VII SA/Wa 487/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-17

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja uchylająca pozwolenie na budowę, wydana po zakończeniu samowolnie wykonanych robót budowlanych, jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja uchylająca pozwolenie na budowę, wydana po zakończeniu samowolnie wykonanych robót budowlanych, nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jeśli dokonane odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego miały charakter istotny. W takiej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Inwestorzy H i W K skarżą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody uchylającej pozwolenie na rozbudowę baru gastronomicznego. Inwestorzy przyznali, że dokonali istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, co skutkowało nakazem rozbiórki. Twierdzili, że po wykonaniu rozbiórki roboty budowlane były zgodne z prawem, a decyzja o uchyleniu pozwolenia była wadliwa. GINB pierwotnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając, że uchylenie pozwolenia nastąpiło po zakończeniu robót. Następnie, po wniosku A i K B, GINB uchylił własną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, uznając, że budowa nie została zakończona, a odstępstwo było istotne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak ( spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi H i W K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Decyzją z dnia (...) marca 2003r. Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy (...) z dnia (...) lutego 2003r. uchylającą na podstawie art. 36a Prawa budowlanego wydane pozwolenie na rozbudowę baru gastronomicznego na działce nr (...) przy ul. (...) w (...). Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wnieśli inwestorzy H i W K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) stycznia 2004r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 2003r. Uzasadniając swoją decyzję organ podał, iż skarżący w złożonym wniosku wskazali, ze wykonali orzeczoną przez organy nadzoru budowlanego rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych, w związku, z czym obecny zakres robót jest zgodny z wydanym pozwoleniem na budowę. Oznacza to, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż z akt sprawy wynika, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia (...) lutego 2003r. uchylająca pozwolenie na budowę mogła zostać wydana już po zakończeniu robót budowlanych. Z brzmienia art. 36a ust. 2 i art. 37 ust. 3 Prawa budowlanego wynika zaś, że zastosowanie instytucji uchylenia pozwolenia na budowę może mieć miejsce jedynie w trakcie trwania robót budowlanych. Ponieważ Wojewoda (...) nie wyjaśnił powyższych okoliczności organ odwoławczy uznał, iż kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli A i K B wskazując, iż sporna inwestycja nie została zakończona. Inwestor wzniósł jedynie dwie ściany o wysokości 3m, z których jedna usytuowana jest w południowo-zachodniej części działki i objęta jest postępowaniem organów nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia (...) marca 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku uchylił w całości własną decyzję z dnia 12 stycznia 2004r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 2003r. W uzasadnieniu podał, iż odpadła przesłanka stanowiąca przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...). W sprawie ustalono, bowiem, że budowa obiektu objętego pozwoleniem na budowę nie została zakończona. Dodatkowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż przepis art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego obliguje organ do uchylenia pozwolenia na budowę w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Samowolne zwiększenie powierzchni zabudowy o 247,5m2 jest bez wątpienia istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli H i W K. Skarżący podnoszą, iż zaskarżona decyzja wykonana została bez analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. Przyznali, że dokonali istotnego odstępstwa od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Konsekwencją tego była decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów samowolnie wykonanych wydana w dniu (...) grudnia 2001r. Celem tej decyzji było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu orzeczonej rozbiórki powinni móc kontynuować budowę na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. Organ nie powinien uchylić tej decyzji, gdyż w dacie wydania decyzji o uchyleniu pozwolenia na budowę tj. (...)lutego 2003r. nastąpiło już doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając skarżoną decyzję nie zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy nadzoru budowlanego ograniczając się do dokumentacji organów architektury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na ocenie ich zgodności z prawem. Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres precyzyjnie określa, art. 156 § 1 kpa. Organ administracji wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której jednakże nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją, lecz bada czy zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji z art. 156 § 1 kpa. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej na podstawie art. 36a Prawa budowlanego pozwolenie na rozbudowę baru gastronomicznego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaprezentowanym w skarżonej decyzji, ze decyzja Wojewody (...) z dnia (...) marca 2003r. utrzymująca w mocy decyzję uchylającą pozwolenie na budowę nie jest obarczona kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do ustaleń stanu faktycznego wynikających z akt sprawy stwierdzić należy i jest to w sprawie niesporne, że inwestorzy w trakcie budowy odstąpili od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na rozbudowę. Zatwierdzony decyzją projekt rozbudowy baru gastronomicznego przewidywał zwiększenie powierzchni zabudowy do (...). w trakcie budowy inwestorzy samowolnie powiększyli wymiary budynku tak, ze przekroczyli o około 70% powierzchnię zabudowy zatwierdzoną decyzją. Wskazać należy, że niezależnie od okoliczności inwestor nie ma prawa samowolnie odstąpić w trakcie budowy od warunków i ustaleń określonych przez organ w pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie, że roboty budowlane wykonane są w sposób istotnie odbiegający od pozwolenia na budowę obliguje organ architektoniczno-budowlany do uchylenia pozwolenia na budowę niezależnie od odrębnego postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 lub art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że dokonane odstępstwo ma charakter istotny, co skutkowało uchyleniem decyzji z dnia 4 września 2000r. udzielającej pozwolenia na budowę. Trafne jest, zatem stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w danym stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do przypisania kontrolowanej decyzji cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, ze treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2003r. sygn. akt IV SA 5186/02). W świetle powyższych wywodów nie mają racji skarżący zarzucając decyzji z dnia (...) marca 2003r. nieważność spowodowaną rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło