VII SA/Wa 490/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca działalność oświatową, która wykazała straty w poprzednich latach obrotowych, ale osiągnęła zysk w roku bieżącym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych na wezwanie sądu?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała dostatecznie swojej trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia z kosztów sądowych). Pomimo wezwania sądu, spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej zdolności płatniczych. Uchylenie się od obowiązku przedłożenia dokumentów stanowi przeszkodę w uprawdopodobnieniu okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki. Spółka przedstawiła swoją sytuację finansową od 2008 do 2012 roku, wskazując na straty w początkowych latach działalności i niższe zyski w latach późniejszych. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, w tym zeznania podatkowego za 2012 r., ewidencji środków trwałych, rachunku zysków i strat, bilansu oraz wyciągów z rachunków bankowych. Spółka nie wywiązała się z tego wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 czerwca 2013 r. Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 15 kwietnia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPPr wniosek S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
W nadesłanym formularzu wniosku strona podała, że jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą od 2008r. o charakterze oświatowym, społecznie użyteczną. Strona oświadczyła, że od początku prowadzenia działalności nie osiągnęła zysku, który pozwoliłby jej na zgromadzenie środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych. Wnioskująca Spółka nadmieniła, że w 2008 r. prowadziła działalność w niewielkim rozmiarze przygotowując zaplecze dla świadczenia usług edukacyjnych w zakresie szkoły podstawowej. Wskazała, że łączny przychód z działalności w 2008 r. wyniósł 10.400,00 złotych, a rok obrotowy został zamknięty zyskiem w wysokości 2.203,44 złotych. Rok 2009 zamknięty został ze stratą w wysokości 109.763,94 złotych, natomiast rok 2010r. ze stratą w wysokości 499.606,63 złotych. Podkreśliła we wniosku, że w roku 2009 jak i 2010 Spółka wykazała ujemny kapitał własny.
W 2011 r. Spółka podała, że uzyskała łączny przychód ze sprzedaży netto w wysokości 2.611.000,04 złotych, natomiast zysk z działalności operacyjnych wyniósł 35 719,87 złotych. Wskazała, że w zakresie poniesionych kosztów największy udział stanowią usługi obce 1.263 168,14 złotych, koszt ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń wyniósł 128 871,87 złotych. Spółka oświadczyła, że zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2011 r. zawierającym rachunek zysków i strat, zysk wyniósł 40.752,63 złotych. Zysk ten został przeznaczony na pokrycie strat poniesionych przez wnioskodawcę w latach ubiegłych. Wnioskująca Spółka podniosła, że zysk osiągnięty w latach 2011 i 2012 jest kilkukrotnie niższy niż straty poniesione w latach 2008-2010.
W roku 2012 r. Spółka podała, że uzyskała łączny przychód ze sprzedaży netto w wysokości 2.693116,08 złotych natomiast strata z działalności gospodarczej wyniosła 24 576,78 złotych. Największy udział w kosztach stanowiły usługi obecnie w wysokości 1.692 603,62 złotych. Koszt ubezpieczeń społecznych i świadczeń wyniósł 145 216,94 , koszt zużycia materiałów i energii 85 023,88 złotych.
Przedstawiając powyższe, Spółka wskazała, że nie dysponuje środkami by móc ponieść koszty postępowania, w tym uiścić opłatę sądową od skargi.
Nadto Spółka, zaznaczyła, że istnienie placówki jaką prowadzi jest istotne ze względu na ważny cel społeczny, gdyż, szkoła przyjmuje uczniów, którzy rekrutują się spośród dzieci fali emigracji społecznej z Irlandii oraz Wielkiej Brytanii, dzieci rodziców, którzy należą do fali migracji społecznej z państw członkowskich Unii Europejskiej, a także polskich rodzin, które przygotowują dzieci do łagodnego odnalezienia się w innym systemie edukacyjnym w sytuacji czasowego wyjazdu rodziców za granicę w celach związanych z podjęciem pracy.
We wniosku wskazano, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych S. Sp. z o.o. w W. wynosi 260.000,00 złotych, zaś wartość środków trwałych 15.743,23 złotych. Strona zakreśliła w formularzu, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosiła 24.576,78 złotych. Wnioskująca Spółka nie podała rachunku bankowego.
Zarządzeniem z dnia 11 maja 2013r. wezwano S. Sp. z o.o w W. do przedłożenia następujących dokumentów:
- odpisu lub kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r.,
-ewidencji środków trwałych,
-rachunku zysków i strat oraz bilansu za ostatni okres obrachunkowy
oraz do przedłożenia wyciągów z posiadanego rachunku bądź rachunków bankowych z trzech ostatnich miesięcy.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskująca Spółka w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a .)
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W niniejszej sprawie wnioskująca Spółka nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę
w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi/ Sądowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 11 maja 2013r. wezwano wnioskującą Spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy
poprzez przedłożenie stosownych dokumentów. Z tego obowiązku Spółka nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych dokumentów ani wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Wnioskująca Spółka w formularzu PPPr przedstawiła ogólnikowo od 2008 do 2012 r. swoją sytuację finansową. Spółka uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej w sposób określony w doręczonym wezwaniu tj. do przedłożenia stosownych dokumentów.
Przede wszystkim Spółka nie nadesłała odpisu lub kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012r., ewidencji środków trwałych, rachunku zysków i strat oraz bilansu za ostatni okres obrachunkowy. Nadto Spółka nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego bądź rachunków bankowych z trzech ostatnich miesięcy.
Żądanie od Spółki przedłożenia powyższych dokumentów miało na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej Spółki. Na podstawie danych podanych w formularzu trudno wywieść, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Spółki, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło