VII SA/Wa 491/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-12
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, opierając się na późniejszej decyzji tego samego organu pierwszej instancji, która nie została doręczona stronie skarżącej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ w obrocie prawnym funkcjonowała późniejsza decyzja tego samego organu pierwszej instancji. Zmiana stanu faktycznego i prawnego w toku postępowania administracyjnego zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu prawnego. Zarzuty dotyczące późniejszej decyzji organu pierwszej instancji powinny być podnoszone w odrębnym postępowaniu dotyczącym tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. Z. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji zezwalającą na użytkowanie budynku mieszkalnego, szamba i ogrodzenia oraz umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie wydania przez organ pierwszej instancji późniejszej decyzji sprzeciwiającej się zakończeniu budowy i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżąca zarzuciła, że późniejsza decyzja organu pierwszej instancji nigdy nie została jej doręczona, a uzasadnienie decyzji Wojewody jest wadliwe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych skargę oddala.
VII SA/Wa 491/06
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 11 maja 1999 r. B. Z. od decyzji wydanej z up. Burmistrza Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., Nr [...], zezwalającej B. Z. na użytkowanie budynku mieszkalnego, szamba oraz ogrodzenia pod wymienionymi w w/w decyzji warunkami tj. ustaleniem czasowej lokalizacji w/w szamba wybudowanego z odstępstwami od decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę omawianej inwestycji oraz ustaleniem czasowej lokalizacji w/w ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zezwolenia na budowę, na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W., uchylił w/w decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. wydaną z up. Burmistrza Gminy W. i umorzył postępowanie I instancji w zakresie objętym przedmiotową decyzją.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku ponownego przeanalizowania akt sprawy, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2002 r. uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2000 r., Nr [...], uchylającą przedmiotową decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdził, iż organ I instancji wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. zgłaszającą sprzeciw wobec zakończenia budowy omawianej inwestycji tj.: budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, ½ bliźniaka, szamba oraz ogrodzenia na przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w/w obiektów i uzupełnienia wniosku przez inwestora o enumeratywnie wymienione dokumenty.
Wojewoda [...] podniósł ponadto, iż z pisma z dnia 19 maja 2000 r. organu I instancji wynika, iż o przedmiotowej sprawie został powiadomiony organ nadzoru budowlanego, który jest właściwy do zbadania i wydania rozstrzygnięcia w kwestii dotyczącej zaistniałych odstępstw dotyczących zrealizowania przedmiotowych obiektów niezgodnie z projektem budowlanym.
W ocenie organu odwoławczego, w związku, iż w obrocie prawnym znajdowała się decyzja Nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. postępowanie I instancji należało umorzyć, a decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. uchylić.
W skardze z dnia 28 lutego 2006 r. B. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo, w tym art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 109 § 1 kpa oraz art. 107 § 1 kpa, jak i interes prawny skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu przedmiotowej skargi skarżąca wskazała, iż uchylenie przez Wojewodę [...] decyzji organu I instancji wydanej w dniu [...] kwietnia 1999 r. i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie objętym decyzją było całkowicie bezpodstawne.
Podniosła, iż w swojej decyzji Wojewoda jako jedyny powód uzasadniający rozstrzygnięcie podaje, iż organ I instancji w dniu [...] maja 2000 r. wydał decyzję Nr [...] zgłaszającą sprzeciw wobec zakończenia budowy przedmiotowej inwestycji oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów i uzupełnienia wniosku przez inwestora o enumeratywnie wymienione dokumenty.
Strona skarżąca wskazała, iż decyzja, na którą powołuje się Wojewoda nigdy nie została jej doręczona. Zatem nie jest możliwe jakiekolwiek merytoryczne ustosunkowanie się do skarżonej decyzji Wojewody, skoro nie jest znana stronie rzekomo wydana decyzja Nr [...] organu I instancji, której wydanie stanowiło jedyny powód przedmiotowego rozstrzygnięcia, tj. uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 1999 r. i umorzenia postępowania.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie mógł oprzeć swojego rozstrzygnięcia na założeniu, iż w obrocie prawnym funkcjonuje jakakolwiek decyzja, skoro nie została ona doręczona stronie.
B. Z. podniosła ponadto, iż w jej ocenie, uzasadnienie decyzji nie odpowiada przesłankom określonym w art. 107 § 1 kpa, bowiem z uzasadnienia decyzji nie wynika, z jakiej przyczyny organ II instancji zastosował normę art. 138 § 1 pkt 2 kpa., a zastosowanie normy art. 138 § 1 pkt 2 kpa możliwe jest jedynie wtedy, gdy istnieją powody, dla których bezprzedmiotowym staje się wydanie decyzji co do istoty sprawy.
Wskazała, iż w swoim odwołaniu wyraźnie wnosiła o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.
Zdaniem skarżącej w zaistniałej sytuacji organ II instancji nie miał żadnych podstaw do uznania, iż wydanie decyzji stało się z jakichkolwiek powodów bezprzedmiotowe.
Ponadto strona skarżąca wskazała, iż organ I instancji wydając decyzję w dniu [...] maja 2000 r. wydał ją w trakcie toczącego się postępowania tj. po wniesieniu przez skarżącą skargi na decyzję Wojewody [...] wydaną [...] marca 2000 r., która została następnie uchylona przez NSA. W chwili wydania decyzji, tj. w dniu [...] maja 2000 r. zachodził stan rzeczy w toku, co uniemożliwiało wydanie jakiejkolwiek innej decyzji w tym samym przedmiocie przez organ I instancji, jak również II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Po tym jak wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2002 r., sygn. akt IV SA 1579/00 uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2000 r. rzeczą Wojewody [...] było rozpoznanie odwołania B. Z. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., Nr [...].
Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją.
Przy czym, w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r., II SA 49/92 – nie publ.)
Podstawą materialnoprawną decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu jest przepis art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa, który wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji przez jej uchylenie i umorzenie postępowania w pierwszej instancji.
Ograniczenie to wynika z przesłanek dopuszczalności umorzenia tego postępowania.
Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że skoro w obrocie prawnym funkcjonował już decyzja Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2000 r., Nr [...] to prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., Nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe.
W wyroku z dnia 8 sierpnia 1995 r., SA/Wr 96/95 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organ odwoławczy może umorzyć postępowanie co do istoty tylko wówczas, gdy w wyniku rozpoznania odwołania uchylił decyzję I instancji i stwierdził, że postępowanie przed tym organem jest bezprzedmiotowe (art. 138 § 1 pkt 2 kpa)".
Postępowanie było bezprzedmiotowe bowiem wobec funkcjonowania decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2000 r., nie można było wydać decyzji II instancyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty, bowiem w I instancji rozstrzygnęła ją już kolejna decyzja tj. decyzja z dnia [...] maja 2000 r.
Zmiana stanu faktycznego i prawnego w toku postępowania administracyjnego, między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, zobowiązuje organ odwoławczy do uwzględnienia nowego stanu faktycznego i prawnego.
Podnoszone przez skarżącą zarzuty wobec decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2000 r., Nr [...] pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Decyzja ma swój własny byt odrębny, zarzuty mogą być podnoszone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w odniesieniu do tej decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło