VII SA/Wa 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej "kpa"/ po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę gazociągu ś/c w ul. [...] na odcinku od istniejącego gazociągu do wysokości ul. [...], ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja z dnia [...] października 2006 r. wysłana do S. została odebrana przez stronę w dniu 3 listopada 2006 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji. Odwołanie natomiast zostało złożone bezpośrednio w siedzibie Urzędu [...] w dniu 20 listopada 2006 r. /data wpływu w Wydziale Obsługi Mieszkańców [...]/, a więc po upływie ustawowego terminu, który upłynął w dniu 17 listopada 2006 r. /piątek/. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zgadza się z Wojewodą [...], że terminem ostatecznym, zawitym, na wniesienie odwołania w sprawie był dzień 17 listopada 2006 r., jednakże odwołanie od decyzji zostało złożone za pośrednictwem poczty w dniu 16 listopada 2006 r. i tym samym strona dotrzymała ustawowego terminu na wniesienie odwołania. Do skargi skarżący dołączył kserokopię dowodu nadania listu poleconego na ten dzień, adresowanego do Urzędu [...] ul. [...] w W.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Wojewoda [...] bez należytego wyjaśnienia daty wniesienia odwołania – wydał postanowienie w dniu [...] stycznia 2007 r. stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, czym naruszył art. 7 i 77 oraz 107 § 3 kpa, a także przepisy art. 129 § 2 i art. 134 kpa. Przepis art. 134 kpa daje organowi odwoławczemu możliwość stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Do tego postępowania mają zastosowanie elementarne zasady postępowania administracyjnego, w tym zasada praworządności i dochodzenia w postępowaniu prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), znajdująca rozwinięcie w unormowaniach art. 77 § 1 i 107 kpa. Zgodnie z unormowaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, iż organ administracyjny prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. /por. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45; wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. I SA 1768/99, LEX nr 54171/. Biorąc pod uwagę obowiązki wynikające z art. 107 kpa organ odwoławczy zobowiązany jest zawrzeć wszystkie elementy uzasadnienia wskazane w tym artykule, w szczególności elementy zawarte w § 3 tego przepisu: podając fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie z omówionymi przepisami Wojewoda [...] winien był wyjaśnić wszystkie wątpliwości związane z datą nadania lub wpływu do organu odwołania i dopiero po analizie tych faktów które uznał za udowodnione wydać decyzję lub postanowienie. Wydanie bowiem postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego narusza przepisy art. 7 i 77 kpa. Należy wskazać, iż już Prezydent Miasta [...], czyli organ pierwszej instancji, stwierdził w piśmie z dnia 18 grudnia 2006 r., że odwołanie wniesiono w terminie, co skłaniało do przeanalizowania danych dotyczących daty wniesienia odwołania. Bezspornym jest fakt, że decyzję o pozwoleniu na budowę doręczono S. w dniu 3 listopada 2006 r., czego skarżący nie kwestionuje, a zatem ostatni – 14 – dzień na złożenie odwołania przypadał na dzień 17 listopada 2006 r. /piątek/. Jak sam Wojewoda [...] wskazał – odwołanie wpłynęło bezpośrednio do Urzędu [...] w dniu 20 listopada 2006 r., i jak sam zaznaczył – jest to data wpływu pisma do Wydziału Obsługi Mieszkańców [...] – co nie równa się dacie nadania pisma w Urzędzie Pocztowym. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego data wpływu pisma do organu nie jest datą wniesienia odwołania, jeśli pismo nadano w Urzędzie Pocztowym. Datą wniesienia odwołania jest w takiej sytuacji data nadania pisma w UP. Nadto taka sama pieczątka na piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. zatytułowanym "odwołanie", jak i na piśmie z dnia 15 listopada 2006 r. zatytułowanym "pismo skarżącego" zawierające opłatę skarbową – pieczątka: Urząd [...] Referat Kancelaryjny z datą wpływu "odwołania" 20 listopada 2006 r., taka sama pieczęć z datą wpływu "pisma skarżącego" uzupełniającego odwołanie 21 listopada 2006 r. – świadczy o tym, że odwołanie zostało wniesione wcześniej niż pismo uzupełniające odwołanie z opłatą skarbową. Z pieczęci zaś nadania na kopercie pisma zatytułowanego jako "pismo skarżącego" zawierającego opłatę skarbową, które bezspornie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 17 listopada 2006 r. wyraźnie wynika, że zostało ono nadane w terminie – tj. w ostatnim dniu przysługującym do wniesienia odwołania. Odwołanie, które wniesiono wcześniej, tym bardziej więc było wniesione w terminie. Powoływanie się na orzecznictwo NSA, z którego wynika, że w przypadku wniesienia odwołania po upływie 14 dniowego terminu do jego wniesienia, organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z art. 134 kpa – jest z gruntu niewłaściwe w sytuacji, gdy organ nawet prawidłowo nie ustalił daty wniesienia odwołania, w tym daty nadania pisma w Urzędzie Pocztowym i tym sposobem naruszył przepisy art. 129 § 2, jak i art. 134 kpa. Termin do złożenia odwołania jest terminem ustawowym (terminem zawitym) – nie oznacza to jednak, iż nadanie pisma w Urzędzie Pocztowym we właściwym terminie nie spełnia kryteriów dochowania takiego terminu. Znane jest stanowisko Sądu Najwyższego, jak i sądów administracyjnych w kwestii nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego –jest to stanowisko nie nowe i potwierdzane również w dzisiejszym orzecznictwie. Zgodnie z ww. stanowiskiem: stosownie do art. 57 § 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. /por. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 26 lutego 1988 r., sygn. akt III ARN 1/88, LexPolonica.pl nr 328923; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, z dnia 5 września 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 140/96, LexPolonica.pl nr 341569/. Na gruncie postępowania administracyjnego ma co prawda w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyciąganie jednak dla strony negatywnych skutków, w razie nieprzedstawienia przez stronę określonych dowodów jest możliwe po uprzednim zakreśleniu stronie terminu do dostarczenia tych dowodów. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 2322/98, LexPolonica.pl nr 343478/. Informacja pochodząca z potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym, że przesyłka nadana została w dniu 16 listopada 2006 r., bez wyjaśnienia wątpliwości – czy jest to potwierdzenie nadania odwołania – nie daje podstaw do stanowczego stwierdzenia, że rzeczywiście skarżący nadał odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia. Niewyjaśnianie tych wątpliwości stanowi uchybienie mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie kwestii terminu wniesienia odwołania, ani nie zobowiązał do tego skarżącego, czym naruszył szereg przepisów, w tym: art. 7, 77, 107 § 3, 129 § 2 i 134 kpa. Jeśli więc organ miał jakiekolwiek wątpliwości, co do daty nadania odwołania, tj. pisma, które nadano w dniu 16 listopada 2006 r., /czy było to odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 października 2006 r. Nr 447/06, czy też nie/ – winien był skupić uwagę na przeprowadzeniu dowodu, co do spornej daty. Należy jednak podkreślić, że skarżący ponad wszelką wątpliwość udowodnił podczas rozprawy w dniu 20 czerwca 2007 r., wykazując się dokumentami świadczącymi o nadaniu odwołania w Urzędzie Pocztowym, że dokonał tej czynności w ustawowym terminie. Przedstawił oryginalną książkę nadawczą skarżącego S., z której wynika, że przesyłka o nr [...] nadana w dniu 16 listopada 2006 r. stanowiła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. Nr [...]; oraz oryginał potwierdzenia nadania ww. przesyłki, na której znajduje się właśnie nr [...] – z datą nadania 16 listopada 2006 r. Ze względu na wykazane uchybienia organu odwoławczego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.