VII SA/Wa 49/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-14
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bożena Więch – Baranowska, Anna Tarnowska – Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości z uwagi na zarzuty dotyczące naruszenia praw osób trzecich?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 kpa, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uznano, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, szczególnie w kontekście zarzutów naruszenia prawa własności osób trzecich, co uzasadniało konieczność przeprowadzenia postępowania w całości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza kablowego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając wnioskodawców za niebędących stroną w sprawie. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji z uwagi na zarzuty naruszenia prawa własności osób trzecich. Skarżący (inwestor) zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 kpa poprzez przyznanie przymiotu strony wnioskodawcom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
VII SA/Wa 49/05
Uzasadnienie
Wojewoda L. decyzją z dnia [...] września 2004 r.. nr [...] na podstawie art. 157 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku J. i W. R. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza kablowego do nieruchomości A. C. położonej przy ul. [...] w R. , odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podał, iż stosownie do dyspozycji art. 157 § 2 kpa postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.. Wnioskodawcy zostali wezwani do wykazania przymiotu strony na dzień wydania kwestionowanej decyzji.
J. i W. R. nie wykazali legitymacji strony w prowadzonym postępowaniu na dzień wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R.. Podniesiona przez skarżących sprawa nabycia nieruchomości, przez którą przebiega trasa spornego przyłącza, miała miejsce po dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, a więc nie może mieć wpływu na kwestionowaną decyzję. Sprawa oddalenia przyłącza o odległość mniejszą niż 3 m od nieruchomości wnioskodawców i podłączenia kabla do stacji trafo znajdującej się na ich nieruchomości, zdaniem organu nie może stanowić podstawy do uznania małżonków R. za stronę postępowania, gdyż przewidziana stacja znajduje się na terenie działek [...] w ich granicy, zaś przyłącze kablowe zaprojektowano w odległości 0,5 m od działki nr [...] na działce nr [...], co jest zgodne z odrębnymi przepisami, w tym normą [...], z podłączeniem do stacji trafo znajdującej się częściowo na działce nr 161. Stacja trafo nie stanowiła, zaś przedmiotu własności skarżących.
J. i W. R. wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż inwestor stał się właścicielem terenu dopiero po dwóch miesiącach od uzyskania kwestionowanej decyzji, a małżonkowie R. są stroną postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W
uzasadnieniu organ podał, iż w jego ocenie organ pierwszej instancji winien rozważyć możliwość wszczęcia postępowania na wniosek odwołujących się i ewentualne przeprowadzenie stosownego postępowania administracyjnego, w toku. którego powinien odnieść się do zasadności podnoszonego zarzutu bezprawnego naruszenia inwestycją, o której mowa w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 2004 r.-prawa własności osób trzecich - wskutek nielegalnej ingerencji w teren działki nr [...] , poprzez umiejscowienia na jej obszarze podziemnego przewodu energetycznego.
A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r.. Zarzucił w niej naruszenie przepisu art. 28 kpa poprzez przyznanie J. i W. R. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i uznanie, iż wystarczy pośrednie związanie zainteresowanych osób z nieruchomością, której dotyczy decyzja - pozwolenie na budowę, aby uzyskać przymiot strony.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty.
Stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sad administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy może wydać decyzję przewidzianą tym przepisem, to znaczy uchylić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia temu organowi w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części lub ( i ) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe np. stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu, o ile postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w całości lub znacznej części, a więc w zakresie przekraczającym uzupełniające postępowanie dowodowe
przewidziane wart. 136 kpa. to ta wadliwość nie może być sanowana w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku, podobnie, jak przy pominięciu strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, organ odwoławczy aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencjach.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził konieczność przeprowadzenia postępowania w całości z uwagi na nieuwzględnienia przez organ, zarzutów podnoszonych przez J. i W. R. we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 r, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza kablowego do nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] dla A. C..
Stanowisko organu odwoławczego - skład orzekający podziela. Istotnie organ pierwszej instancji odmawiając wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z dnia [...] czerwca 1998 r. pominął zmianę stanu faktycznego. .Fakt uzyskania przez skarżących, dopiero po dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] czerwca 1998 r, tytułu prawnego do nieruchomości, na którą oddziaływuje inwestycja nie może stanowić podstawy do odmowy przymiotu strony i wznowienia postępowania.. Organ pierwszej instancji niewątpliwie zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec zarzutu bezprawnego naruszenia prawa własności osób trzecich poprzez nielegalną ingerencję przez inwestora na terenie działki nr [...] .
Ponadto z art. 157 § 2 kpa wynika, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności zostaje wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu lub na wniosek strony. Prowadząc zaś to postępowanie organ ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne czynności zmierzające do ustalenia, czy nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Należy zatem stwierdzić, że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż organ pierwszej instancji winien przeprowadzić prawidłowo postępowanie wyjaśniające.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż działania organów nie mogą być ciągle weryfikowane przez strony i każdego z następców prawnych, czy nabywców, należy uznać za bezprzedmiotowy., bowiem każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku ma prawa wystąpić do organu o zbadanie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło