s.h., odnoszącej się wyłącznie do zarządu, a nie do innych osób (Komentarz do art. 373 Kodeksu spółek handlowych, [w:] R. Czerniawski, Kodeks spółek handlowych. Przepisy o spółce akcyjnej. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2004, wyd. II). Mając na uwadze powyższe, należy uznać za zasadne zarzuty skargi w zakresie wydania decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien uwzględnić regulację prawną zawartą w art. 1091 i 1094 k. c. oraz art. 373 § 3 k.s.h. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 210 w/w ustawy.