VII SA/Wa 487/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-18

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Daria Gawlak – Nowakowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać odrębne decyzje nakazujące rozbiórkę trzech nośników reklamowych, które były przedmiotem jednego postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie odrębnych decyzji nakazujących rozbiórkę każdego z trzech nośników reklamowych było dopuszczalne, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte w odniesieniu do wszystkich trzech obiektów jednocześnie. Kluczowe było to, że inwestor był świadomy postępowania dotyczącego konkretnych nośników i nie przedstawił dokumentacji umożliwiającej ich legalizację. Sąd podkreślił, że brak dokumentacji legalizacyjnej, mimo wezwania, uzasadniał wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, a odrębne rozstrzygnięcia dla każdego nośnika nie naruszyły praw procesowych inwestora.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w sprawie trzech nośników reklamowych. Po wstrzymaniu robót i wezwaniu do przedłożenia dokumentów, organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Po kilku zmianach i uchyleniach decyzji, organ drugiej instancji nakazał wydanie odrębnych rozstrzygnięć dla każdego nośnika. Ostatecznie, po uzupełnieniu materiału dowodowego, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę jednego nośnika, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym prowadzenie postępowania w stosunku do trzech nośników i wydanie trzech decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi A[...] z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego skargę oddala. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] w ramach postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, w sprawie dotyczącej trzech wolnostojących nośników reklamowych, usytuowanych na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wstrzymał roboty budowlane związane z ww. inwestycją oraz zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów określonych w sentencji tegoż postanowienia w terminie 2 miesięcy od dnia jego otrzymania. W związku z tym, że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie żądanej dokumentacji, organ l instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010r,. nakazał [...] rozbiórkę trzech wolnostojących nośników reklamowych usytuowanych na terenie ww. działki. Skrót "[...]" występował w pismach spółki, jako skrót nazwy – [...]. Następnie, organ pierwszej instancji w wyniku rozpatrzenia w trybie samokontroli odwołania [...], od ww. decyzji, wydał w dniu [...] kwietnia 2010r,. na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. decyzję nr [...] , którą zmienił zaskarżoną decyzję nr [...] w części dotyczącej określenia nazwy podmiotu zobowiązanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym odwołania [...], od ww. decyzji wydanej w trybie samokontroli - decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010r,. uchylił w całości zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] - zamiast nadać odwołaniu od decyzji nr [...]bieg zgodnie z wymogami art. 133 k.p.a. - ponownie decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010r., nakazał rozbiórkę ww. trzech nośników reklamowych, która została zaskarżona w administracyjnym toku instancji. W tym stanie rzeczy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego najpierw decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...]i umorzył postępowanie I instancji prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] po wydaniu decyzji nr [...] z naruszeniem zasady res iudicata, a następnie w związku z koniecznością rozpatrzenia w postępowaniu odwoławczym odwołania od decyzji rozbiórkowej nr [...] - tego samego dnia podjął decyzję kasacyjną nr [...]. W uzasadnieniu, organ II instancji wskazał na wadliwość proceduralną polegającą na nie doręczeniu zaskarżonej decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi oraz na potrzebę ustalenia charakterystycznych parametrów każdego nośnika reklamowego z osobna oraz określenia sposobu jego związania z gruntem. Jednocześnie zalecono, aby w stosunku do każdego nośnika zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie administracyjne. Organ I instancji, po uprzednim zastosowaniu się do wytycznych zawartych w decyzji kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] i uzupełnieniu materiału dowodowego, czego odzwierciedleniem jest protokół oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] października 2010r., - w stosunku do każdego z trzech nośników reklamowych, wydał odrębne orzeczenie administracyjne. I tak, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r., nakazał rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o parametrach: łączna wysokość konstrukcji 10,00 m, słup stalowy - 6,50 m, powierzchnia tablicy reklamowej 6,00 m x 3,00 m, wybudowanego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...]. W decyzji wskazano, iż obowiązek podlega wykonaniu, gdy decyzja stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwłania [...] - decyzją z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż nakaz rozbiórki nośnika reklamowego, zawarty w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, został orzeczony zgodnie z przepisami art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji, prawidłowo wydał odrębne decyzje w stosunku do każdego z trzech nośników reklamowych usytuowanych na objętej postępowaniem nieruchomości - działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy [...]. Zakres sprawy wynika wprost z treści zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2009r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Wydanie w stosunku do każdego z nośników odrębnego rozstrzygnięcia administracyjnego nie oznacza, iż w sprawie wystąpiły nowe odrębne przedmioty postępowań administracyjnych. Niniejszym postępowaniem administracyjnym w ramach nadzoru budowlanego objęty jest m.in. wolnostojący nośnik reklamowy o konstrukcji stalowej z zamontowaną podświetlaną tablicą reklamową o łącznej wysokości 10,00 m znajdujący się na ww. działce. Ustalono, że obiekt ten składa się ze słupa stalowego o wysokości 6.50 m wraz z konstrukcją wsporczą. na której zamontowana jest tablica reklamowa o wymiarach 6,00 m x 3,00 m. Stwierdzono także, że słup nośny przykręcony jest śrubami do gotowego, prefabrykowanego elementu żelbetowego ustawionego na istniejącym podłożu. Powyższy obiekt został zrealizowany w grudniu 2008 r. Organ II instancji podkreślił, że nośnik reklamowy spełnia ustawowe kryteria do zakwalifikowania go jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Sposób umocowania nośnika reklamowego na gruncie przez zastosowanie gotowego, prefabrykowanego elementu żelbetowego pełniącego funkcję fundamentu pozwala na uznanie tego obiektu jako trwale związanego z gruntem. Na realizację takiego obiektu reklamowego wymagane jest pozwolenie na budowę, którym inwestor nie dysponuje. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zasadnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wyznaczając jednocześnie dwumiesięczny termin na wykonanie obowiązku. Organ podkreślił, że inwestor obowiązku nie wykonał, nie wystąpił także o przedłużenie terminu do jego wykonania, żądana dokumentacja umożliwiająca legalizację przedmiotowego nośnika reklamowego nie została złożona przez inwestora do dnia rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosła [...] z siedzibą w [...], dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 61 § 1 i 4 k.p.a., poprzez niewszczęcie i nieprowadzenie postępowania administracyjnego tylko w sprawie nakazania rozbiórki jednego, ściśle określonego nośnika reklamowego, ale prowadzenie postępowania, co do 3 nośników, zakończonego trzema decyzjami. Ponadto, podniosła naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 77 § 2 k.p.a., poprzez nieprzedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego,, wreszcie naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 3 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnym orzeczeniu nakazu rozbiórki. Zdaniem skarżącej Spółki, postępowanie organu I i II instancji było nieprawidłowe, Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wydawania w sprawie dwóch lub więcej decyzji administracyjnych. Nieprawidłowe było prowadzenie jednego postępowania administracyjnego dotyczącego trzech nośników reklamowych, które zakończono wydaniem trzech decyzji. Ponadto w zaskarżonych decyzjach zabrakło precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania. Ponadto, skarżąca Spółka stwierdziła, że uniemożliwiono jej legalizację nośników reklamowych. Rozwiązaniem było i jest dalej wydanie przez organ I instancji ponownie postanowienie w trybie art. 48 ust 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca nie składała w niniejszym postępowaniu żadnych dokumentów albowiem, nawet, gdyby je złożyła to organ i tak - na podstawie art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - orzekłby rozbiórkę. Przepis ten nie daje bowiem organowi - o ile nie doszło wcześniej do zmiany zakreślonego terminu - możliwości wydania innej decyzji niż decyzja o nakazie rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Wskazać należy, że w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały bardzo długo rozbieżności w zakresie tego, czy a jeśli tak to, jakie i kiedy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie został zaakceptowany i przyjęty w orzecznictwie sądowo administracyjnym pogląd, zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy ( por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009r., - IIOSK 1361/08, z dnia 3 września 2009r.- IIOSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009r., -IIOSK1293/08). W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości to, że realizacja nośnika reklamowego, o tak znacznych wymiarach i bezsprzecznie związanego z gruntem, wymagała pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponował takim dokumentem, zatem zasadnie wszczęto procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane . W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie żaden z zarzutów podniesionych w skardze. I tak nie ma wpływu na ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji fakt wszczęcia postępowania w sprawie nośników reklamowych zlokalizowanych na szczegółowo oznaczonej nieruchomości, a następnie wydanie odrębnych decyzji w odniesieniu do każdego z nich. Zdaniem Sądu, takie postępowanie organu jest w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalne, gdy zważyć że nie wiązało się z naruszeniem praw procesowych inwestora w niniejszym postępowaniu. Ten, wiedział o postępowaniu dotyczącym konkretnych trzech nośników reklamowych, jedynych zlokalizowanych na konkretnej działce. W sprawie istnieje bezsporny stan faktyczny - trzy nośniki na konkretniej działce. Skarżąca Spółka jako inwestor, w odniesieniu do żadnego z nośników nie przedstawiła dokumentacji umożliwiającej postępowanie legalizacyjne, do czego była zobowiązana postanowieniem organu pierwszej instancji. W odniesieniu do każdego nośnika zasadnie zatem wydano odrębną decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki. Nie zasługuje też na uwzględnienie argument, że w toku niniejszego postępowania inwestor powinien zostać ponownie wezwany do złożenia dokumentów umożliwiających postępowanie legalizacyjne. Wskazać należy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009r., wstrzymujące prace i nakładające obowiązek przedłożenia w terminie dokumentów w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem zostało skutecznie inwestorowi doręczone. Inwestor, nie kwestionował tej okoliczności na żadnym etapie niniejszego postępowania mimo, że został w postanowieniu, odmiennie niż w kolejnych decyzjach, określony – organ pierwszej instancji użył skrótu [...], jaki pojawiał się w pismach skarżącej Spółki, w miejsce pełnej nazwy [...]. Inwestor w toku całego postępowania nie wykonał tego postanowienia, ani w terminie, ani z jego uchybieniem. Jak wskazuje utrwalone orzecznictwo termin, o jakim mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, może być przez organ przedłużony. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, zapewne miała możliwość zapoznania się z tym orzecznictwem i gdyby tylko była zainteresowana wykonaniem postanowienia, o którym mowa, mogłaby to zrobić nawet po terminie w nim określonym, a organ mógł dokumenty przyjąć i uznać za złożone w wykonaniu postanowienia. W skardze, także bezzasadnie, sugeruje się wadliwość decyzji w związku z opisem przedmiotu nakazu rozbiórki. Zarzut ten jest o tyle nieskuteczny, że nie było potrzeby innej indywidualizacji nośnika niż przez opis jego wymiarów i usytuowanie na konkretnej działce. Fakt, że są na nieruchomośći dwa nośniki o tych samych parametrach ( trzeci o odmiennych) nie wpłynie na wykonalność decyzji. Przede wszystkim inwestor ma obowiązek dobrowolnego wykonania decyzji rozbiórkowych. Opis zawarty w decyzji niniejszej nie stwarza żadnych wątpliwości, są trzy nośniki na konkretnej działce i są trzy decyzje w przedmiocie nakazu rozbiórki. Rozbiórka ma dotyczyć wszystkich nośników i zarazem jedynych na konkretnej nieruchomości. Inwestor ma pełne rozeznanie, co do przedmiotu nakazu rozbiórki, i nie może skutecznie powoływać się na przyszłe problemy związane z wykonaniem decyzji. Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło