VII SA/Wa 495/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-11

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo ocenił, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym zgodności istotnych odstępstw od projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniono to tym, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności zgodności istotnych odstępstw od projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku mieszkalno-usługowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogów prawa, a jego zatwierdzenie było przedwczesne, zwłaszcza w kontekście zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, B. P. i L. S., zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów i niedoręczenie informacji pełnomocnikowi, a także brak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. P. i L. S. – [...] s.c. w N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołań J. i Z. B. oraz A. i H. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2011r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalno- usługowego zlokalizowanego na działce o nr ew.[...] obręb: [...] w [...] i zobowiązującą inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu podał, że zatwierdzony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] projekt budowlany sporządzony został w wyniku wykonania decyzji tegoż organu z dnia [...] grudnia 2008r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, po uprzednim wstrzymaniu robót realizowanych z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2008r., udzielającą pozwolenia budowę budynku mieszkalno- usługowego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...]. Przedstawiony przez inwestorów projekt budowlany zamienny, w ocenie organu odwoławczego, nie spełnia wszystkich wymogów prawa, w związku z czym jego zatwierdzenie było co najmniej przedwczesne. Inwestorzy postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r. zobowiązani zostali do jego uzupełnienia. Zmiany wprowadzone w projekcie zostały dokonane przez "wykorektorowanie odpowiednich fragmentów" bez wskazania, iż są to poprawki projektanta. Organ podkreślił, że formę projektu określa rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przedłożony (uzupełniony) projekt nie spełnia tych wymogów, także w zakresie braku precyzyjnego określenia jakiego rodzaju działalność będzie prowadzona w projektowanym obiekcie. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy podzielił także zarzuty podniesione w odwołaniu przez J. i Z. B. w zakresie braku analizy projektu zamiennego pod kątem jego zgodności z wymogami planu. Z planu zagospodarowania przestrzennego [...] wynika konieczność ukształtowania architektoniczno-przestrzennego budynku z uwzględnieniem nawiązania do tradycyjnie wykształconych form budownictwa oraz wkomponowania go w otaczający krajobraz i istniejącą zabudowę. W ocenie organu odwoławczego Starosta [...] wydał decyzję o pozwoleniu na budowę w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze powinien był ustalić czy wykonane przez inwestora istotne odstępstwa nie naruszają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza, że decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli B. P. i L. S. podnosząc zarzut naruszenia: 1. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz uchylenie decyzji organu i instancji bez wskazania przepisów, które zostały naruszone, 2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do działania organów administracji, 3. art. 10 k.p.a. oraz art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych w sprawie dowodów, 4. niezastosowanie art. 136 k.p.a. i zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia materiału dowodowego, przez co dochodzi do przewlekania postępowania, 5. art. 40 § 2 k.p.a. polegające na niedoręczeniu żadnej informacji o prowadzonym postępowaniu pełnomocnikowi strony. Podnosząc powyższe wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Skarżący wskazali, że wszystkie wymienione przez organ odwoławczy nieprawidłowości i braki projektu budowlanego zamiennego mogły zostać usunięte w trybie art. 136 k.p.a., w związku z czym brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. będącym podstawa prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, a wydana może być tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części. Naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007r.,sygn. akt I OSK1859/06 (Lex nr 338621) "podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne". Teza powyższego wyroku, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zachowuje swoją aktualność także po zmianie art. 138 k.p.a. dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2011, Nr 6, poz.18). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie wyjaśniające z naruszeniem przepisów postępowania i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie naprawcze było wynikiem istotnych odstępstw, jakich dokonali inwestorzy realizując budynek mieszkalno-usługowy w oparciu o decyzję z dnia [...] marca 2008r. Pierwszy przedłożony projekt budowlany zamienny nie spełniał, zdaniem organu I instancji, wymogów prawa, w związku z czym inwestorzy zobowiązani zostali do jego uzupełnienia i skorygowania (postanowienie Powiatowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r.). Powtórnie przedłożony projekt zamienny, w zasadzie bezrefleksyjnie przyjęty został przez organ, a następnie, jak można wnosić z akt sprawy, bez głębszej analizy czy chociażby odniesienia się do wcześniej określonych postanowieniem wymogów, zatwierdzony. W takim stanie faktycznym sprawy na akceptację zasługuje stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z którego wynika, iż zatwierdzony projekt budowlany zamienny nie pozwala na ustalenie czy dokonane przez inwestora istotne odstępstwa od warunków ustalonych w decyzji o pozwoleniu na budowę są zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Brak ustaleń w tym zakresie organ odwoławczy niewadliwie ocenił, jako niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska, że w następstwie dokonania istotnych odstępstw od otrzymanego pozwolenia na budowę, możliwa jest budowa nie objęta wieloma restrykcjami, które muszą być spełnione przy ubieganiu się o pozwolenia na budowę, w tym z pominięciem wymogów wynikających z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub obowiązujących na danym terenie planów miejscowych. Z tych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, że uzasadnienie organu odwoławczego nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jednakże to uchybienie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło