VII SA/Wa 489/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-30

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Paweł Groński, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego, które zostało wydane po zakończeniu postępowania decyzją umarzającą, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 144 KPA, może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania, nawet jeśli postępowanie zostało już zakończone decyzją umarzającą. W takich przypadkach uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji jest wystarczające i koresponduje z treścią przepisu, eliminując wadliwe rozstrzygnięcie z obrotu prawnego bez konieczności merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło umieszczenia obrazów reklamowych przez inną spółkę na istniejącej podkonstrukcji na budynku. Skarżąca twierdziła, że zmiana podmiotu realizującego inwestycję stanowi samowolę budowlaną. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. znak: [...]. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409) po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek [...]Sp. z o.o. w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej umieszczenia obrazów reklamowych przez spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. k. na istniejącej podkonstrukcji na elewacji północnej i zachodniej budynku przy ul. [...] [...] w [...] - uchylił w całości zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2013r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej samowolnego zamontowania reklam winylowych na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] wraz z oświetleniem i podkonstrukcją. Postępowanie to toczyło się z udziałem [...] Sp. z o.o. jako strony. Z pisma skarżącej z dnia [...] października 2013r. skierowanego do organu wynika wprost, że dotyczy ono tego postępowania. Postępowanie wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. zostało zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w w/w przedmiocie. Pismem z dnia [...].10.2013 r. [...] Sp. z o.o. wniosła o wszczęcie postępowania dotyczącego samowolnego zamontowania reklamy na budynku przy ul. [...] [...] w [...] na istniejącej konstrukcji. W ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw prawnych do uznania pisma skarżącej z dnia [...] października 2013r., wniesionego w dniu [...] października 2013 r. jako wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego. Pismo zostało wniesione już po wydaniu decyzji administracyjnej (z [...] października 2013 r.) w sprawie dotyczącej umieszczenia obrazów reklamowych przez spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. k. na istniejącej podkonstrukcji na elewacji północnej i zachodniej budynku przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta była nieostateczna i przysługiwały od niej środki zaskarżenia. Skarżąca, jako strona postpowania niezadowolona z decyzji organu powiatowego nr [...] z dnia [...] października 2013r. uprawniona była do jej zaskarżenia w drodze wniesienia odwołania do organu nadrzędnego, czego nie uczyniła. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła [...]Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Postanowieniu zarzucono naruszenie: a) art. 7, 8 oraz 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, b) art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego błędne zastosowanie i niewłaściwe ustalenie stron postępowania, c) art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego zastosowanie, pomimo nieistnienia przesłanek do jego zastosowania, d) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie niepełnego rozstrzygnięcia., e) art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nie uchylenie zaskarżonego postanowienia i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo istnienia ku temu przesłanek. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca przyznała, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r. umarzająca postępowanie w sprawie reklamy zamontowanej na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] wydana została po przeprowadzeniu przez organ nadzoru postępowania, którego była stroną. Postępowanie to dotyczyło instalacji przez skarżącą urządzenia reklamowego na elewacji budynku przy ul. [...], na wykonanie którego Spółka posiadała zgodę właściwego organu (montaż urządzenia objęty był skutecznym zgłoszeniem). Ustalenia te stanowiły podstawę umorzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie skarżąca wnosiła o wszczęcie odrębnego postępowania, gdyż zmienił się stan faktyczny sprawy. Na elewacji budynku przy ul. [...] w [...], spółka [...] Sp. z o.o. Sp. k. dokonała instalacji siatki reklamowej na istniejącej stanowiącej wyłączną własność skarżącej konstrukcji. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez skarżąca, spółka [...] Sp. z o.o. Sp. k. nigdy nie uzyskała prawa do konstrukcji zamontowanej na elewacji budynku, a tym samym dokonując instalacji siatki reklamowej dopuściła się samowoli budowlanej. Skarżąca przyznała, że dla legalności konstrukcji (urządzenia reklamowanego) nie ma znaczenia zmienność obrazów reklamowych na niej zawieszonych, to jednak istotne znaczenie ma zmiana podmiotu, który realizuje w ten sposób inwestycję. Zgody w oparciu o które zrealizowana została inwestycja, przysługują wyłącznie - spółce [...] Sp. z o.o. i są to zgody nieprzenoszalne. Tym samym, organ nie może uznać, że obecnie zainstalowane urządzenie reklamowe odpowiada przepisom prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości postanowienie organu I instancji, którym odmówiono wszczęcia, na wniosek [...] Sp. z o.o. postępowania. Przede wszystkim wskazać należy, iż wbrew podniesionym zarzutom zaskarżone postanowienie odpowiada prawu w zakresie rozstrzygnięcia. W postepowaniu zażaleniowym organ II instancji dysponuje kompetencjami o charakterze merytoryczno-reformacyjnym oraz kompetencjami o charakterze kasacyjnym. Z tym, że w zakresie odnoszącym się do treści regulacji zawartej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine - "... umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części..." - należy przyjąć ich odpowiednie stosowanie. Odpowiedniość ta wyraża się, w niektórych kategoriach (rodzajach) spraw, w braku podstaw do zastosowania wprost, co oznacza brak możliwości umorzenia postępowania mimo uchylenia zaskarżonego zażaleniem postanowienia organu I instancji, albowiem wystarczające będzie - i korespondujące przy tym z treścią odpowiednio stosowanego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - tylko i wyłącznie wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, bez konieczności orzekania co do istoty zagadnienia stanowiącego przedmiot rozstrzygnięcia tego postanowienia. W postępowaniu zażaleniowym, mogą bowiem wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się wyłącznie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji, które to rozstrzygnięcie nie będzie mogło być kwalifikowane - a to wobec treści art. 144 k.p.a. - jako naruszenie (również, jako rażące naruszenie) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2010r., sygn.. akt I OSK 686/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA). Bezzasadne jest także stanowisko skarżącej, iż zamontowanie na istniejącym urządzeniu reklamowym konkretnej reklamy (plakatu, obrazu) przez podmiot nie będący inwestorem tego urządzenia stanowi samowolę budowlaną. Przepisy ustawy Prawo budowlane określają m.in. w art. 1, iż ustawa normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 6 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych (...) Jak wynika z akt postępowania skarżąca na podstawie skutecznego zgłoszenia dokonała instalacji urządzenia reklamowego na elewacji budynku przy ul. [...] w [...]. Wobec niewniesienia sprzeciwu prowadzone w tym przedmiocie przez organ nadzoru postępowanie zostało umorzone decyzją z dnia [...] października 2013r. Potwierdza to legalność wykonanych robót budowlanych polegających na zamontowaniu na budynku przy ul. [...] urządzenia reklamowego i tylko ta okoliczność jest istotna z punktu widzenia obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Wygaśnięcie umowy najmu elewacji budynku przy ul. [...], jaką spółka [...] zawarła z właścicielem obiektu – [...] i udostępnienie tej elewacji nowemu podmiotowi Spółce [...], która na dobrze istniejącym urządzeniu reklamowym umieścił reklamy, w żadnym razie nie stanowi o samowoli budowlanej, a wszelkie rozliczenia i roszczenia między spółkami mają wyłącznie charakter cywilnoprawny. Z tych względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, które co podkreślić należy powtórnie ma charakter formalny. Odmawiając wszczęcia postępowania organ administracji nie ma nie tylko obowiązku, ale także kompetencji do zbierania materiału dowodowego, wyjaśnienia istoty sprawy i przeprowadzenia dowodów. Zważywszy na powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło