VII SA/Wa 492/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-10
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bogusław Moraczewski, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, ma miejsce, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Samo naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczących usytuowania budynków nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli nie jest ono oczywiste i jednoznaczne. Organy administracji muszą wykazać, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, uzasadniając je zgodnie z wymogami k.p.a., uwzględniając przy tym stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji oraz sytuację na działkach sąsiednich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestorów na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji z 1988 r. dotyczącej rozbudowy budynku jednorodzinnego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że przepisy dotyczące usytuowania budynków przy granicy działki nie obowiązywały w dacie wydania decyzji. GINB uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej garażu, stwierdzając jego nieważność ze względu na naruszenie przepisów rozporządzenia z 1980 r. Inwestorzy zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i niezgodność decyzji GINB z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. G. i P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Decyzją z dnia [...] października 2004[...] Wojewoda [...]po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1988 r. nr [...]wydanej przez Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Dzielnicy [...][...]na rozbudowę budynku jednorodzinnego na mały dom mieszkalny o dwóch samodzielnych lokalach z pracownią krawiecką w przyziemiu oraz garażem w [...] ul. [...]na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], że przedmiotowa decyzja jest sprzeczna z § 12 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / tj. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm. / jest niezasadny, ponieważ powołane przepisy nie obowiązywały w dacie wydania decyzji. Usytuowanie rozbudowy budynków objętych przedmiotową decyzją bezpośrednio przy granicy działki nastąpiło w wyniku zbliźniaczenia projektowanego garażu z istniejącym na sąsiedniej działce budynkiem gospodarczym a takie usytuowanie budynku nie było obowiązku uzyskania zgody sąsiada mając na uwadze ówcześnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 30 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki / Dz.U. nr 17, poz. 62 /. Dlatego też brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. D. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności garażu i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 1988 r. a w pozostałym zakresie utrzymał w/w decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż kontrolowana inwestycja jest sprzeczna z § 12 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., ponieważ budynek na sąsiedniej działce jest usytuowany w odległości 4,40 m od granicy tak, więc budynki objęte przedmiotową inwestycja powinny być usytuowane, co najmniej 8 m od istniejącego budynku, natomiast garaż mogący stanowić samodzielny budynek znajduje się bezpośrednio w granicy a budynek mieszkalny w odległości 3,50 m od granicy. Ponieważ odległość pomiędzy budynkami mieszkalnymi wynosi 7,90 m nie ma ona cech rażącego naruszenia powołanego wyżej przepisu, natomiast odnośnie usytuowania garażu należy przyjąć zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 p 1 pkt 2 k.p.a. i w tym zakresie stwierdzono nieważność kontrolowanej decyzji.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli inwestorzy W. G. i P. G. zarzucając naruszenie art. art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. i wnieśli o uznanie, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Podnieśli w uzasadnieniu skargi, iż budynek garażu został zrealizowany w granicy działki, ponieważ na sąsiedniej działce również w granicy były pobudowane budynki gospodarcze poprzedniego właściciela.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. a więc reformatoryjnie, przyjął, iż sam fakt naruszenia § 12 ust. 2 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. stanowi rażące naruszenie prawa. Organ I instancji natomiast zajął się wyłącznie kwestią, czy potrzebna była zgoda sąsiada na realizację przedmiotowej inwestycji a całkowicie pominął kwestię usytuowania budynków na działce gdzie została zrealizowana inwestycja jak i na działce sąsiedniej. Organ odwoławczy orzekając, co do istoty sprawy musi wykazać przekonywująco z uwzględnieniem zasad opisanych wyżej, że nastąpiło rażące naruszenie prawa i uzasadnić je zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a. Badając ponownie kwestię naruszenie § 12 w/w rozporządzenia należałoby mieć również na uwadze § 13 tegoż rozporządzenia rozstrzygający również kwestię usytuowania budynku. Oceniając powyższe w postępowaniu o stwierdzenie nieważności należy mieć również na uwadze usytuowanie budynków na sąsiednich działkach, ustalić, kiedy powstały i na podstawie, jakich dokumentów.
Brak powyższych ustaleń powoduje, iż organy obydwu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego określone w art. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło